III KK 212/19

Sygn. akt III KK 212/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek Protokolant Marta Brylińska w sprawie S. K. skazanego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 30 grudnia 2019 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…) w zakresie braku orzeczenia obowiązków wymienionych w art. 72 § 1 k.k. i w tej części przekazuje sprawę S. K. temu Sądowi do ponownego rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018 r., w sprawie sygn. akt II K (…), uznał S. K. za winnego tego, że „w okresie od 16 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. w nieustalonym miejscu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzielił innej nieustalonej osobie pomocy w doprowadzeniu J. M. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1299 zł, w ten sposób, że działając w zamiarze dokonania przez tę nieustaloną osobę przestępstwa, w zamian za otrzymanie od niej kwoty 50 zł, założył w dniu 16 marca 2016 r. w Oddziale I. S.A. w P. rachunek bankowy o numerze (…), udostępniając go nieustalonej osobie, która za pomocą wprowadzenia pokrzywdzonej w błąd co do wywiązania się z zawartej umowy sprzedaży wyłudziła od niej kwotę 1299 zł za zamówiony w sklepie Itopten towar w postaci telefonu komórkowego marki „I.”, którą J. M. w dniu 31 sierpnia 2016 r. wpłaciła na wskazany rachunek bankowy, nie otrzymując w zamian zamówionego towaru ani zwrotu wpłaconej kwoty”, to jest popełnienia przestępstwa żart. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. Na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. Sąd wymierzył ww. karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie - na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. - warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby. Ponadto na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego oraz na podstawie art. 45 § 1 k.k., orzekł wobec niego przepadek korzyści majątkowej uzyskanej w wyniku przestępstwa w wysokości 50 zł. Powyższe orzeczenie nie zostało w terminie zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się z dniem 2 maja 2018 r. Obecnie, Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego S. K., zaskarżając wymieniony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze. Autor kasacji zarzucił wyrokowi Sądu Rejonowego w K. „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 72 § 1 k.k., polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji, gdy wobec S. K. orzeczono karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo 3 zawieszono na okres 3 lat próby, jednocześnie nie orzekając wobec niego żadnego środka karnego, co powodowało konieczność nałożenia na skazanego jednego z wymienionych w tym przepisie obowiązków”. W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja wniesiona w tej sprawie przez Ministra Sprawiedliwości- Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, a sformułowany w niej zarzut, który determinuje ocenę w tym względzie, należało uznać za całkowicie trafny, co przemawiało za rozpoznaniem nadzwyczajnego środka na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Jedynie w zakresie wniosku sformułowanego przez skarżącego wystarczające okazało się rozstrzygnięcie przewidziane w art. 425 § 1 zd. drugie k.p.k., o czym niżej. Niewątpliwie trzeba było podzielić pogląd skarżącego, co do tego, że wyrok Sądu Rejonowego w K. w niniejszej sprawie rzeczywiście zapadł z rażącym naruszeniem prawa materialnego wskazanym w zarzucie kasacji. Stosownie do dyspozycji art. 72 § 1 k.k., zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, które nie jest połączone z jednoczesnym orzeczeniem środka karnego, zobowiązuje sąd do nałożenia na oskarżonego przynajmniej jednego z obowiązków probacyjnych wymienionych w pkt 1-8 tego przepisu. Zatem, Sąd Rejonowy w K., skazując S. K. na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat i nie orzekając wobec niego środka karnego, był zobligowany do zastosowania się do nakazu wynikającego z treści art. 72 § 1 k.k., czego nie uczynił. W konsekwencji, brak orzeczenia takiego obowiązku należało ocenić jako rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie tego przepisu prawa materialnego. W tym więc zakresie wyrok Sądu Rejonowego w K. podlegał uchyleniu. Podkreślić przy tym należy, że obecna treść przepisu art. 425 § 1 zd. drugie k.p.k., stwarza podstawę normatywną do zaskarżania i uchylania orzeczenia 4 w części, w której nie zawiera ono określonego rozstrzygnięcia. Nie było zatem potrzeby wzruszania wyroku Sądu Rejonowego w K. w odniesieniu do całości rozstrzygnięcia o karze, skoro dopuszczalne prawnie i wystarczające merytorycznie, było uchylenie tego wyroku jedynie w zakresie braku orzeczenia obowiązków wymienionych w art. 72 § 1 k.k., co stanowiło przedmiot zarzutu podniesionego w kasacji i decydowało o jej oczywistej zasadności. Z tych wszystkich względów kasacja wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego z urzędu na niekorzyść S. K., skierowana w istocie przeciwko tej części wyroku Sądu Rejonowego, która nie zawierała rozstrzygnięcia mającego charakter obligatoryjny, zasługiwała na uwzględnienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy - w części uchylonej i przekazanej do ponownego rozpoznania, tj. w zakresie nieorzeczonego obowiązku probacyjnego - Sąd Rejonowy w K. - rozstrzygnie z uwzględnieniem obowiązujących rozwiązań ustawowych. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.