III KK 166/15
WyrokIzba Karna2015-06-16
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przypisanie oskarżonemu czynu, który różni się od zarzucanego aktem oskarżenia jedynie sposobem wykonania, lecz dotyczy tego samego zdarzenia faktycznego, stanowi uchybienie skutkujące bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przypisanie oskarżonemu czynu, który wypełnia znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., a różni się od zarzucanego aktem oskarżenia jedynie sposobem wykonania (sprzeniewierzenie vs. oszustwo), lecz dotyczy tego samego zdarzenia faktycznego (tożsamość stron, miejsca, dobra chronionego i części wspólnych znamion), nie stanowi naruszenia zasady skargowości ani uchybienia skutkującego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. W konsekwencji kasacja obrońcy została oddalona jako oczywiście bezzasadna.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał oskarżonego J. K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., przypisując mu czyn, który w akcie oskarżenia był zakwalifikowany z art. 284 § 2 k.k. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez skazanie za przestępstwo nieobjęte aktem oskarżenia, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 166/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 czerwca 2015 r., sprawy J. K., skazanego z art. 286 § 1 k.k., z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w G., z dnia 17 grudnia 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G., z dnia 5 sierpnia 2014 r., p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążyć skazanego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2014 r., w zakresie czynu zarzucanego aktem oskarżenia z art. 284 § 2 k.k. uznał oskarżonego J. K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 4 (czterech) lat próby oraz karę 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) zł. Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r., po rozpoznaniu między innymi apelacji obrońcy oskarżonego J. K., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
2 Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł obrońca skazanego J. K. zarzucając „uchybienie stanowiące bezwzględny powód odwoławczy, określony w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. polegający na obrazie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez nieuchylenie wyroku i nieuniewinnienie oskarżonego, pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, w sytuacji, gdy przepisy te obligują do takiego działania, w sytuacji gdy sąd skazał oskarżonego za przestępstwo nie objęte aktem oskarżenia”. W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 17 grudnia 2014 r., oraz wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 sierpnia 2014 r., i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego czynu. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego J. K. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W związku z orzeczeniem w niniejszej sprawie wobec J. K. kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę było możliwe wyłącznie z powodu uchybienia wymienionego w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Taki też – jedyny zresztą – zarzut został przez obrońcę skazanego J. K. podniesiony w kasacji; rzecz w tym, że nie jest to zarzut trafny. Kwestia tożsamości czynu zarzuconego J. K. przez oskarżyciela publicznego w akcie oskarżenia, a następnie przypisanego mu w wyroku Sądu Rejonowego była przedmiotem rozważań tak Sądu I instancji (s. 7–8 uzasadnienia), jak i Sądu odwoławczego (s. 3–4 uzasadnienia), a to m.in. w związku z zarzutami podniesionymi przez obronę w zwykłym środku odwoławczym i koniecznością odniesienia się do nich przez instancję ad quem. W tym zakresie procedujące w sprawie sądy nie miały wątpliwości, że przy poczynionych w wyniku procesu ustaleniach nie doszło do naruszenia zasady skargowości określonej w art. 14 § 1 k.p.k. i tym samym nie wystąpiła ujemna przesłanka procesowa przewidziana w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., tylko zaś wtedy można byłoby czynić rozważania na gruncie
3 bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Tego rodzaju stanowisko należy w całej rozciągłości podzielić. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że przypisując J.K. określone działanie, wypełniające znamiona czynu stypizowanego w art. 286 § 1 k.k., sądy obracały się w ramach tego samego zdarzenia historycznego (faktycznego). Dla takiej oceny decydującymi były, jak to zasadnie podkreślił sąd a quo, tożsamość stron, tożsamość miejsca oraz tożsamość dobra prawem chronionego. To zaś, że różna była sama czynność wykonawcza, która w przypadku sprzeniewierzania sprowadza się do braku zwrotu rzeczy, a przy oszustwie do wprowadzenia w błąd celem doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, nie wyklucza tożsamości czynu zarzucanego i przypisanego, skoro cały zespół zdarzeń faktycznych pozostaje tożsamy. Dla odparcia zarzutu kasacji wystarczające jest tym samym przypomnienie skarżącemu, że – jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych – J. K. wprowadził E. L. w błąd, zapewniając go o zamiarze wykonania umowy sprzedaży (zamiany) waluty bez istnienia takiego zamiaru. Na skutek tego błędu pokrzywdzony przekazał J. K. kwotę 20.000 EUR, co stanowiło rozporządzenie mieniem pokrzywdzonego. Okoliczność z kolei, że J. K. działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej powoduje, że swoim zachowaniem wyczerpał zespół znamion czynu z art. 286 §1 k.k. Uwzględniając powyższe uznać należy, że w niniejszej sprawie zachowane zostały elementy wyznaczające tożsamość zdarzenia historycznego, do których zaliczono „identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też zachowanie choćby w części wspólnych znamion w opisie czynu zarzucanego i przypisanego, które winny się ze sobą pokrywać, mając jakiś obszar wspólny” (zob. np. postanowienie SN z dnia 19 października 2010 r., III KK 97/10, OSNKW 2011, z. 6, poz. 50). W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzut skarżącego za bezzasadny w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia, przy czym kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążył skazanego.
4
Powiązane orzeczenia
- III KK 42/19 2020-09-09Czy przypisanie oskarżonemu czynu, który wykracza poza ramy zdarzenia historycznego opisanego w akcie oskarżenia, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.?
- V KK 99/20 2020-03-12Czy skazanie za czyn o innej kwalifikacji prawnej niż zarzucana aktem oskarżenia, przy zachowaniu tożsamości zdarzenia historycznego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 §…
- IV KK 4/20 2021-09-01Czy sąd drugiej instancji, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który orzekł o czynie innym niż zarzucany w akcie oskarżenia, narusza przepisy postępowania, w tym zasadę skargowości i tożsamości czynu?
- III KK 358/17 2018-04-04Czy przypisanie oskarżonym przestępstwa rozboju, które wykracza poza zakres czynu zarzuconego w akcie oskarżenia, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.?
- III KK 74/23 2023-04-20Czy przypisanie oskarżonemu czynu, który odbiega od czynu zarzuconego w akcie oskarżenia, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., jeśli oba czyny dotyczą teg…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 286 § 1 KKart. 284 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 439 KPKart. 523 § 2 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPKart. 14 § 1 KPKart. 286 §1 KK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy