III KK 248/16
WyrokIzba Karna2016-07-14
Skład orzekający: Józef Dołhy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego, który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, może skutecznie zarzucać naruszenie przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów i rozstrzygania wątpliwości, które należą do kompetencji sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty naruszenia art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. nie mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy, utrzymując wyrok sądu pierwszej instancji, nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych ani oceny dowodów, a jedynie aprobował ustalenia i ocenę sądu pierwszej instancji. Zarzuty dotyczące naruszenia zasad procesowych, które nie zostały popełnione przez sąd odwoławczy, są niedopuszczalne na tym etapie postępowania.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, którym skazano A. K. za kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą zajmującą się obrotem narkotykami. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym swobodnej oceny dowodów i rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść skazanego. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasacje jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 248/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 lipca 2016r., sprawy 1) C. K. skazanego z art. 158 § 1 i in. k.k.; 2) A. K. skazanego z art. 258 § 3 k.k. z powodu kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych, od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 23 marca 2015 r., sygn. akt II K (…); postanowił: 1. oddala kasacje jako oczywiście bezzasadne; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanych w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r., utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 23 lutego 2015 r., którym A. K. skazany został za czyn z art. 258 § 1 i § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Od powyższego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego A. K., zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego: „1. art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. polegające na przekroczeniu prawa do swobodnej oceny dowodów i jednostronnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego wyłącznie pod kątem jego interpretacji: na niekorzyść A.K. poprzez
2 uznanie, że w okresie objętym treścią zarzutu aktu oskarżenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej kierował zorganizowaną grupą przestępczą zajmującą się obrotem narkotykami w ten sposób, że przekazywał wielokrotnie innym osobom środki odurzające i substancje psychotropowe w celu ich dalszej odsprzedaży, a następnie odbierał od wyżej wymienionych uzyskane z tego tytułu dochody w sytuacji, gdy z zebranego w sprawię materiału dowodowego nie wynika jakoby skażany dokonywał czynności związanych z kierowaniem zorganizowaną grupą przestępczą zajmującą; się obrotem narkotykami, ponadto świadkowie koronni W.P. i W. S. nie wskazują: żadnych konkretnych okoliczności ani sytuacji, których byli bezpośrednio świadkami, jak też brak jest obciążających A.K. zeznań jakichkolwiek innych świadków czy współoskarżonych, którzy składali wyjaśnienia i przyznali się do popełnienia zarzucanych im czynów w ramach zorganizowanej grupy- przestępczej, na okoliczność jego kierownictwa grupą; 2. art. 5 § 2 k.p.k. wynikającą z rozstrzygnięcia na niekorzyść A. K. wszelkich nie dających się usunąć wątpliwości i w konsekwencji oparcie, jego skazania na domniemaniu, że .kierował zorganizowaną grupą przestępczą w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sądu odwoławczego oparte zostało jedynie na przyjętych założeniach i domniemaniach związanych z tą okolicznością i przy uznaniu, iż świadkowie koronni W. P. i W. S. posiadają rzetelniejszą wiedzę, niż inni świadkowie zaprzeczający kierowaniu zorganizowaną grupą przez A. K. , tylko na tej podstawie, że zdaniem sądu zajmowali wyższą pozycję w hierarchii grupy, a de facto wiedza świadków koronnych jest wiedzą „ze słyszenia”. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postepowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...]. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy A. K. jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Autor nadzwyczajnego środka odwoławczego wniesionego na korzyść skazanego A.K. powołał w skardze kasacyjnej szereg judykatów Sądu Najwyższego oraz cytatów z doktryny prawa karnego na poparcie wskazanych
3 zarzutów, przy czym zaniechał wyciągnięcia wniosków i prawidłowego odniesienia się w tym zakresie do orzeczenia Sądu odwoławczego. Zgodzić się należy z Prokuratorem, który w pisemnej odpowiedzi na kasację podniósł, że kasacja zwrócona została - wbrew treści art. 519 k.p.k. - przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszoinstancyjnego. Jako oczywiście bezzasadne ocenić należy podniesione w kasacji zarzuty rażącego naruszenia art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 5 § 2 k.p.k. Po pierwsze w sytuacji kiedy Sąd Apelacyjny nie zmieniał ustaleń faktycznych Sądu I instancji niedopuszczalne jest stawianie Sądowi odwoławczemu zarzutów obrazy przepisów statuujących podstawowe zasady procesu karnego. Razi też lapidarność uzasadnienia skargi, w której mamy do czynienia z zarzutami stricte apelacyjnymi, uzupełnionymi o przywołane orzeczenia Sądu Najwyższego. Taka konstrukcja kasacji prowadzi do wniosku, że zarzuty obrazy prawa procesowego mają charakter pozorny, zmierzający do zakwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Obrońca usiłował wykazać, że skazany A. K. nie popełnił czynu za który został skazany tj. przestępstwo z art. 258 k.k., zaś skazanie było efektem błędnej i selektywnej oceny dowodów. Zarzut naruszenia ogólnych dyrektyw prowadzenia procesu karnego nie spełnia wymogów, o których mowa w przepisach art. 519 k.p.k. oraz art. 523 § 1 k.p.k., a więc statuujących postępowanie kasacyjne. Całkowicie niezasadny, a zarazem niedopuszczalny na tym etapie postępowania jest zarzut obrazy zasady obiektywizmu (art. 4 k.p.k.). Przepis art. 4 k.p.k. w ogóle nie może być samodzielną podstawą kasacji, ponieważ formułuje tylko zasadę procesową. Wysoki poziom abstrakcji normatywnej przepisu statuującego regułę procesową powoduje, że bez powiązania tego przepisu z konkretnymi przepisami prawa procesowego, ,,ucieleśniającymi" te wskazania ogólne, wykluczone jest posługiwanie się nimi nie tylko w kasacji, ale w jakimkolwiek środku odwoławczym (postanowienie SN z dnia 30 lipca 2008 ro. II KK 93/08). Autor kasacji nie wskazał, jakich to konkretnie uchybień dopuścił się Sąd Apelacyjny w (...), tym samym które przepisy procedury karnej służące realizacji tej reguły zostały przez ten organ naruszone.
4 Zarzut obrazy art. 7 k.p.k. w przedstawionej postaci także nie ma charakteru zarzutu kasacyjnego. W sprawie A. K. Sąd odwoławczy nie czynił własnych ustaleń faktycznych w zakresie zarzucanego skazanemu czynu. Wykonując zadanie Sądu II instancji Sąd Apelacyjny w (...) zaaprobował ustalenia, które stanowiły podstawę orzeczenia Sądu meriti akceptując tym samym jego ocenę zgromadzonych dowodów. Analiza uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w (...) nie pozwala na stwierdzenie istnienia wady w tej ocenie. Skarżący nie przedstawił przykładów rażących uchybień, jakimi ta ocena miała być dotknięta. Z powyższych względów zarzut art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k. jest oczywiście bezzasadny. Uzasadniając podniesienie zarzutu rażącego naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. skarżący twierdzi, że stało się tak dlatego, że Sąd odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie „jedynie na przyjętych założeniach i domniemaniach”, a więc zdaniem obrońcy - nie ma żadnego dowodu na to, że K. popełnił czyn zabroniony z art. 258 § 1 i § 3 k.k. Formułując zarzut naruszenia zasady domniemania niewinności przez Sąd Apelacyjny w (...) autor kasacji nie wziął pod uwagę, iż zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. nie może być kierowany od wyroku Sądu odwoławczego, gdyż to nie ten organ dokonywał oceny dowodów poprzedzającej wydanie orzeczenia. Wykonując kontrolę instancyjną Sąd ten nie mógł dopuścić się obrazy tego przepisu, gdyż nie było jego rolą dowodzenia winy skazanego (postanowienie SN z dnia 12 maja 2005 roku, V KK 411/14). Przypomnieć należy, że o złamaniu zasady in dubio pro reo można mówić jedynie wtedy, gdy wątpliwości nie dające się usunąć rodzą się u organu procesowego, a nie u stron. W niniejszej sprawie ani Sąd orzekający w pierwszej instancji, ani Sąd odwoławczy nie powzięły jakichkolwiek nieusuwalnych wątpliwości, co jasno wynika z uzasadnień zapadłych wyroków. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KK 571/23 2024-01-12Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, która powiela zarzuty apelacyjne dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i dowolnej oceny dowodów, może być uznana za skuteczną, jeśli nie zawiera zarzutu narus…
- IV KK 2/21 2021-02-17Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, może skutecznie podnosić zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instan…
- V KK 37/20 2020-05-20Czy kasacja obrońcy skazanego, która kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu I instancji, może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów prawa procesowego pr…
- II KK 332/12 2012-12-19Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych, może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne sądu odwoławczego, który nie prowadził postępowani…
- V KK 119/13 2013-10-10Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez sąd odwoławczy, może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez sąd pierwszej instancji, jeśl…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 158 § 1art. 258 § 3 KKart. 258 § 1art. 4 KPKart. 7 KPKart. 5 § 2 KPKart. 519 KPKart. 258 KKart. 523 § 1 KPK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy