III KK 226/22

WyrokIzba Karna2022-06-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd powszechny orzekający w sprawie karnej może orzec obowiązek naprawienia szkody w postaci zwrotu dotacji, która została udzielona na mocy decyzji administracyjnej, czy też sprawa ta należy do wyłącznej właściwości sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa karna dotycząca przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. oraz jego prawnokarnych konsekwencji, w tym obowiązku naprawienia szkody, należy do właściwości sądu powszechnego. Fakt, że dotacja została udzielona decyzją administracyjną i jej zwrot może być przedmiotem postępowania administracyjnego, nie pozbawia sądu karnego jurysdykcji w zakresie orzekania o obowiązku naprawienia szkody w ramach postępowania karnego. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do orzekania w sprawach karnych.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zmienił częściowo wyrok Sądu Rejonowego, określając Skarb Państwa reprezentowany przez A. jako podmiot uprawniony do częściowego naprawienia szkody. W pozostałej części utrzymał wyrok skazujący K. A. i E. W. za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k., orzekając kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, dozór kuratora i grzywny. Obrońca skazanych wniosła kasację, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w tym orzeczenie przez sąd powszechny obowiązku naprawienia szkody w postaci zwrotu dotacji, co miało należeć do właściwości sądu administracyjnego, oraz sprzeczność orzeczenia uniemożliwiającą jego wykonanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasacje obrońcy skazanych jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 226/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Michał Laskowski w sprawie K. A. i E. W. skazanych z art. 297 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2022 r., kasacji obrońcy skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 7 grudnia 2021 r., IX Ka (…) zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 maja 2021 r., II K (...) na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1) oddalić kasacje obrońcy skazanych jako oczywiście bezzasadne; 2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazaną K. A. oraz skazanego E. W. po połowie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r., IX Ka (…), zmienił częściowo wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 maja 2021 r., II K (…), określając, że podmiotem uprawnionym, na rzecz którego orzeczono obowiązek 2 częściowego naprawienia szkody jest Skarb Państwa reprezentowany przez A. w W.; w pozostałej części – skazującej oskarżonych K. A. i E. W. za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. i wymierzającej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na okres próby 2 lat z oddaniem oskarżonych w tym czasie pod dozór kuratora oraz grzywny – utrzymał orzeczenie Sądu pierwszej instancji w mocy. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego kasację wniosła obrońca skazanych, zarzucając: 1. na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k. obrazę przepisów postępowania tj. art. 24 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 3 k.p.k. poprzez orzeczenie przez sąd powszechny wobec K. A. i E. W. obowiązku częściowego naprawienia szkody poprzez zwrot części dotacji przyznanej K. A. na mocy dwóch Decyzji Kierownika Biura Powiatowego A. w W. z dnia 28 maja 2018r., podczas gdy zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o A. (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1505 ze zm.), jeżeli dotacja została udzielona na mocy decyzji administracyjnej zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranej dotacji następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a zatem sąd powszechny orzekając o obowiązku naprawienia szkody orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu szczególnego, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k. oraz 2. na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. obrazę przepisów postępowania tj. art. 413 § 1 pkt 5 oraz § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez zasądzenie obowiązku częściowego naprawienia szkody na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez A. w W., podczas gdy zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o a., A. posiada osobowość prawną i nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa, a Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania A., a zatem zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. 3 Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca skazanych wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. „do ponownego rozpoznania w całości”, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku kompensacyjnym i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Prokurator Rejonowy w W. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona kasacja jest oczywiście bezzasadna, co pozwalało jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Już na wstępie wskazać należy, że z uwagi na orzeczone wobec skazanych kary i ograniczenia wynikające z art. 523 § 2 k.p.k. w tej sprawie jedynymi dopuszczalnymi podstawami kasacyjnymi były uchybienia określone w art. 439 k.p.k., na których opierają się zresztą postawione w petitum kasacji zarzuty. Poza zakresem rozpoznania leżą natomiast zawarte w uzasadnieniu kasacji, i nota bene nie znajdujące odzwierciedlenia w jej zarzutach, argumenty skarżącej wskazujące na to, że skazani mieli nie dopuścić się przestępstwa z art. 297 § 1 k.k., a skazanie ich jest błędne (wywody na s. 4-9 uzasadnienia kasacji odnoszące się do wydanych decyzji administracyjnych). Pierwszy zarzut pozbawiony jest jakichkolwiek podstaw. Przedmiotem tej sprawy była odpowiedzialność karna skazanych za zarzucane im przestępstwo określone w art. 297 § 1 k.k. i ewentualnych prawnokarnych konsekwencji popełnienia takiego czynu. Sprawa ta – par excellence karna ze swej istoty – należy do właściwości sądu powszechnego i żaden z Sądów orzekających w tej sprawie nie dopuścił się obrazy art. 24 § 1 w zw. z art. 25 § 3 k.p.k., która miałaby stanowić uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k. Ani organy administracji, ani sądy administracyjne, które sprawują kontrolę nad zgodnością z prawem działalności organów administracji (kontrola prawomocnych decyzji administracyjnych i innych czynności) (które zostały przywołane w kasacji jedynie 4 po to, by uzasadnić zarzut odwołujący się do bezwzględnej przyczyny odwoławczej – sądy te przecież nawet nie rozstrzygają spraw administracyjnych!), nie posiadają kompetencji do orzekania w sprawach karnych. Ta została przyznana przez ustawodawcę jedynie sądom powszechnym. Sam zaś fakt, że określone zachowanie może dawać podstawę do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i karnego nie pozbawia sądów karnych jurysdykcji w sprawie o przestępstwo i określenia konsekwencji prawnych związanych z popełnieniem takiego czynu. Drugi zarzut jest także oczywiście bezzasadny. Sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. to także taki stan, gdy co najmniej dwa jego poszczególne rozstrzygnięcia (niezależnie od tego czy prawidłowe i poprawnie sformułowane) pozostają do siebie w takiej relacji, że ich obu naraz nie da się wykonać. Jeżeli więc nawet wyrok zawiera rozstrzygnięcie, które z powodu jego nieprawidłowości albo niepoprawności w jego sformułowaniu nie nadaje się do wykonania, to taka wadliwość wyroku nie stanowi jeszcze bezwzględnej przesłanki odwoławczej, albowiem nie wynika ze sprzeczności zawartej w tym orzeczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2019 r., V KK 534/18). Także, jeżeli w wyniku wyroku Sądu Okręgowego w K. skazani mieliby wykonać obowiązek naprawienia szkody podwójnie, wadliwość orzeczenia w tym zakresie nie stanowiłaby uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a mogłaby jedynie być rozpoznawana w płaszczyźnie względnej przyczyny odwoławczej w postaci naruszenia prawa materialnego. Tego rodzaju uchybienie, z uwagi na rodzaj orzeczonych kar i ograniczenia wynikające z art. 523 § 2 k.p.k. pozostać muszą poza jakąkolwiek kontrolą Sądu Najwyższego w tej sprawie. Niezależnie jednak od tego, odnotować jedynie można, że obrońca skazanych wadliwie upatruje w treści rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego, podstawy do dwukrotnego wykonania środka kompensacyjnego. A. w W., nawet jeżeli błędnie wskazane przez Sąd jako organ będący statio fisci Skarbu Państwa, nie została wskazana jako beneficjent obowiązku kompensacyjnego, a jedynie podmiot, przy udziale którego obowiązek ten ma być zrealizowany wobec Skarbu Państwa. 5 Z tych względów kasację należało oddalić jako oczywiście bezzasadną, kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanych po połowie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 297 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 523 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 3 KPKart. 24 § 1 KPKart. 25 § 3 KPKart. 29 ust. 1art. 439 § 1 pkt 7 KPKart. 413 § 1 pkt 5art. 458 KPKart. 2 ust. 1art. 523 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy