III K 72/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia P. ŁawaczSędziowie: K. Czajkowski, J. Dankowski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Alfonsa Z. oskarżonego z art. 19 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 8 października 1962 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 8 października 1962 r. Alfons Z. został skazany z mocy art. 19 m.k.k. na 1 rok i 6 miesięcy więzienia za to, że w B. własnoręcznie sporządził i wysłał list anonimowy pod adresem posła na Sejm PRL i Kierownika Wydziału do Spraw Wyznań Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w O. Leopolda T., kwestionując w nim suwerenność Państwa Polskiego, przedstawiając w fałszywym świetle stosunki Państwa z kościołem oraz używając groźby wywołania niepokoju publicznego celem wywarcia wpływu na czynności i skłonienia wspomnianego Wydziału do Spraw Wyznań do działalności niezgodnej z obowiązującymi w tej mierze przepisami.Od tego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonego zarzucając:1) obrazę art. 320 k.p.k. polegającą na nierozważeniu wyjaśnień oskarżonego, że anonim napisał nie on, lecz ktoś, kto podrobił jego pismo;2) obrazę art. 19 m.k.k. podlegającą uznaniu, iż w przypisanym oskarżonemu czynie mieszczą się znamiona tego przestępstwa, przeciwko czemu przemawia fakt, że groźba była nierealna i nie wywołała obawy w adresacie oraz że skierowana była do indywidualnie określonej osoby, a nie do Rady Narodowej jako całości.Rewizja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Sąd Wojewódzki wprawdzie nie omówił osobno wyjaśnień oskarżonego, niemniej jednak ustosunkował się do nich w sposób jednoznaczny, analizując wartość dowodową ekspertyzy pisma i dając wiarę biegłym, którzy stwierdzili, że anonim został napisany z całą pewnością właśnie przez oskarżonego.Bezcelowe jest powoływanie się autora rewizji na teoretyczne poglądy profesora Horoszowskiego zawarte w jego pracy pt. "Kryminalistyka" (PIW, Warszawa 1958, str. 578-589), skoro w niniejszej sprawie tenże prof. Horoszowski w swej opinii konkretnie orzekł, że "metody stosowane przez biegłych (...) są wystarczające w danym, mało skomplikowanym przypadku" oraz najwyraźniej stwierdził, iż opinie tychże biegłych "są podstawą dla wyciągnięcia dostatecznie miarodajnych wniosków o pochodzeniu pisma zakwestionowanego i porównawczego od jednej i tej samej osoby". Jeżeli więc nie ma wątpliwości, że osobą tą był oskarżony Alfons Z., to jest oczywiste, że wszyscy biegli, łącznie z powołanym w rewizji autorem "Kryminalistyki" prof. Horoszowskim, jednomyślnie uznali, iż autorstwo anonimu należy przypisać oskarżonemu Alfonsowi Z.2. Wbrew twierdzeniu rewizji Sąd Wojewódzki trafnie interpretował przepis art. 19 m.k.k. uznając, że przypisany oskarżonemu czyn wyczerpuje znamiona tego przestępstwa.Przede wszystkim nie jest rzeczą istotną, że oskarżony skierował anonim zawierający groźbę karalną nie pod adresem Rady Narodowej jako całości, lecz pod adresem konkretnego funkcjonariusza Rady, skoro właśnie w ten sposób zamierzał wywrzeć wpływ na czynności samej Rady w dziedzinie jej stosunków z klerem katolickim.Jest również bez znaczenia, że owa groźba nie wzbudziła obawy w zagrożonym, skoro z przepisu art. 91 § 4 k.k. (który, jako zamieszczony w części ogólnej kodeksu karnego, wyjaśnia - w przeciwieństwie do art. 250 k.k. - pojęcie groźby karalnej w znaczeniu ogólnym i w którym brak jest wzmianki o konieczności powstania takiej obawy) wynika, że zdolność wywoływania groźby nie jest niezbędnym elementem każdej groźby karalnej, lecz jest tylko warunkiem bytu konkretnego przestępstwa, określonego w części szczególnej kodeksu karnego w art. 250 k.k.Odmienna interpretacja pojęcia groźby karalnej w rozumieniu art. 19 m.k.k. przekreślałaby zresztą sens tego przepisu zważywszy, że trudno przypuścić, by zbiorowy organ administracji państwowej, jakim jest rada narodowa, mógł ulec, tak jak osoba prywatna, uczuciu strachu z powodu groźby skierowanej doń przez poszczególne osoby.Tak więc czyn przypisany oskarżonemu wykazuje cechy zbrodni przewidzianej w art. 19 m.k.k., a wymierzona kara nie może być uznana za rażąco surową ze względu na znaczny stopień napięcia przestępnej woli oskarżonego, przejawiający się między innymi w perfidii działania.