III KK 21/18

Sygn. akt III KK 21/18 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 lutego 2018 r., sprawy D. F. w przedmiocie wydania wyroku łącznego z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt V Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem łącznym z dnia 13 marca 2017 r. w sprawie sygn. akt II K […], połączył kary orzeczone wobec D. F. wyrokami: - łącznym Sądu Rejonowego w R. Roki Sądowe w P. z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie II K 67/05/P – karę łączną grzywny, - Sądu Rejonowego w R. Zamiejscowy Wydział Grodzki w P. z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie VI K 82/08/P – karę grzywny, - Sądu Rejonowego w L. z dnia 28 maja 2008 r. w sprawie IX K 663/04 – karę łączną pozbawienia wolności i karę łączną grzywny, 2 - Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 października 2008 r. w sprawie II K 885/01 – karę grzywny, - Sądu Rejonowego w L. z dnia 27 czerwca 2014 r. w prawie III K 1433/13 – karę pozbawienia wolności oraz karę grzywny, - Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie IX K 9/13 – karę łączną pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny. W konsekwencji dokonanych ustaleń Sąd I instancji wymierzył skazanemu karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz 380 stawek dziennych grzywny przy określeniu wysokości stawki dziennej na kwotę 20 zł. W pozostałym zakresie w/w wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu, natomiast umorzone zostało postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w odniesieniu do innych rozstrzygnięć będących przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego, Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt V Ka […], zmienił rozstrzygnięcie Sądu I instancji w ten sposób, że: a/ przyjął, iż opisany w punkcie 14 komparycji wyroku łącznego – wyrok jednostkowy z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie IX K 9/13, został wydany przez Sąd Rejonowy w C. IX Wydział Zamiejscowy w W. oraz z opisu przyjętego w tym wyroku wyeliminował słowa „oraz karę łączną roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 240 stawek dziennych po 20 złotych”; b/ przyjął, ze orzeczona kara łączna pozbawienia wolności, o której mowa w pkt I zaskarżonego wyroku obejmuje nie karę łączną, ale kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w C. IX Wydział Zamiejscowy w W. z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie IX K 9/13, c/ przyjął, że kara łączna grzywny dotyczy grzywien jednostkowych orzeczonych w sprawach opisanych w punktach 9, 10, 11 i 14 i określił jej wysokość na 200 stawek dziennych po 20 zł; d/ umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego co do kary orzeczonej wyrokiem opisanym w pkt 8; e/ w pozostałej części zaskarżony wyrok Sądu I instancji utrzymał w mocy. Wyrok sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją wniesioną przez obrońcę skazanego D. F.. Autor kasacji sformułował w niej zarzuty naruszenia 3 prawa procesowego polegającego na obrazie norm opisanych w przepisach art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i w zw. z art. 458 k.p.k., art. 105 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., powołał się na wystąpienie okoliczności wymienionej w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz wskazał na brak przestrzegania dyrektywy wynikającej z treści art. 4 § 1 k.k. w zw. z art.19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny i niektórych innych ustaw w zw. z art. 86 i nast. kodeksu karnego w wersji obowiązującej przed dniem 1 lipca 2015 r. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja obrońcy skazanego D. F. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym i jako taka podlegała oddaleniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że w tej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 i w zw. z art. 458 k.p.k. w wyniku – jak pisze skarżący - braku prawidłowego zastosowania tych przepisów. Zauważyć trzeba bowiem, że sąd odwoławczy właśnie w wyniku uwzględnienia wywodów apelacji dokonał uzupełnienia nazwy sądu (wynikającej z czasowej zmiany w jego organizacyjnym funkcjonowaniu), który wydał jeden z wyroków podlegających połączeniu w ramach wyroku łącznego w tej sprawie (sygn. akt IX K 9/13 Sądu Rejonowego w C. Wydział Zamiejscowy w W.). Trafnie ustalił przy tym, że nie budzą wątpliwości dane identyfikujące ten wyrok. Autor kasacji słusznie upatruje podstawę prawną do dokonania takiej modyfikacji w normie art. 437 § 2 k.p.k., który wprost formułuje uprawnienie sądu odwoławczego do orzekania reformatoryjnego. Natomiast brak szczegółowego zreferowania sytuacji, która doprowadziła do przekształceń organizacyjnych w strukturze sądów i nadała części sądów rejonowych status wydziałów zamiejscowych, a także ramy czasowe w jakich taki stan funkcjonował, w realiach tej sprawy pozostawał bez istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przypomnieć zaś trzeba, że skuteczność skargi kasacyjnej powiązana jest bezpośrednio z jednoczesną realizacją dwóch warunków ustawowych, tj. wykazania rażącego naruszenia prawa oraz przedstawienia argumentacji 4 potwierdzającej istotny wpływ takiego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. Tymczasem, w tej sprawie skarżący nie wykazał, aby to od szczegółowego opisania normatywnych i organizacyjnych podstaw przekształceń w strukturze organizacyjnej sądów rejonowych zależała treść wyroku sądu odwoławczego. Z podobnych powodów nie można było podzielić zarzutu naruszenia art. 105 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Niezależnie od tego, czy ustalenie prawidłowej pełnej nazwy jednostki organizacyjnej Sądu I instancji, w której zapadł wyrok w sprawie o sygn. akt IX K 9/13, może być traktowane jako korekta oczywistej omyłki pisarskiej, czy też jest jednak zmianą ustaleń w tym względzie, w obu wypadkach uprawnienie do takiego postąpienia znajdowało się w gestii sądu odwoławczego. Wybór jednej z tych możliwości został powiązany przez ten Sąd z weryfikacją danych identyfikujących przedmiotowy wyrok. Trudno więc mówić o rażącym naruszeniu prawa, a wpływ potencjalnego uchybienia nie został wykazany (nawet nie podjęto takiej próby). Nie sposób przy tym nie dostrzec, że w swoich rozważaniach dotyczących możliwości i prawidłowego trybu korekty wyroku Sądu I instancji w niniejszej sprawie, a w konsekwencji argumentacji mającej wspierać zarzuty kasacyjne, autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia sam popada w oczywistą sprzeczność. Z jednej strony twierdzi bowiem, że to brak zastosowania art. 105 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., a więc fakt niewykorzystania instytucji sprostowania orzeczenia, stanowił zarzucaną rażącą obrazę prawa, a z drugiej wywodzi, że „w jego przekonaniu wyrok Sądu I instancji nie podlegał sprostowaniu” (s. – 10). Kolejny zarzut skargi kasacyjnej odwołuje się do rzekomego naruszenia dyrektywy wynikającej z treści „art. 439 pkt 7 k.p.k.”. Pomijając już nawet to, że przepis art. 439 k.p.k. dzieli się w pierwszej kolejności na paragrafy i dopiero w ramach § 1 wyodrębnione są kolejne jednostki redakcyjne określane mianem punktów, sama treść tego zarzutu oraz próba jej rozwinięcia (s. – 9 uzasadnienia kasacji) – nie dostarcza argumentów wskazujących na to, że podnoszona sprzeczność występuje „w treści orzeczenia”, a nie tylko wyraża się niekompletnym przywołaniem nazwy sądu, jak również czyni niemożliwym wykonanie orzeczenia. Zakładając – przynajmniej w części wstępnej kasacji – dopuszczalność korekty w postaci sprostowania, skarżący sam wskazuje proceduralną ścieżkę usunięcia 5 „sprzeczności”, na którą się powołuje. Niezależnie już nawet od tego, czy przedstawiona kwestia w ogóle mogłaby być traktowana jako sprzeczność w treści orzeczenia, to brak jest jakichkolwiek argumentów skarżącego uzasadniających przekonanie o spełnieniu drugiego elementu zawartego w treści art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., tj. niemożności wykonania przedmiotowego wyroku. W tej sytuacji, również i ten zarzut zamieszczony w kasacji obrońcy skazanego D. F. nie okazał się skuteczny. Ostatni z zarzutów nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego w tej sprawie miał znajdować zakotwiczenie w prawie materialnym i odwoływał się do treści art. 4 § 1 kk w zw. z art.19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny i niektórych innych ustaw w zw. z art. 86 i nast. kodeksu karnego w wersji obowiązującej przed dniem 1 lipca 2015 r. Autor kasacji wyraził przy tym przekonanie, że sądy obu instancji niesłusznie przyjęły, iż przepisami bardziej korzystnymi w zakresie orzekania o karze łącznej, były przepisy obowiązujące po dniu 1 lipca 2015 r. Rzecz jednak w tym, że stanowisko to zostało sformułowane przy przyjęciu założenia, „że wobec skazanego powinna mieć zastosowanie zasada absorpcji, a co najwyżej asperacji w rozsądnych granicach”. Pomijając już znowu zagadnienie oceny przesłanek, jakimi w tym wypadku należałoby się kierować przy wyborze reguł kształtowania wymiaru kary łącznej, bo nie jest to rolą sądu kasacyjnego, takie postawienie problemu oznacza, że w istocie skarżącemu chodzi nie tyle o płaszczyznę prawa materialnego i problem wyboru norm prawnych kształtujących sytuację skazanego D. F., ile wprost wyrażoną próbę zanegowania wysokości kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej przez sąd meriti. Nie wykazano zatem, że przepisy przywołane przez skarżącego zostały w ogóle naruszone, jak również nie powiązano rozwiązań z nich wynikających z istniejącą realnie sytuacją. O kształcie kary łącznej miałyby – stosownie do przedstawionego wywodu – zadecydować nie tyle normy prawa materialnego, które powołał autor kasacji, ale zastosowanie zasady absorpcji lub asperacji „w rozsądnych granicach”. Takie postawienie zagadnienia oczywiście nie ma nic wspólnego z zarzucaną obrazą prawa materialnego, skoro trafność wyboru ustawy względniejszej miałaby zależeć od stopnia zastosowania redukcji łączonych kar, 6 należącej do sfery ocen w ramach sędziowskiego wymiaru kary, a nie prawa materialnego. Zważywszy zatem na to, że wszystkie podniesione w kasacji zarzuty okazały się całkowicie chybione, a sformułowane w niej wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie, podlegała ona oddaleniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie, obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. aw