III KK 188/21
WyrokIzba Karna2021-06-28
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy naruszył art. 440 k.p.k. utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, gdy skazany bez własnej winy został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu sądowym przed Sądem I instancji z powodu nieprzekazania jego korespondencji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy nie naruszył art. 440 k.p.k. Utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji nie było rażąco niesprawiedliwe, ponieważ skazany, mimo problemów z korespondencją, miał możliwość obrony. Skazany brał udział w pierwszym terminie rozprawy, wyraził zgodę na prowadzenie sprawy pod jego nieobecność, a jego obecność nie została uznana za obowiązkową. Ponadto, miał wyznaczonego obrońcę z urzędu, który był obecny na każdym terminie rozprawy.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za oszustwo. Główny zarzut dotyczył naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 440 k.p.k., wskazując na rażącą niesprawiedliwość orzeczenia z uwagi na pozbawienie skazanego prawa do udziału w postępowaniu przed Sądem I instancji. Skazany twierdził, że jego pisma nie zostały przekazane sądowi, co uniemożliwiło mu obronę. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 188/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2021r. sprawy P. S. skazanego za czyn z art. 286§1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 9 grudnia 2020r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w I. z dnia 11 kwietnia 2019r., sygn. akt II K (…) p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. C. L. – Kancelaria Adwokacka w I. – kwotę 442,80zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia dla obrońcy wyznaczonego z urzędu, za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
2 W pierwszym zarzucie kasacji wskazano na naruszenie przez Sąd Odwoławczy przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.k., art. 117 k.p.k., art. 167 k.p.k., art. 175 k.p.k., art. 353§3 k.p.k. i art. 374§1 k.p.k., wyrażające się w pozbawieniu skazanego prawa do udziału w rozprawach przed Sądem Rejonowym, a więc w czynnościach dowodowych przesłuchania świadków, a wynikające z niezawiadomienia skazanego o czasie i miejscu czynności procesowych oraz wydaniu orzeczenia, co skutkowało pozbawieniem prawa do obrony w rzeczonym postępowaniu. Powyższy zarzut nie jest jednak trafiony, bowiem odnosi się do procedowania Sądu I instancji, nie zaś do naruszeń, których miałby dopuścić się Sąd Odwoławczy. Nie stanowi on zatem zarzutu o charakterze kasacyjnym. Ponadto, zarzut o tożsamej treści nie został postawiony w treści zwykłego środka odwoławczego, zaś kwestie związane z nieprzekazaniem Sądowi I instancji korespondencji od skazanego poruszono dopiero w toku rozprawy w dniu 31 lipca 2019r., a zatem po upływie terminu do wniesienia (czy uzupełnienia) apelacji, którego koniec przypadał na dzień 6 czerwca 2019r. Dlatego też niezasadne jest podnoszenie w powyższym zakresie zarzutu naruszenia przez Sąd Odwoławczy art. 433 k.p.k. (pkt 2 kasacji). Prawidłowo sformułowany pod względem formalnym jest w tym zakresie jedynie zarzut z pkt 3 kasacji, w którym zarzucono Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 440 k.p.k., polegające na rażąco niesprawiedliwym utrzymaniu w mocy orzeczenia Sądu I instancji w sytuacji, gdy skazany bez własnej winy został pozbawiony możliwości brania udziału w toczącym się postępowaniu sądowym przed Sądem Rejonowym, pomimo że zamierzał skutecznie zawiadomić Sąd I instancji o pozbawieniu wolności i aktualnym miejscu osadzenia oraz zwrócił się z pisemną prośbą o zapewnienie mu udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie sygn. akt II K (…), jednakże jego pismo nie zostało przekazane Sądowi I instancji, w konsekwencji czego pozbawiono skazanego prawa do dowiedzenia własnej wersji zdarzeń i niewinności od popełnienia przypisanego mu czynu.
3 Zarzut ten jednak nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się w tym zakresie nieprawidłowości, a swoje stanowisko uzasadnił w pkt 2.1.1. i 2.2.1. formularza uzasadnienia. Uznać należy, że Sąd dostrzegł wskazywany przez obronę problem i podjął kroki mające na celu weryfikację podnoszonych przez skazanego i jego obrońcę twierdzeń. To na wniosek obrony (k. 407-407v, 437-437v) Sąd dopuścił dowód z akt sprawy 1 Ds. (…), którą obrona wskazała jako dotyczącą nieprawidłowości w przekazywaniu korespondencji P. S.. W istocie w tej sprawie skazany skierował pismo o nieprawidłowościach w sprawie II K (…) i na podstawie tych okoliczności Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie. Nie sposób uznać, że swoim postępowaniem Sąd Odwoławczy naruszył treść art. 440 k.p.k. Przepis ten stanowi, że jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zmianie na korzyść oskarżonego albo uchyleniu (w sytuacji określonej w art. 437§2 zdanie drugie k.p.k.). Dokonując oceny w tym zakresie należy mieć na uwadze następujące okoliczności: - skazany w sprawie II K (…) złożył wyjaśnienia na pierwszym terminie rozprawy; - informowany telefonicznie o kolejnych terminach rozpraw, w tym takich, na których zaplanowano przesłuchanie świadków (w których skazany, jak twierdzi, chciał uczestniczyć w celu skonfrontowania z przekazywanymi przez nich treściami), nie uczestniczył w nich mimo przebywania na wolności. Skazany wyraził ponadto zgodę na prowadzenie sprawy pod jego nieobecność, zaś jego obecność nie została przez Sąd rozpoznający sprawę uznana za obowiązkową (k. 320, 330), - skazanemu, na jego wniosek, wyznaczono obrońcę z urzędu, która była obecna na każdym terminie rozprawy i sprawowała bieżącą kontrolę nad przebiegiem postępowania sądowego. Do wyznaczenia obrońcy z urzędu doszło w czasie, kiedy skazany przebywał na wolności, został o tym poinformowany i w razie jakichkolwiek problemów mógł nawiązać z nim kontakt i skorzystać z jego pomocy,
4 - pomimo to P. S. przez pozostały okres trwania postępowania od czasu jego osadzenia, tj. przez okres około 8 miesięcy, świadomy, na jakim etapie toczy się postępowanie sądowe, nie poczynił żadnych kroków w celu nawiązania kontaktu z Sądem czy swoim obrońcą i uczestniczenia w kolejnych terminach rozpraw. Co więcej, skazany uczestniczył we wszystkich terminach rozpraw w postępowaniu odwoławczym, mógł zatem składać dowolnej treści wnioski o przeprowadzenie dowodów, złożyć uzupełniające wyjaśnienia czy odnieść się do przeprowadzonych do tej pory dowodów, czego nie uczynił. Konkludując, nie sposób uznać, by w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa skazanego do obrony w tym stopniu by uznać, że zapadłe w sprawie orzeczenie było rażąco niesprawiedliwe. Sąd Okręgowy nie dopuścił się zatem naruszenia art. 440 k.p.k. Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym. Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, a obrońcy wyznaczonemu z urzędu przyznano wynagrodzenie według norm przypisanych.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 690/18 2018-12-20Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym rzekomo usprawiedliwionej nieobecności skazanego na rozprawie apelacyjnej, jest oczywiście bezzasadna, jeśli nie zachodzą pr…
- I KK 56/25 2025-04-03Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu drugiej instancji z powodu nierozpoznania przez ten sąd zarzutów apelacyjnych dotyczących niewspółmierności kary i błędnych ustaleń faktycznych, a także naruszenia art. 440 k…
- V KK 129/13 2013-10-10Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu odwoławczego na podstawie art. 440 k.p.k. w sytuacji, gdy obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) nie została wykazana, a zarzuty kasacji dotyczą głównie ustaleń faktycznyc…
- II KK 265/14 2014-10-16Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji obrońcy skazanego?
- V KK 126/16 2016-06-21Czy zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość wyroku) może stanowić samodzielną podstawę kasacji, jeśli sąd odwoławczy nie zastosował tego przepisu z urzędu?
Powołane przepisy
art. 535§3 KPKart. 286§1 KKart. 6 KPKart. 117 KPKart. 167 KPKart. 175 KPKart. 353§3 KPKart. 374§1 KPKart. 433 KPKart. 440 KPKart. 437§2§3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy