III KK 22/23

III KK 22/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie B.Z. i J.J., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 12 września 2023 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK22/23. UZASADNIENIE Obrońca skazanego J.J. w piśmie z dnia 7 czerwca 2023 r. (k. 173 akt SN) zawarł wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy kasacyjnej SSN Ryszarda Witkowskiego, wskazując że przedmiotowe postępowanie dotyczy go bezpośrednio, co przejawia się w nominowaniu go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), a także ze względu na istnienie okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w przedmiotowym postępowaniu, a polegającej na nominowaniu go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały III KK 22/23 2 Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie wspomnianej ustawy, co w przekonaniu wnioskodawcy powoduje, że niniejszy sędzia nie jest w stanie zapewnić standardów przewidzianych w ustawie zasadniczej (art. 45 ust. 1) oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (art. 6 ust. 1), wobec czego nie może on przeprowadzić przedmiotowego postępowania w sposób rzetelny i bezstronny, rozpoznając środek zaskarżenia, w którym podniesiono wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, dotyczącej nieprawidłowego statusu sędziego Sądu Okręgowego w Kielcach – również powołanego do orzekania na mocy uchwały wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa oraz badając z urzędu (na podstawie art. 536 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.) analogiczne zagadnienie dotyczące jednego z sędziów delegowanych, zasiadających w składzie Sądu Apelacyjnego w Krakowie, a obecnie sędziego tego Sądu. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Najwyższy podziela pogląd zaprezentowany w niniejszej sprawie we wcześniejszych postanowieniach z dnia 23 marca 2023 r. (k. 111-112) i 29 maja 2023 r. (k. 155-157), w których wyłączono sędziów Sądu Najwyższego – odpowiednio: SSN M. Bednarek i SSN M. Motuka z uwagi na takie same okoliczności wynikające z przebiegu procedury powołania na stanowisko sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3) w sytuacji, w której sprawa dotyczy rozpoznania kasacji od wyroku wydanego przez Sąd odwoławczy z udziałem sędziego, do którego odnoszą się te same podstawy podające w wątpliwość spełnienie standardu niezawisłości i bezstronności, związane z procedurą nominacyjną. Wątpliwości te były przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia III KK 22/23 3 2.06.2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w przedmiotowej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [S.K.] [ms]