III KB 18/23
Izba Karna2023-10-24
Skład orzekający: Annę Dziergawkę, Annie Dziergawce
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, który nie przywołuje konkretnych okoliczności dotyczących postępowania sędziego i ich wpływu na wynik sprawy, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Wniosek obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego nie może zostać uwzględniony, jeśli nie przywołuje konkretnych okoliczności związanych z postępowaniem sędziego po jego powołaniu oraz tego, jak te okoliczności miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w realiach danej sprawy. Samo wskazanie na ewentualne naruszenie przepisów proceduralnych nie jest wystarczające do wyłączenia sędziego, jeśli nie uzasadniają tego okoliczności konkretnej sprawy.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego. Wniosek opierał się na zarzucie naruszenia przepisów proceduralnych. Prezes Sądu Najwyższego odrzucił wniosek, uznając go za niespełniający wymogów formalnych. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek nie zawierał konkretnych okoliczności dotyczących postępowania sędziego i ich wpływu na wynik sprawy. Ponadto, Prezes Sądu Najwyższego rozstrzygnął kwestię przydzielenia sprawy innemu sędziemu oraz zawiadomienia organu samorządu zawodowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy skazanego o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego.Pełny tekst orzeczenia
III KB 18/23 ZARZĄDZENIE Dnia 24 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński 1) na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. uSN odrzucić wniosek obrońcy skazanego o zbadanie spełnienia przez SSN Annę Dziergawkę wymogów niezawisłości i bezstronności; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt III KK 323/22; 3) o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Annę Dziergawkę; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE W pierwszej kolejności wskazać należy, że obrońca skazanego bezpodstawnie upatruje w art. 29 § 12 uSN, nakazującemu sędziemu, którego wniosek dotyczy, powstrzymanie się od orzekania z wyjątkiem czynności niecierpiących zwłoki, przeszkody w przydzieleniu sprawy takiej innemu sędziemu. Powołany na wstępie przepis skierowany jest do sędziego mającego w sprawie orzekać, nie wiąże natomiast w żadnym zakresie Prezesa Sądu Najwyższego. Przydzielenie sprawy, która dotychczas przydzielona była SSN Bojańczykowi innemu sędziemu (SSN Annie Dziergawce) wynikało z potrzeby utworzenia referatu dla sędziego obejmującego stanowisko w Izbie Karnej i znajdowało oparcie w przepisach Regulaminu Sądu Najwyższego (§ 80 ust. 11).
III KB 18/23 2 Wniosek obrońcy skazanego nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów. Nie przywołuje bowiem okoliczności związanych z postępowaniem sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności dotyczącego sędziego miałyby wpływać w realiach tej konkretnej sprawy – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności, a przez to – na jej wynik.Za takowy nie można natomiast uznać wskazanie na ewentualne naruszenie art. 439 § 1 pk2 k.p.k., gdyż oznaczałoby to, że w każdej sprawie, a nie tylko wtedy, gdy uzasadniałyby to jej okoliczności (jak wymaga tego ustawa), należałoby wyłączyć sędziego. Skutkować musiało to odrzuceniem wniosku. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych pod staw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. ł.n [a.ł]
III KB 18/23 3
Powiązane orzeczenia
- III KB 19/24 2024-10-03Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego…
- V KB 9/23 2023-10-24Czy wniosek obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, który nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia tych standardów w danej sprawie, powinien zostać odrzucony?
- III KB 6/22 2022-09-15Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym, w szczególności w zakresie wskazania okolicznośc…
- V KB 186/25 2025-10-30Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę, który nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu i jego wpływ na naruszenie standardu niezawis…
- V KB 16/26 2026-03-05Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym i Kodeksie postępowania karnego?
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 12art. 29 § 5art. 439 § 1art. 85 § 2art. 29 § 11art. 85art. 29 § 10art. 20 § 1 KPK§ 1§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy