III KK 198/22

WyrokIzba Karna2022-06-23

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia powołany na urząd w następstwie procedury przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, z samej tej okoliczności, nie spełnia minimalnego standardu bezstronności, a sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sam fakt powołania sędziego na urząd w następstwie procedury przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi a priori podstawy do przyjęcia, że taki sędzia nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Aby uznać sąd za nienależycie obsadzony, skarżący musi wykazać konkretne okoliczności wskazujące na brak niezawisłości lub bezstronności danego sędziego, a nie opierać zarzutu jedynie na samym fakcie nominacji.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego A. L. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w S., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w M. poprzez ustalenie bezpośredniego charakteru narażenia pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo utraty życia i podwyższenie stawki dziennej grzywny. Głównym zarzutem kasacji była nienależyta obsada sądu odwoławczego, argumentowana faktem powołania jednego z sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 198/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 23 czerwca 2022 r., w sprawie A. L. skazanego z art. 160 § 2 i 3 k.k. kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt IV Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt IV Ka (…), Sąd Okręgowy w S. zmienił (zaskarżony apelacją wniesioną na niekorzyść przez prokuratora oraz na korzyść przez obrońcę oskarżonego A. L.) wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt. II K (…), skazujący A. L. na karę 80 stawek grzywny w kwocie po 80 zł każda, w ten sposób, że: - w opisie czynu przypisanego oskarżonemu ustalił, że narażenie pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo utraty życia miało charakter bezpośredni; 2 - wysokość stawki dziennej grzywny orzeczonej wobec oskarżonego podwyższył do 300 zł. Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanego stawiając zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na rozpoznaniu i wydaniu orzeczenia przez sąd nienależycie obsadzony, albowiem w składzie sądu brała udział osoba powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 08 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) a proces powołania sędziego naruszył standardy niezawisłości i bezstronności wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, co musiało skutkować jej oddaleniem na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zarzut dotyczący nienależytej obsady składu Sądu orzekającego w postępowaniu odwoławczym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. [w składzie tego Sądu brała udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Okręgowego w S. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3)] jest oczywiście chybiony. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn.akt I KZP 2/22, stwierdzono, że jakkolwiek Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust.1, to jednak brak jest podstaw do przyjęcia a priori, 3 że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W skardze kasacyjnej obrońca nie podjął się nawet próby wskazania na zaistnienie konkretnych okoliczności wskazujących, iż sędzia Sądu Okręgowego w S. (referent w sprawie) P. L. nie spełnia standardu niezawisłości i bezstronności wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Nie jest zaś rolą Sądu Najwyższego przeprowadzanie z urzędu swoistego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie na etapie postępowania kasacyjnego. Zresztą zarzut taki nie był podnoszony przez obrońcę w postępowaniu odwoławczym, co sugeruje, że zarzut kasacyjny związany jest tak naprawdę, nie tyle z faktem rzekomo niewłaściwej obsady sądu, lecz po prostu z wydaniem w sprawie rozstrzygnięcia, z którym strona się nie zgadza a wniesienie kasacji na innych podstawach jest niedopuszczalne. Reasumując, wobec braku wskazania jakichkolwiek okoliczności i faktów innych niż sam fakt powołania SSO P. L. na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w S., które mogłyby odnosić się do osoby tego sędziego i wskazywać na rzeczywiste wystąpienie wadliwości w postaci orzekania przez osobę wykazującą dodatkowe elementy zależności lub powiązań z władzą wykonawczą, kwestia rzetelnego procesu w aspekcie wymaganej bezstronności sędziego i niezależności zdaje się nie budzić wątpliwości. Nie są zaś Sądowi Najwyższemu znane jakiekolwiek funkcjonujące w przestrzeni publicznej informacje czy publikacje tworzące przesłanki do stwierdzenia istnienia jakichkolwiek związków tego sędziego z władzą wykonawczą, sugerujących konieczność przeprowadzenia z urzędu testu na jego bezstronność i niezależność. Natomiast odnośnie do sfery merytorycznej – jak już zaznaczono - kasacja jest z mocy ustawy niedopuszczalna (art. 523 § 1 zdanie drugie i § 2 k.p.k.) Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego w myśl art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 160 § 2art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 187 ust.1art. 523 § 1art. 637a KPKart. 636 § 1 KPK§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy