III KB 9/25

Izba Karna2025-02-05

Skład orzekający: Annę Dziergawkę

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym, który nie wskazuje w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu wpływają na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie, może zostać odrzucony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając, że nie spełnia on wymogów ustawowych. Wniosek nie wskazał, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie jest wystarczające do stwierdzenia takiego wpływu.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonych złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego. Wniosek został sporządzony i podpisany przez obrońcę, wniesiony w terminie i spełniał wymogi pisma procesowego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, ponieważ nie wskazuje w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Pismo obrońcy zostało potraktowane jako wniosek o wyłączenie sędziego złożony w oparciu o art. 41 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

III KB 9/25 ZARZĄDZENIE Dnia 5 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Annę Dziergawkę wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżonych M. R., J. O. i A. Ż. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonych (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt III KS 45/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Annę Dziergawkę; 4) pismo – z uwagi na wskazaną w nim podstawę oraz zarzut skargi na wyrok sądu odwoławczego potraktować jako wniosek o wyłączenie sędziego złożony w oparciu o art. 41 k.p.k., odnotować je w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać bieg; 5) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. III KB 9/25 2 UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o III KB 9/25 3 przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Pismo obrońcy z uwagi na wskazaną w nim podstawę oraz zarzut skargi na wyrok sądu odwoławczego potraktować jako wniosek o wyłączenie sędziego złożony w oparciu o art. 41 k.p.k., odnotować je w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać bieg. Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 41 KPKart. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy