II KZ 44/26

II KZ 44/26 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie P.J., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 12 października 2026 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z 27 lipca 2026 r., sygn. akt II Ka 721/25, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 17 marca 2026 r., sygn. akt II Ka 721/25 postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z 27 lipca 2026 r., sygn. akt II Ka 721/25, Zastępca Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach, odmówił przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 17 marca 2026 r., sygn. akt II Ka 721/25, z uwagi na jej niedopuszczalność z mocy ustawy oraz nieuzupełnienie w terminie braku formalnego. Podstawą rozstrzygnięcia było to, że kasację w niniejszej sprawie wniósł osobiście skazany, co stoi w opozycji do art. 526 k.p.k. Skazany został wezwany do II KZ 44/26 2 uzupełnienia tego braku (wezwanie doręczono 17 lipca 2026 r.), jednak mimo upływu 24 lipca 2026 r. siedmiodniowego terminu, braku tego nie uzupełnił. Ponadto wskazano, iż P.J. został skazany na karę grzywny, co umożliwia wniesienie kasacji tylko przez podmioty szczególne. Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł P.J., zaskarżając je w całości. Zarzucił on „wydanie skarżonego zarządzenia: 1. Z obrazą przepisów postępowania tj art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. i art. 439 k.p.k. poprzez przyjęcie, iż osoba upoważniona do kontroli formalnej kasacji ma prawo dokonać oceny merytorycznej kontroli zasadności poglądu, że w określonym układzie procesowym uchybienie sądu ma charakter, co prawda rażącego naruszenia prawa, ale uchybienie to nie należy w do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych. 2. Z obrazą przepisów postępowania z art. 530 § 2 k.p.k. i 523 § 1 k.p.k., w sposób mający wpływ na treść skarżonego zarządzenia poprzez dokonanie oceny zarzutów i podstaw kasacji z uchybieniem przepisowi art. 439 k.p.k. i nieuzasadnione przyjęcie, iż w kasacji nie podniesiono uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. pomimo iż w kasacji tej są one przedmiotem zarzutów z ich odpowiednim uzasadnieniem. 3. Z obrazą przepisów postępowania z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k., w sposób mający wpływ na treść skarżonego zarządzenia poprzez dokonanie oceny merytorycznej kasacji z uchybieniem przepisowi art. 439 k.p.k. i nieuzasadnione przyjęcie, iż kasacja oparta była tylko na obrazie przepisów postępowania i obrazie prawa materialnego. 4. Z obrazą przepisów art. 530 § 2 k.p.k. i art. 120 § 2 k.p.k. w sposób mający wpływ na treść skarżonego zarządzenia poprzez błędne przyjęcie nie został uzupełniony brak formalny kasacji w wyznaczonym przez Sąd terminie, pomimo iż na dzień wydania skarżonego zarządzenia nie upłynął dla mnie termin na uzupełnienie braku w postaci sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata, albowiem w terminie do uzupełnienia braku został złożony wniosek o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego z urzędu do sporządzenia i podpisania kasacji (czyli usunięcia braku). 5. Z obrazą przepisów art. 530 § 2 k.p.k. art. 78 § 1 i § 1a k.p.k. i art. 81 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2 a contrario k.p.k. w sposób mający wpływ na treść skarżonego zarządzenia poprzez nie rozpoznanie mojego wniosku z 24.07.2026 r. o II KZ 44/26 3 wyznaczenie adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia i podpisania kasacji przed wydaniem skarżonego zarządzenia. 6. Z obrazą przepisów art. 81 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2a contrario k.p.k. poprzez nieuzasadnione pozostawienie wniosku z 24.07.2026 r. o wyznaczenie adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia i podpisania kasacji bez rozpoznania, błędnie kwalifikując, a wręcz ignorując podniesioną w tym wniosku okoliczność poważnego wypadku jakiego doznałem, jako nową okoliczność uzasadniającą wniosek o wyznaczenie adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia i podpisania kasacji, a tym samym dokonanie tego pozostawienia bez rozpoznania już po wydaniu skarżonego zarządzenia. 7. Z obrazą przepisów art. 530 § 2 k.p.k. i art. 120 § 1 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2 k.p.k. poprzez rażące uchybienie przepisom procedury w sposób mający wpływ na treść skarżonego zarządzenia, poprzez wezwanie mnie do usunięcia braku formalnych kasacji w postaci sporządzenia jej i podpisania przez adwokata albo radcę prawnego, czyniąc to w sposób wadliwy, tj. z ograniczeniem tego wezwania tylko do wskazania adwokata, co nie odpowiada przepisowi z art. 526 § 2 k.p.k., oraz nie usunięcie tego braku pomimo mojego wezwania Sądu do tej czynności. 8. Z obrazą przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na treść zaskarżonego zarządzenia, tj.: art. 42a § 3 i § 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych poprzez nie poinformowanie mnie o składzie rozpoznającym sprawę w której wydano skarżone zarządzenie, skoro nie wydawał go bezpośrednio Prezes Sądu Okręgowego w Siedlcach, przez co pozbawiono mnie skorzystania z uprawnienia badania, o którym mowa w art. 42a § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a także pozbawiono mnie uprawnienia do skorzystania ze złożenia wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. oraz wniosku z art. 26 ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, zwłaszcza jeżeli skarżone zarządzenie wydał SSO K.T. Zastępca Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach, który orzekał wcześniej w przedmiocie mojego wniosku z 4 maja 2026 r. o ustanowienie obrońcy w celu sporządzenia kasacji. 9. Z błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego zarządzenia, który miał wpływ na jego treść, tj błędne ustalenie, że należało odmówić przyjęcia kasacji na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dn. 17 marca 2026 r. wobec nie uzupełnienia braku formalnego kasacji w terminie.” II KZ 44/26 4 Jednocześnie wobec art. 528 § 1 pkt 2) k.p.k. w związku ze skarżeniem niniejszym zażaleniem zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z 27 lipca 2026 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji złożonej od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 17 marca 2026 r, zarzucił wydanie zarządzenie Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z 21 maja 2026 r. z obrazą przepisów art. 78 § 1 k.p.k. i art. 81 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2a contrario k.p.k. poprzez nierozpoznanie istoty tego wniosku z 4 maja 2026 r. o ustanowienie adwokata (obrońcy) do sporządzenia kasacji i brak zupełnej oraz obiektywnej oceny wszystkich okoliczności tam podanych, jako uzasadniających przyznanie obrońcy z urzędu, co doprowadziło do jego nieuzasadnionego oddalenia. W konkluzji autor zażalenia wniósł o „uchylenie skarżonego zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji oraz I zarządzania z 21.05.2026 r. o nieuwzględnieniu mojego wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu, i orzeczenie w przedmiocie ustanowienia dla mnie adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia kasacji i jej podpisania, a po sporządzeniu i podpisaniu kasacji od wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dn. 17 marca 2026 r., przyjęcie kasacji do rozpoznania, ewentualnie zwrócenie sprawy Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownej kontroli formalnej kasacji, w tym rozpoznanie wniosku o ustanowienie dla mnie obrońcy (adwokata albo radcę prawnego) w związku z moimi wnioskami.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie okazało się bezzasadne i to w stopniu oczywistym. Warto bowiem przypomnieć, że powody odmowy przyjęcia kasacji, zostały w sposób jasny wyłożone w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Powtarzanie tej argumentacji jest zbyteczne, natomiast żądanie skarżącego w zaistniałej sytuacji nie ma racjonalnych podstaw. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że z analizy akt sprawy wynika, iż skazany 4 maja 2026 r. złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji, który zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z 21 maja 2026 r. nie został uwzględniony. Stosownie do treści art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., zarządzenie to nie podlegało zaskarżeniu, o czym P.J. został należycie pouczony (zob. pismo z 25 maja 2026 r. doręczające odpis zarządzenia). Wszystkie kroki procesowe zmierzające do wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu zostały już zatem na tym etapie podjęte. Wbrew II KZ 44/26 5 twierdzeniom P.J., ich bezskuteczność nie mogła prowadzić do nakazania organom procesowym powzięcia ponownych działań w tej samej kwestii, aż do uzyskania oczekiwanego przez zainteresowanego efektu. Stąd też kolejny wniosek P.J. o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji z 24 lipca 2026 r., oparty na tych samych okolicznościach co poprzedni, zasadnie został pozostawiony bez rozpoznania (zob. zawiadomienie z 29 lipca 2026 r.). W zaistniałej sytuacji procesowej do sporządzenia i wniesienia kasacji, zgodnie z art. 521 § 1 k.p.k., są uprawnieni wyłącznie: Prokurator Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich. Mogą oni bowiem wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, przy czym kasacja na korzyść może być wniesiona przez podmiot szczególny w każdym czasie. Nie ma więc przeszkód, by skazany zwrócił się do wymienionych podmiotów, w celu rozważenia czy istnieją podstawy do sporządzenia kasacji w niniejszej sprawie. Z przytoczonych powodów kwestionowane zarządzenie należało utrzymać w mocy. [WB] [a.ł]