III KK 26/22

Sygn. akt III KK 26/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca) SSN Marek Motuk w sprawie T. Z., skazanego wyrokiem łącznym po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 346/21 uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem łącznym z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 346/21, Sąd Rejonowy w Słubicach w sprawie T. Z. skazanego prawomocnymi wyrokami: 1. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II K 373/19, na karę łączną 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel 2 społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie, która objęła kary jednostkowe wymierzone przez Sąd Rejonowy w Słubicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 920/18 za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. – 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie oraz przez Sąd Rejonowy w Krośnie Odrzańskim wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt II K 276/18 za przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. i in. – 1 rok i 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie; 2. Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II K 741/20, za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k., na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie, na podstawie art. 4 § 1 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k., art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r. połączył kary ograniczenia wolności opisane w pkt. 1 i 2 części wstępnej wyroku i orzekł karę łączną 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze po 30 godzin miesięcznie (pkt I), na poczet której na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył okres dotychczas wykonanej kary jednostkowej w sprawie o sygn. akt II K 741/20 (pkt III). Ponadto uznał, że pozostałe rozstrzygnięcia wynikające z połączonych wyroków pozostawia do odrębnego wykonania (pkt II) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt IV). Wyrok łączny nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 22 września 2021 r. Od powyższego wyroku łącznego kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 113 k.p.k. i art. 418 § 1 k.p.k., polegające na niepodpisaniu wydanego przez sąd orzekający w składzie jednoosobowym i ogłoszonego następnie publicznie wyroku łącznego przez sędziego biorącego udział w jego wydaniu, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia przewidzianą w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. 3 W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd uzasadnione było jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k. Należy zgodzić się ze skarżący, że zaskarżony wyrok łączny zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie petitum kasacji przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Stosownie do treści art. 113 k.p.k., orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie zamieszczono w protokole. Zgodnie zaś z art. 418 § 1 k.p.k. ogłoszenie wyroku następuje po jego podpisaniu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że wydany w dniu 14 września 2021 r., w składzie jednoosobowym, wyrok łączny nie został podpisany przez sędziego przewodniczącego, pomimo zapisu w protokole rozprawy głównej z dnia 14 września 2021 r. wskazującego, że do takiej czynności doszło (zob. protokół k. 28v.). Został on następnie ogłoszony publicznie przez orzekającego w tej sprawie sędziego. Zaniechanie podpisania wyroku przez sędziego orzekającego w sprawie w składzie jednoosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Uchybienie to w aktualnym stanie prawnym, nie może być w żaden sposób konwalidowane – skutkuje obowiązkiem uchylenia dotkniętego nim orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 lutego 2013 r., IV KK 36/13; z dnia 2 lutego 2012 r., IV KK 18/12, LEX nr 1119558; z dnia 4 listopada 2010 r., III KK 145/10, LEX nr 653504; z dnia 9 grudnia 2010 r., III KK 285/10, LEX nr 686811). Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym rzeczą tego Sądu będzie procedowanie z poszanowaniem przepisów postępowania karnego i uniknięcie stwierdzonych powyżej uchybień. Wymierzając oskarżonemu karę Sąd ten zobowiązany będzie uwzględnić działanie zakazu reformationis in peius. Z tych względów orzeczono jak w wyroku. 4