III KB 190/25

Izba Karna2026-04-29

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który został powołany w wyniku procedury nominacyjnej ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy dotyczącej oceny wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, powołanego w podobnej procedurze?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego K.G. od rozpoznania sprawy. Uzasadniono to tym, że rozpoznawanie przez sędziego sprawy, w której podważano status sędziego z uwagi na wadliwość trybu jego powołania, w sytuacji, gdy wadliwość tego rodzaju dotyczy również tego sędziego Sądu Najwyższego, mogłoby uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności (nemo iudex idoneus in propria causa). Podkreślono, że problem wadliwości powołania na urząd sędziego SN w wyniku uchwały KRS ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. był przedmiotem analiz w uchwałach SN, a orzecznictwo SN akcentuje, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko, gdy istnieje wątpliwość co do jego bezstronności, ale także gdy orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu rzetelnego procesu sądowego.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego D.D. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego K.G. od rozpoznania sprawy dotyczącej oceny wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie M.F. Wniosek uzasadniono tym, że obaj sędziowie zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego K.G. od rozpoznania sprawy III KB 190/25.

Pełny tekst orzeczenia

III KB 190/25 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 29 kwietnia 2026 r., wniosku sędziego Sądu Najwyższego D.D. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego K.G., na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego K.G. od rozpoznania sprawy III KB 190/25. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego D.D. pismem z dnia 3 marca 2026 r., (k. 41) złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego K.G. od ponownego rozpoznania wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie M.F. w sprawie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o sygn. akt II AKa 116/24. Zauważył, że obaj ww. sędziowie zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Wskazał, że sędzia M.F. postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2025 r., sygn. akt I AKo 175/25, został III KB 190/25 2 wyłączony od rozpoznania sprawy II AKa 116/24. Sędzia K.G., zasiadając w składzie orzekającym oceniającym zasadność tego postanowienia, a w istocie przeprowadzającym ponowny tzw. test sędziwego, w trybie art. 42a § 3 u.s.p. zmuszony byłby do zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która jego bezpośrednio dotyczy, albowiem związana jest z tożsamą procedurą nominacyjną. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziego zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się na wstępie do kwestii dopuszczalności wniosku o wyłączenie sędziego, zgłoszonego przez innego sędziego ze składu orzekającego należy przytoczyć tezę wyrażoną w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22, LEX nr 3348360), zgodnie z którą: „kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez właściwy sąd z urzędu w trybie art. 42 § 1 k.p.k. może zostać uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie”. Przechodząc do warstwy merytorycznej, wskazującej na trafność badanego wniosku jako oczywiste jawi się to, iż rozpoznawanie przez sędziego sprawy, w której podważano status sędziego z uwagi na wadliwość trybu jego powołania w sytuacji, w której wadliwość tego rodzaju dotyczy również tego sędziego Sądu Najwyższego, mogłoby w odczuciu społecznym uzasadniać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego (nemo iudex idoneus in propria causa). Problem zaś samej wadliwości powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), był przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2.06.2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. III KB 190/25 3 Dodatkowo należy zaznaczyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie zaś problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego K.G. od ponownego rozpoznania wniosku o zbadanie przez sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie M.F. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o sygn. akt II AKa 116/24. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 42a § 3art. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy