III KK 154/20
WyrokIzba Karna2020-06-30
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obrona może skutecznie podważać ustalenia faktyczne w kasacji, powołując się na naruszenie prawa materialnego, gdy ustalenia te nie były kwestionowane w poprzednich instancjach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwestionowanie ustaleń faktycznych w kasacji jest niedopuszczalne i stanowi próbę obejścia wymogu wskazania rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Obraza prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu w orzeczeniu opartym na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych, a nie na błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za posiadanie broni palnej. Zarzut kasacyjny dotyczył rzekomego naruszenia prawa materialnego, jednak w uzasadnieniu obrońca kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące rodzaju broni i braku konieczności posiadania pozwolenia. Sąd Najwyższy zauważył, że ustalenia te nie były kwestionowane w poprzednich instancjach, a obrońca próbował podważyć opinię kryminalistyczną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 154/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie M. W., skazanego za czyn z art. 263 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2020 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k. kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt XI Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego M. W. od poniesienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. II K (…), Sąd Rejonowy w P. uznał M. W. za winnego popełnienia trzech czynów: z art. 62 ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności; z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności oraz z art. 263 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt IX wyroku). Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i 86 § 1 k.k. Sąd Rejonowy orzeczone kary pozbawienia wolności połączył, wymierzając karę łączną roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt X wyroku). Na podstawie
2 art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek dowodów rzeczowych (pkt XI i XII wyroku). Z kolei na mocy art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec M. W. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2 600 zł tytułem przepadku korzyści majątkowej (pkt IX wyroku). Wyrok dotyczył także drugiego oskarżonego (pkt I – VIII wyroku). Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 22 października 2019 r., sygn. XI Ka (…), zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Kasację od wskazanego powyżej wyroku, w części dotyczącej M. W. i na jego korzyść, wniósł jego obrońca. Zakres kasacji nie został ograniczony przedmiotowo do rozstrzygnięć dotyczących czynu z art. 263 § 2 k.k., natomiast zarzut kasacyjny na takie ograniczenie wskazuje, skoro obrońca zarzuca wyrokowi Sądu Okręgowego „rażące naruszenie prawa, mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku: art. 263 ust. 2 ustawy Kodeks karny w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o broni i amunicji i art. 11 pkt 11 z dnia 21 maja 1999 r. - poprzez przypisanie M. W. popełnienia przestępstwa z art. 256 ust. 2 Kodeksu karnego [ zapewne zaszła tu pomyłka, bowiem M. W. nie został w tym postępowaniu skazany za czyn „z art. 256 ust. 2 kodeksu karnego” – wyjaśnienie Sądu Najwyższego] w sytuacji, gdy czyn oskarżonego nie wypełnia znamion czynu zabronionego przy uwzględnieniu regulacji wynikających z przepisów ustawy o broni i amunicji poprzez rozbieżności interpretacyjne”. Podnosząc sformułowany zarzut, na podstawie art. 537 k.p.k., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w L. w całości oraz wyroku Sądu Rejonowego w P. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w P. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona przez obrońcę skazanego kasacja jest oczywiście bezzasadna, co umożliwiło jej oddalenie w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k.
3 W pierwszej kolejności należy ustalić, czy kasacja dotyczy wyroku Sądu odwoławczego w całości, czy jedynie w takim zakresie, w jakim wyrok ten utrzymuje w mocy zawarte w wyroku Sądu I instancji rozstrzygnięcia odnoszące się do trzeciego z przypisanych skazanemu czynów, czyli czynu zakwalifikowanego z art. 263 § 2 k.k. Obrońca wskazał, że zaskarża wyrok w części dotyczącej M. W., co sugerowałoby, że jego zamiarem było zaskarżenie tego wyroku w doniesieniu do wszystkich trzech przypisanych skazanemu czynów. Natomiast z całą pewnością zarzut sformułowany w kasacji dotyczy jedynie prawomocnie przypisanego skazanemu przestępstwa nielegalnego posiadania broni i amunicji. Autor kasacji wskazał w nim na rażące naruszenie prawa materialnego, mianowicie art. 263 § 2 k.k. oraz art. 4 ust. 1 i art. 11 pkt 11 ustawy o broni i amunicji. Z kolei w uzasadnieniu kasacji wskazano dość enigmatycznie i ogólnie na „błędne procedowanie sądu meriti, prowadzące do rażącego naruszenia prawa poprzez niewłaściwą subsumpcję, w sytuacji, gdy czyn oskarżonego nie wypełnił znamion zarzucanych oskarżonemu przestępstw”. Ponieważ w pisemnych motywach kasacji nie sformułowane nawet jednego argumentu wskazującego na konkretne, rażące naruszenie prawa odnoszące się do pozostałych dwóch czynów przypisanych skazanemu, należy uznać, że przedmiotem kasacji jest wyrok Sądu Okręgowego w zakresie, w jakim utrzymuje w mocy wyrok Sądu I instancji w odniesieniu do przypisanego skazanemu czynu z art. 263 § 2 k.k. Zgodnie z art. 536 k.p.k., w takim też zakresie (w granicach zaskarżenia i podniesionego zarzutu, jak również przez pryzmat art. 439, art. 455 i art. 435 k.p.k.), kasacja obrońcy została rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Przechodząc do oceny zasadności zarzutu kasacyjnego trzeba stwierdzić, że pozostaje on w sprzeczności z uzasadnieniem kasacji. W zarzucie kasacji jej autor wskazuje na rażące naruszenie prawa materialnego, natomiast z uzasadnienia wynika, że w istocie neguje ustalenia faktyczne poczynione w sprawie już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, w żaden sposób nie kwestionowane w apelacji. W uzasadnieniu kasacji podjęto próbę wykazania, że na broń palną znalezioną w czasie przeszukania mieszkania zajmowanego przez skazanego nie było wymagane posiadanie pozwolenia. Skarżący argumentował, że była to broń palna alarmowa o kalibrze do 6 mm, której posiadanie nie wymaga pozwolenia,
4 zgodnie z art. 11 pkt 11 ustawy o broni i amunicji. Tym samym Autor kasacji po raz pierwszy w toku postępowania, dopiero na jego kasacyjnym etapie, podważył ustalenia faktyczne poczynione na podstawie opinii Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w L, z której jednoznacznie wynika, że zabezpieczona broń jest bronią gazową o kalibrze 9 mm i stanowi broń palną w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. W opinii wskazano też, że 18 rewolwerowych naboi gazowych kaliber 9 mm stanowi amunicję do broni palnej (k. 136 akt II K (…)). Kwestionowanie ustaleń faktycznych w kasacji jest niedopuszczalne. Stanowi nic innego, jak próbę obejścia wymogu wskazania w kasacji rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Ponadto, stosując opisany zabieg, obrońca skazanego próbuje skierować zarzut kasacyjny do orzeczenia Sądu I instancji, podczas gdy przedmiotem zaskarżenia kasacją stron może być tylko wyrok Sądu odwoławczego. Formułując w kasacji zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, w jej uzasadnieniu obrońca kwestionuje jakość ww. opinii balistycznej. Jak już wskazano, opinia ta nie była podważana ani w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, ani w apelacji, w której skupiono się na wykazywaniu, że skazany w ogóle nie wiedział o tym, iż w walizce przechowywanej w zajmowanym przez niego mieszkaniu znajduje się broń palna. Podniesienie takiego zarzutu, niepowiązanego zresztą ze wskazaniem na jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa procesowego, czyni go wręcz niedopuszczalnym. Już tylko na marginesie powyższych rozważań należy przypomnieć, że obraza prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu, w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można mówić więc o naruszeniu przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2017 r., II KK 346/17). Tymczasem autor apelacji sformułował w niej zarzut naruszenia prawa materialnego, zaś w jej uzasadnieniu kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne. W drugiej części uzasadnienia kasacji powielono argumenty przedstawione już w apelacji a dotyczące tego, że skazany nie wiedział, iż w walizce
5 przechowywanej w zajmowanym przez niego mieszkaniu znajduje się broń palna. Pomijając niespójność tej części uzasadnienia (ponownie odwołującego się do ustaleń faktycznych) z zarzutem kasacyjnym (który przecież dotyczył rażącego naruszenia prawa materialnego), trzeba stwierdzić, że Sąd Okręgowy w wyczerpujący sposób ustosunkował się do identycznych zarzutów apelacyjnych. Należy jedynie przypomnieć, że w postępowaniu przygotowawczym skazany przyznał się dwukrotnie do posiadania broni palnej i wyjaśnił, w jakich okolicznościach wszedł w jej posiadanie. To, że następnie zmienił swoje wyjaśnienia, nie podważa dopuszczalności poczynienia ustaleń faktycznych z wykorzystaniem pierwotnych wyjaśnień ówczesnego oskarżonego, jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swego wyroku. Podsumowując, analiza akt sprawy, w tym przede wszystkim będącego przedmiotem kasacji wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 października 2019 r., prowadzi do wniosku, że kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna. Sąd odwoławczy nie dopuścił się rażącej obrazy prawa materialnego wskazanej w zarzucie kasacji. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w postępowaniu kasacyjnym wynika z treści art. 637a k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. Ze względu na sytuację majątkową skazanego, zwolniono go od poniesienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Z wyżej przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KK 262/15 2015-10-29Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, może być skutecznie oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?
- II KK 104/17 2017-04-20Czy obrona może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji w ramach kasacji, powołując się na naruszenie prawa materialnego, gdy zarzut ten w istocie dotyczy błędnych ustaleń faktycznych?
- III KK 425/14 2015-04-28Czy obrońca skazanego może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne w kasacji, powołując się na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli w istocie zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych sądu odwoła…
- IV KK 132/18 2018-05-23Czy kasacja oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 25 § 2 k.k.) może być skuteczna, jeśli w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji?
- IV KK 405/19 2019-10-08Czy zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli jego podstawą są kwestionowane ustalenia faktyczne?
Powołane przepisy
art. 263 § 2 KKart. 535 § 3 KPKart. 62 ust. 2art. 62 ust. 1art. 59 ust. 1art. 85 § 1 KKart. 70 ust. 2art. 44 § 2 KKart. 45 § 1 KKart. 263 ust. 2art. 4 ust. 1art. 11 pkt 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy