III KK 233/15
WyrokIzba Karna2015-12-17
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, oparta na zarzutach powtarzających argumentację z apelacji i kwestionująca ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, może być uznana za skuteczną w świetle przepisów o postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. były wniesione z naruszeniem art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. Podniesione uchybienia stanowiły powtórzenie zarzutów apelacyjnych i miały na celu podważenie ustaleń faktycznych, a nie wykazanie rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy. Sąd wskazał, że zarzut obrazy art. 170 § 1 k.p.k. nie jest skuteczny, gdy kwestionuje się ocenę sądu odwoławczego co do oddalenia wniosku dowodowego sądu pierwszej instancji, a zarzut obrazy art. 7 k.p.k. wymaga wykazania wad w sposobie dokonania oceny dowodów, a nie tylko kwestionowania jej rezultatu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił K. S. od zarzutu kradzieży kruszywa. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzucała rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. (oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego) oraz art. 7 k.p.k. (dowolna ocena dowodów).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 233/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 grudnia 2015 r., sprawy K. S. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu z art. 278 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 stycznia 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 8 października 2014 r., p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego T. K. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. Sąd Rejonowy uniewinnił K. S. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 278 § 1 k.k. Od powyższego wyroku apelację złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego T. K. zarzucając obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.: 1. art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadków: a) M. Z. oraz J. O.i przyjęcie, że z zeznań tych świadków wynika, iż ubytek kruszywa powstały na terenie żwirowni T. K. w miejscach graniczących ze żwirownią oskarżonego był następstwem „osypania” się kruszywa, podczas gdy z
2 zeznań tych świadków nie sposób wysnuć powyższych wniosków, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżony zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu się nie dopuścił; b) R. K., W. P., W. P., W. S., i przyjęcie, że zeznania te zasługują na danie im przymiotu wiarygodności, podczas gdy wymienieni świadkowie, jako pracownicy oskarżonego mieli interes w tym, by przedstawić siebie oraz oskarżonego w korzystnym świetle, w następstwie czego Sąd błędnie przyjął, że oskarżony nie zlecał w/w świadkom wybierania materiału z terenu oskarżyciela posiłkowego; c) T. K. oraz S. G. i przyjęciu, że ich zeznania nie mogą być uznane za miarodajne, podczas gdy współgrają one z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z zeznaniami świadków: […], a także ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją fotograficzną oraz mapami i pozwalają na przyjęcie, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu; 2. art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. polegającą na oddaleniu wniosku dowodowego pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające wprost z przepisu art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k., zaś zachodziła konieczność dopuszczenia w/w dowodu w celu ustalenia rzeczywistego ubytku kruszywa z terenu oskarżyciela oraz przyczyn jego powstania. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Od powyższego wyroku kasację wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego T. K. zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku, tj.: 1. art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i tym samym nie wyjaśnieniu rzeczywistego ubytku kruszywa na terenie stanowiącym własność oskarżyciela posiłkowego, a także przyczyn powstania tego ubytku;
3 2. art. 7 k.p.k., poprzez dowolną, bo sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań świadków: a) M. Z. oraz J. O. i przyjęcie, że z zeznań tych świadków wynika, iż ubytek kruszywa powstały na terenie żwirowni T. K. w miejscach graniczących ze żwirownią oskarżonego był następstwem „osypania” się kruszywa, podczas gdy z zeznań tych świadków nie sposób wysnuć powyższych wniosków; b) […] i przyjęcie, że zeznania te zasługują na danie im przymiotu wiarygodności, podczas gdy wymienieni świadkowie, jako pracownicy oskarżonego, mieli interes w tym, by przedstawić siebie oraz oskarżonego w korzystnym świetle, w następstwie czego Sąd błędnie przyjął, że oskarżony nie zlecał w/w świadkom wybierania materiału z terenu oskarżyciela posiłkowego; c) T. K. oraz S. G. i przyjęciu, że ich zeznania nie mogą być uznane za miarodajne, podczas gdy współgrają one z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z zeznaniami świadków: […], a także ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją fotograficzną oraz mapami. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego oraz wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego T. K. jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Na wstępie przypomnieć należy, że nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest kasacja może być, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., wniesiony tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Stosownie zaś do treści art. 519 k.p.k. przedmiotem kasacji wnoszonej przez stronę, może być jedynie prawomocny i kończący postępowanie wyrok sądu odwoławczego. Zarzuty podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia sądu pierwszej instancji podlegają zatem rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego.
4 Analiza rozpoznawanej kasacji prowadzi tymczasem do wniosku, że zarzucenie w niej rażącej obrazy przepisów postępowania, tj. art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. miało na celu jedynie zainicjowanie postępowania kasacyjnego z naruszeniem dyspozycji art. 519 k.p.k. oraz przy obejściu podstaw kasacji wskazanych w art. 523 § 1 k.p.k. Podniesione w kasacji uchybienia nie tylko są bowiem dosłownym powtórzeniem zarzutów zawartych w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, co uzasadnia stwierdzenie, że są one wprost zwrócone przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej instancji, ale ponadto w rzeczywistości sprowadzają się do podważenia dokonanych przez Sądy obu instancji ustaleń faktycznych. Treść pierwszego zarzutu, w którym skarżący wprost odwołuje się do podstawy prawnej, na jakiej Sąd pierwszej instancji oddalił złożony przez niego wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety, tj. „dowód ten nie będzie przydatny do stwierdzenia okoliczności wskazanych we wniosku”, przesądza, że rzeczywistym zamiarem wnoszącego kasację było zakwestionowanie wyłącznie prawidłowości decyzji Sądu Rejonowego, w zakresie wskazanego wniosku, co w kontekście jednoznacznej treści art. 519 k.p.k. należy uznać za oczywiste nieporozumienie. Jedynie dla przypomnienia wskazać należy, że zarzut rażącej obrazy art. 170 § 1 k.p.k., nie należy do kategorii zarzutów, jakie mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu kasacyjnym w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ocenę stanowiska sądu odwoławczego, co do prawidłowości postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego wydanego przez sąd pierwszej instancji. Ocena stanowiska sądu odwoławczego w tym zakresie byłaby możliwa jedynie w sytuacji, gdyby oprócz zamieszczenia stosownego zarzutu w apelacji, w skardze kasacyjnej podniesiono ponadto zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. lub 457 § 3 k.p.k., czego jednakże w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił, co przesądza o bezzasadności tego zarzutu. Chybiony jest również drugi zarzut kasacji dotyczący rażącej obrazy art. 7 k.p.k. Niezbędne jest w tym miejscu przypomnienie, na co Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, że skuteczne podniesienie pod adresem sądu odwoławczego zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. możliwe jest, co do zasady wówczas, gdy sąd ten poczynił własne ustalenia faktyczne, odmienne od
5 tych, które stanowiły podstawę orzeczenia sądu pierwszej instancji lub też nowe ustalenia faktyczne, naruszając przy tym określoną w powołanej normie zasadę swobodnej oceny dowodów (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2003 r., III KK 11/03, LEX nr 80301; z dnia 4 maja 2005 r., II KK 399/04, LEX nr 199795; z dnia 6 marca 2007 r., IV KK 362/06, LEX nr 467527). W niniejszej sprawie Sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych ustaleń faktycznych, a tylko zaaprobował ocenę dowodów, a w konsekwencji ustalenia faktyczne, poczynione przez sąd a quo. Wbrew twierdzeniom autora kasacji, nie można również uznać za naruszenie zasady określonej w art. 7 k.p.k., akceptacji przez Sąd Okręgowy przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji oceny dowodów. Zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania wad w sposobie dokonania oceny konkretnych dowodów, podczas gdy kasacja kwestionuje jedynie rezultat tej oceny i domaga się podzielenia stanowiska prezentowanego przez jej autora. Zauważyć ponadto należy, że w sytuacji, gdy Sąd odwoławczy nie poczynił odmiennych od Sądu pierwszej instancji ustaleń faktycznych, a przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów naruszała, zdaniem skarżącego, przepis art. 7 k.p.k., to treścią skargi kasacyjnej, w tym zakresie, powinno być jednoczesne wskazanie na naruszenie przepisów art. 433 § 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., czego jednak we wniesionej kasacji nie uczyniono. Z kolei, odnoszenie się w do argumentacji zawartej w uzasadnieniu kasacji, odwołującej się do danych z prywatnej opinii geologicznej przeprowadzonej już po wydaniu zaskarżonego wyroku, było bezprzedmiotowe. Nie mogły one bowiem rzutować na prawidłowość wyrokowania w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu. kc
Powiązane orzeczenia
- V KK 337/12 2013-03-15Czy zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania karnego, w tym art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., mogą być skuteczne, gdy sąd odwoławczy jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, nie dokonując…
- III KK 220/17 2017-11-15Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, kwestionująca ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i sądu odwoławczego, może być uznana za skuteczną w świetle przepisów dotyczących postępowania…
- II KK 4/15 2015-01-22Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach obrazy przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych, które w istocie kwestionują ocenę dowodów dokonaną przez sądy niższych instancji, może być skutecznie w…
- III KK 364/18 2018-09-06Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.k. w związku z art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych, art. 4 k.p.k. poprzez zaniechanie wyjaś…
- I KK 66/23 2023-04-19Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, oparta na zarzutach obrazy przepisów postępowania, może skutecznie podważyć prawomocne orzeczenie uniewinniające oskarżonego, jeśli nie wskazuje na bezwz…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 278 § 1 KKart. 7 KPKart. 170 § 1 pkt 2art. 193 § 1 KPKart. 523 § 1 KPKart. 439 § 1 KPKart. 519 KPKart. 170 § 1 KPKart. 433 § 2 KPKart. 433 § 1 KPKart. 457 § 3 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy