III KK 104/25

WyrokIzba Karna2025-03-27

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Andrzej Tomczyk, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok nakazowy nie może orzec kary grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. Wymierzenie 300 stawek dziennych grzywny w wyroku nakazowym stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, w którym uznał oskarżonego za winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Na tej podstawie orzekł karę grzywny w liczbie 300 stawek dziennych, każda po 10 zł, a także zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary grzywny w wysokości przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 104/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Tomczyk SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie K. S. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 marca 2025 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, VII Zamiejscowy Wydział Karny w Policach, z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII K 469/24, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, VII Zamiejscowy Wydział Karny w Policach, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. Andrzej Tomczyk Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz III KK 104/25 2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII K 469/24, Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Policach: I. uznał K. S. za winnego tego, że w dniu 23 września 2024 r. w W., na ulicy [...], w ruchu lądowym, prowadził samochód osobowy marki M. o numerze rejestracyjnym […] , znajdując się w stanie nietrzeźwości o stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu w ilości 0,51 mg/l, 0,54 mg/l, 0,52 mg/l, tj. czynu z art. 178a § 1 k.k. i na tej podstawie, przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., wymierzył mu karę grzywny w liczbie 300 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na 10 złotych; II. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat; III. na podstawie art. 63 § 4 k.k. na poczet orzeczonego zakazu zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od 23 września 2024 r.; IV. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; V. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet wymierzonej kary grzywny okres zatrzymania w dniu 23 września 2024 r. od godz. 5;50 do godz. 7:25; VI. orzekł o kosztach sądowych. Wyrok ten nie został zaskarżony w postępowaniu instancyjnym i uprawomocnił się 4 grudnia 2024 r. Kasację od opisanego wyroku nakazowego, w części dotyczącej orzeczenia o karze, wywiódł na korzyść skazanego Rzecznik Praw Obywatelskich, który zarzucił „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., poprzez orzeczenie kary grzywny w wymiarze 300 (trzystu) stawek dziennych, określając wysokość każdej z nich na 10 (dziesięć) złotych, w sytuacji gdy zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem III KK 104/25 3 nakazowym można orzec karę grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych” i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie Sądowi Rejonowemu Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 złotych. Jest oczywiste, że zaskarżone kasacją rozstrzygnięcie o karze grzywny, zawarte w wyroku nakazowym Sądu Rejonowego, w rażący sposób naruszyło przywołany przepis, skoro skazanemu wymierzono 300 stawek dziennych grzywny, a naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Co istotne, w kasacji - wywiedzionej na korzyść skazanego - nie zakwestionowano dopuszczalności samego trybu postępowania nakazowego. Oznacza to, że w ocenie skarżącego, przeprowadzenie postępowania nakazowego i wydanie wyroku w tym trybie było dopuszczalne, a wadliwa jest jedynie wysokość wymierzonej kary grzywny. Skoro stwierdzone uchybienie wiązało się jedynie z rozstrzygnięciem o grzywnie, zbędne jest uchylanie zaskarżonego wyroku w pełnym zakresie rozstrzygnięcia o karze. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie do ponownego rozpoznania (uchyleniu podlega, jako akcesoryjne, także rozstrzygnięcie o zaliczeniu na poczet kary grzywny okresu zatrzymania oskarżonego). W ponowionym postępowaniu Sąd winien baczyć, by jego orzeczenie odpowiadało obowiązującemu prawu. [J.J.] [r.g.] Andrzej Tomczyk Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz III KK 104/25 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 37a § 1 KKart. 42 § 2 KKart. 63 § 4 KKart. 43a § 2 KKart. 63 § 1 KKart. 502 § 1 KPK§ 1§ 5§ 2§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy