III KK 14/18

WyrokIzba Karna2019-03-27

Skład orzekający: Andrzej Tomczyk, Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku umorzenia postępowania karnego z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, koszty procesu powinny obciążać oskarżonego, czy oskarżyciela prywatnego?
Ratio decidendi
W przypadku umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. (znikoma społeczna szkodliwość czynu), koszty procesu powinny zostać zasądzone od osoby, wobec której postępowanie umorzono, zgodnie z odpowiednio stosowanymi przepisami art. 628 § 1 k.p.k. i art. 629 k.p.k. Obciążenie oskarżyciela prywatnego kosztami w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy umorzył postępowanie wobec oskarżonej z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, obciążając kosztami procesu oskarżyciela prywatnego. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów procesu i wnosząc o obciążenie nimi oskarżonej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 14/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego, w sprawie A. G. – G. oskarżonej z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 lipca 2017 r. (sygn. akt II K […]) umorzono na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości postępowanie wobec oskarżonej A. B. G. – G.. Na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. kosztami procesu obciążono 2 D. E. D. (oskarżyciela prywatnego). Wobec niezaskarżenia orzeczenia przez żadną ze stron, wyrok uprawomocnił się w dniu 22 lipca 2017 roku. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na niekorzyść oskarżonej, w trybie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie - art. 629 k.p.k. w zw. z art. 628 k.p.k. oraz art. 632 k.p.k. polegające na niesłusznym obciążeniu oskarżyciela prywatnego D. E. D. kosztami procesu – w oparciu o art. 632 pkt 1 k.p.k., podczas gdy w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., zgodnie z przepisami art. 628 k.p.k. i 629 k.p.k., kosztami tymi winna zostać obciążona oskarżona”. Podnosząc powyższy zarzut Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Przepis art. 632 k.p.k. statuuje zasadę, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania koszty procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego ponosi oskarżyciel prywatny. Jednak art. 628 § 1 k.p.k., stosowany odpowiednio na mocy art. 629 k.p.k., modyfikuje tę zasadę wskazując, że w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. sąd zasądza koszty procesu lub stosowne wydatki od osoby, wobec której postępowanie umorzono. Mając na uwadze powyższe, uznać należało, że obciążenie oskarżonej kosztami rażąco naruszyło przepisy prawa procesowego statuujące zasady orzekania w tym przedmiocie w przypadku umorzenia postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu. W tym stanie rzeczy należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 lipca 2017 r. w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w celu wydania prawidłowego rozstrzygnięcia o kosztach.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 3 KPKart. 1 § 2 KKart. 632 pkt 1 KPKart. 521 § 1 KPKart. 629 KPKart. 628 KPKart. 632 KPKart. 628 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy