II KZ 65/23
PostanowienieIzba Karna2023-12-20
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie tego orzeczenia z uzasadnieniem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia sądu odwoławczego, nie może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie tego orzeczenia z uzasadnieniem. Orzekanie w takiej kwestii jest objęte zakresem art. 40 § 3 k.p.k., który dotyczy orzekania „co do kasacji” i obejmuje również kwestie „okołokasacyjne”, które blokują dostęp do tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie takiej okoliczności stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w związku z art. 40 § 3 k.p.k. (iudex inhabilis).Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu okręgowego wraz z uzasadnieniem. Sąd okręgowy odmówił przywrócenia terminu. Obrońca wniósł zażalenie, wskazując na bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ sędzia, który wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, wcześniej orzekał w sprawie wydającej wyrok, którego dotyczył wniosek. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II KZ 65/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie M.D. skazanego z art. 286§1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 grudnia 2023r. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 17 października 2023r. w sprawie II Ka 875/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 26 stycznia 2023r. w sprawie II Ka 875/22 na podstawie art. 437§1 k.p.k. postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania UZASADNIENIE Pismem datowanym 7 września 2023r. obrońca ustanowiony przez skazanego wystąpił do Sądu Okręgowego w Siedlcach. z wnioskiem o przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o doręczenie wspomnianego wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia 17 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach na podstawie art. 126§1 i 2 k.p.k. wniosku nie uwzględnił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca M.D. i wskazując na zaistnienie w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art 439§1 pkt 1 k.p.k. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do
II KZ 65/23 2 ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia i uwzględnienie wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 26 stycznia 2023r. w sprawie II Ka 875/22 wraz z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Przepis art. 40§3 k.p.k. stanowi, że sędzia, który brał udział m.in. w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że zawarte w art. 40§3 k.p.k. pojęcie orzekania „co do kasacji" odnosi się nie tylko do orzekania w przedmiocie merytorycznej zasadności kasacji, ale też do orzekania w kwestiach okołokasacyjnych, w tym takich, które „blokują” dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Takim zatem orzekaniem „co do kasacji” jest orzekanie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem (zob. np. postanowienia SN: z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KZ 1/14; z dnia 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16; z dnia 29 stycznia 2019 r., IV KZ 1/19; z dnia 1 grudnia 2020 r., IV KZ 63/20, z dnia 30 października 2023 r. II KZ 55/23). W niniejszej sprawie sędzia X.Y. wydał zaskarżone postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, choć wcześniej zasiadał w składzie Sądu Okręgowego w Siedlcach., który w dniu 26 stycznia 2023r. wydał wyrok w sprawie M.D. (k. 151 akt sprawy), a więc orzeczenie, którego dotyczył omawiany wniosek wszczynający postępowanie okołokasacyjne. Stwierdzenie tej okoliczności przesądza o zaistnieniu bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40§3 k.p.k. (iudex inhabilis), co nakazywało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy winien wydać rozstrzygnięcie wolne od procesowych nieprawidłowości, zwłaszcza w zakresie wyznaczenia prawidłowego składu sądu.
II KZ 65/23 3 Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [Z.K.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KZ 33/25 2025-09-17Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku?
- II KZ 55/23 2023-10-30Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie tego wyroku z uzasadnieniem?
- II KZ 48/16 2017-01-17Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia?
- V KZ 33/23 2023-08-29Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, jest wyłączony z mocy prawa od orzekania w przedmiocie przywrócenia term…
- II KZ 2/18 2018-02-15Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku?
Powołane przepisy
art. 286§1 KKart. 437§1 KPKart. 126§1art 439§1 pkt 1 KPKart. 40§3 KPKart. 439§1 pkt 1 KPK§1§1 pkt 1§3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy