II KZ 39/19

PostanowienieIzba Karna2020-02-18

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, sporządzonego przez skazanego osobiście, jest zasadne, jeśli skazany nie usunął braku formalnego polegającego na braku podpisu adwokata lub radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, uznając je za zasadne. Stwierdzono, że wniosek o wznowienie postępowania karnego, sporządzony z naruszeniem ustawowego przymusu adwokacko-radcowskiego, jest prawnie bezskuteczny. Skazany został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie wniosku podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego, a odmowa przyjęcia wniosku z powodu nieusunięcia tego braku jest uzasadniona.
Stan faktyczny
Skazany J. J. złożył osobisty wniosek o wznowienie postępowania karnego. Sąd Apelacyjny wyznaczył mu obrońcę z urzędu, który sporządził opinię o braku podstaw do wznowienia. Następnie Przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego wezwał skazanego do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata, pod rygorem odmowy przyjęcia. Skazany nie usunął braku, wskazując na trudną sytuację materialną. W konsekwencji, zarządzeniem z dnia 4 września 2019 r. odmówiono przyjęcia wniosku. Skazany złożył zażalenie, które Sąd Najwyższy rozpoznał.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KZ 39/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 18 lutego 2020 r., w sprawie J. J. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II AKo (…), o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE W dniu 13 marca 2019 r. J. J. wystąpił z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w Ł. , sygn. akt V K (…), zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt V Ka (…). W dniu 4 czerwca 2019 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w (…), wyznaczono obrońcę z urzędu w osobie adw. M. B. B. , celem zbadania akt sprawy i sporządzenia – w przypadku stwierdzenia podstaw prawnych - wniosku o wznowienie postępowania lub złożenia opinii o braku podstaw do złożenia takiego wniosku (k. 681). W dniu 29 lipca 2019 r. do Sądu Apelacyjnego w (…) wpłynęła opinia prawna wyznaczonego obrońcy o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie w/w postępowania (k. 696). 2 Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2019 r. skazany został wezwany do usunięcia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania (k. 699). W odpowiedzi skazany podniósł, że jest w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu ustanowienie pełnomocnika z wyboru i wniósł o rozpatrzenie wniosku bez podpisu pełnomocnika z wyboru (k. 701). W związku z faktem, że skazany nie uzupełnił braku formalnego w terminie, zarządzeniem z dnia 4 września 2019 r. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania karnego w sprawie Sądu Rejonowego w Ł. , sygn. akt V K (…), zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt V Ka (…). Zażalenie na to zarządzenie złożył skazany wskazując, że informował Sąd o braku możliwości finansowych do ustanowienia obrońcy z wyboru. Nadto, skarżący podniósł, że w jego ocenie sporządzona przez wyznaczonego z urzędu adwokata opinia o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania jest nierzetelna, a w jej uzasadnieniu nie wskazano argumentów, które potwierdzałyby brak przesłanek do złożenia przedmiotowego wniosku w jego sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skazanego jest bezzasadne i tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do argumentacji zawartej w złożonym środku odwoławczym wskazać należy, że nie mogą one podważyć trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej bezspornie został zrealizowany wymóg rzetelnego procesu, bowiem sąd nie ma obowiązku wyznaczać kolejnych obrońców z urzędu, aż do uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego przez niego, z założenia, pozytywnego efektu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 sierpnia 2008 r., IV KZ 52/08, R-OSNKW z 2008 r., poz. 1711; z dnia 17 września 2008 r., III KZ 92/08, R-OSNKW z 2008 r., poz. 1872 oraz z dnia 26 marca 2013 r., V KZ 16/13, LEX nr 1293884). Wbrew stanowisku skarżącego 3 uzasadnienie przedmiotowej opinii wskazuje, że wyznaczony obrońca dokonał rzetelnej analizy sprawy pod kątem ewentualnego wystąpienia podstaw wznowieniowych przewidzianych w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. W związku z tym słusznie wezwano skazanego do usunięcia braku formalnego pisma w przedmiocie wznowienia postępowania, poprzez złożenie wniosku o wznowienie sporządzonego i podpisanego przez adwokata, skoro wniosek o wznowienie postępowania sporządzony z naruszeniem ustawowo przewidzianego przymusu adwokacko - radcowskiego jest prawnie bezskuteczny. W konsekwencji skazany powinien ustanowić sobie obrońcę z wyboru, który sporządziłby wniosek o wznowienie postępowania i taka możliwość istnieje w dalszym ciągu. Niewątpliwym jest, że skazany w wyznaczonym terminie nie usunął wskazanego mu przez organ procesowy braku formalnego pisma, dlatego słusznie odmówiono przyjęcia osobistego wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ takie postąpienie uzasadnia brak łącznego spełnienia warunków formalnych określonych w art. 545 § 2 k.p.k. tj. właśnie sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie przez podmiot kwalifikowany prawniczo. Marginalnie, zaznaczyć należy, że rozpoznając niniejsze zażalenie Sąd Najwyższy nie mógł badać zasadności orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, czy też innych okoliczności faktycznych, podobnie jak też istnienia przesłanek do wznowienia postępowania, gdyż stanowiłoby to obejście przepisów ustanawiających przymus adwokacki. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 466 § 1 KPKart. 545 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy