III KB 42/26
Izba Karna2026-03-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymagania formalne do jego rozpoznania i czy należy zawiadomić organ samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, ponieważ nie spełnia on wymaganych prawem wymogów. Wniosek nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu ani na to, jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdza, że przepis art. 29 § 11 uSN, nakazujący zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców, w związku z czym nie ma podstaw do zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej.Stan faktyczny
Dotyczy wniosku obrońcy skazanego skierowanego do Prezesa Sądu Najwyższego o zbadanie spełnienia przez sędziego SN A.R. wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek dotyczy okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego i jego postępowania po powołaniu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności i stwierdza brak podstaw do zawiadomienia organu samorządu zawodowego.Pełny tekst orzeczenia
III KB 42/26 ZARZĄDZENIE Dnia 30 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.R. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt III KK 644/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.R.; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE
III KB 42/26 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczność ta – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
III KB 42/26 3 Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KB 24/24 2024-09-09Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, który nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia tych standardów w danej sprawie, podlega odr…
- I KB 28/25 2025-04-16Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?
- III KB 30/24 2024-11-06Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu niespełnienia wymogów form…
- III KB 123/25 2025-09-17Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, który nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, ja…
- I KB 108/25 2025-11-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, czyni zadość wymaganiom formalnym, jeśli nie wskazuje sposobu, w jaki okoliczności związane z powoł…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy