III KK 101/24

WyrokIzba Karna2025-07-02

Skład orzekający: Paweł Wiliński, Marka Siwka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności i naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua?
Ratio decidendi
Sędzia Marek Siwek został wyłączony od udziału w sprawie III KK 101/24. Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności sędziego wynikające z procedury jego powołania, z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., uzasadniają jego wyłączenie. Podkreślono, że niezależność i bezstronność sędziego nie jest zagwarantowana w sposób wymagany przez Konstytucję i Europejską Konwencję Praw Człowieka w przypadku powołań dokonanych w tej procedurze.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. M. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Marka Siwka od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z jego powołania w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz ryzyko naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię wyłączenia sędziego na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt III KK 101/24.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 101/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie M. M. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2025 r. kwestii wyłączenia sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie III KK 101/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt III KK 101/24. UZASADNIENIE We wniosku z dnia 5 czerwca 2025 r. (data wpływu) obrońca skazanego M. M. wniósł o wyłączenie sędziego Marka Siwka od rozpoznania niniejszej sprawy kasacyjnej. Obrońca wskazał na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego wynikające z jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji uzyskanej od KRS ukonstytuowanej po nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz ryzyko naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Konieczność wyłączenia od orzekania SSN Marka Siwka w niniejszym postępowaniu nie ulega wątpliwości. III KK 101/24 2 Zagadnienie związane z procedurą powołań sędziowskich było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 (OSNKW 2020/2/7) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), a w zakresie statusu Krajowej Rady Sądownictwa także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zachowują one swoją aktualność także na gruncie niniejszej sprawy i nie wymagają powtarzania. Okoliczności wskazane w w/w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego znajdują w pełni zastosowanie do SSN Marka Siwka, który na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego został powołany w procedurze nominacyjnej z udziałem KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r., w świetle której niezależność i bezstronność sędziego nie jest zagwarantowana stronom w sposób wymagany przez art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Realizacja tych wartości jest zaś nie tyle przywilejem, co przede wszystkim obowiązkiem sądu i nakazem postępowania dla każdego sędziego. Ponadto, zasadność podniesionego zarzutu ryzyka naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua w tej sprawie jest oczywista. Wynika to ze zbieżności zarzutu wadliwości powołania sędziego orzekającego w postępowaniu rozpoznawczym, wskazanego w kasacjach oraz wynikającego z tych samych okoliczności zarzutu wadliwości dotyczącej sędziego mającego rozpoznać niniejszą sprawę kasacyjną. W polu widzenia Sądu Najwyższego musi być kwestia podniesionych zarzutów wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.k., polegającej na wydaniu orzeczenia przez Sąd, w którego składzie brał udział sędzia powołany do orzekania w procedurze, w której uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o KRS, a okoliczność ta dotyczy także SSN Marka Siwka. Konieczność wyłączenia od orzekania tego sędziego, znajdującego się takiej samej sytuacji jak objęty zarzutem kasacyjnym sędzia sądu powszechnego, nie ulega zatem wątpliwości. Stanowisko wskazujące na wystąpienie w takim III KK 101/24 3 układzie okoliczności oczywistych podstaw do wyłączenia jest już utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [J.J.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 6 ust. 1art. 45 ust. 1art. 439 § 1 pkt. 1§ 1§ 1 pkt. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy