III KK 269/14

Sygn. akt III KK 269/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Lech Paprzycki na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 stycznia 2015 r., sprawy E. K. skazanego z art.148 § 1 i innych k.k. z powodu kasacji wniesionych przez obrońców skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II AKa (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt IV K (…) postanowił 1. oddalić kasację obrońców skazanego jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego E. K. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r., w sprawie II AKa (…), utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 listopada 2013 r. wydany w sprawie IV K (…), którym E. K. skazany został za czyn zakwalifikowany z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., na podstawie art. 11 § 3 k.k. i art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. na karę dziesięciu lat pozbawienia wolności. Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego, kasację na korzyść skazanego E. K. wnieśli jego obrońcy. 2 Adwokat M. P., zarzucając „rażące naruszenie prawa mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: 1) art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na przekraczającej granice swobodności oraz sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, ograniczającej się de facto do poparcia trafności wniosków Sądu I instancji, w konsekwencji prowadzących do uznania skazanego E. K. winnego zarzucanego mu czynu, a także niedostatecznym i niewłaściwym wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Odwoławczego podstaw dla uznania za niezasadne zarzutów apelacyjnych, w szczególności: - niezasadnym odmówieniu waloru wiarygodności wyjaśnieniom E.K., uznając je jedynie za przyjętą linię obrony, i uznaniu iż str. 12 uzasadnienia: „...że gdyby oskarżony rzeczywiście zarejestrował w pomięci przebieg zajścia, to wówczas zrelacjonowałby on swoje spostrzeżenia - które przecież mogłyby mieć istotny wpływ na ocenę zarzucanego mu czynu, kwestię jego odpowiedzialności karnej - już na wcześniejszym etapie postępowania podczas pierwszego przesłuchania, bezpośrednio po przedstawieniu mu zarzutu... " przy pominięciu kwestii, że na tym przesłuchaniu skazany miał postawiony zarzut z art. 190 § 1 k.k. (k. 40) a nie z art. 13 § 1 w zw. z art. 148 k.k. co miało znaczący wpływ na treść składanych wyjaśnień. - odmówieniu waloru wiarygodności wyjaśnieniom E. K. w zakresie jakim od początku postępowania nie przyznawał się do dokonania zarzucanego mu czynu, iż działał z zamiarem bezpośrednim pozbawieniem życia M. G.; 2) art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. polegające na niedostatecznym wykazaniu dlaczego Sąd Odwoławczy uznał zarzuty apelacji za niezasadne oraz czym się w tym względzie kierował, a także na przekraczającej granice swobodności ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, koncentrującej się na wykazaniu i uwypukleniu niezasadności zarzutów skarżącego, przy jednoczesnym pełnym poparciu trafności wniosków Sądu I instancji, w konsekwencji prowadzących do uznania E. K. winnym dopuszczenia się czynu z art. 13 § k.k. w zw. z art. 148 § 1 w zamiarze bezpośrednim - podczas gdy nie znajduje to dostatecznej podstawy dowodowej, czego jednak Sąd Odwoławczy nie dostrzegł, a konkretnie: - powielenie argumentacji Sądu I Instancji, który uznał, iż E. K. zmierzał wprost do pozbawienia pokrzywdzonego życia, w oparciu jedynie o zeznania 3 pokrzywdzonego, bez dokonania jego analizy i oceny w kontekście pozostałych dowodów, z których wniosek taki w żadnej mierze nie mógł zostać wywiedziony, - przyjęcie, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne ustalenie, iż E. K. działał z zamiarem bezpośrednim zabójstwa, podczas gdy treść jego wyjaśnień w przedmiotowym zakresie oraz niespójność zeznań pokrzywdzonego w tym zakresie, powoduje, iż niemożliwym jest (w myśl zasady in dubio pro red) poczynienie jednoznacznych i ostatecznych ustaleń legitymujących Sąd do przyjęcia stanu faktycznego niekorzystnego dla E. K., tym samym więc zakres rozważań Sądu powinien odnosić się do kwestii rozstrzygnięcia, czy skazany działał z zamiarem ewentualnym, czy też w ogóle zamiaru zabójstwa nie przejawiał, czy też działanie E. K. nie wyczerpało znamion przestępstwa z art. 157 § 1 k.k.; 3) obrazę art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i wniosków apelacyjnych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, podnoszonych w apelacji obrońcy, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia”, wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania, ewentualnie, o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Adwokat P. M., zarzucając „rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie zasad bezstronności organu procesowego (art. 4 k.p.k.) zasady „„in dubio pro reo”” (art. 5 § 2 k.p.k.), jak również zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.) przez przyjęcie, że postawa pokrzywdzonego a konkretnie jego umiejętności obronne, które nabył on jakoby w „szkole walki” miały wpływ na odparcie zamachu – bez jakiegokolwiek uzasadnienia tego stanowiska”, wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w [...] do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w (…), w odpowiedzi na obie kasacje, wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Obie kasacje obrońców skazanego E. K. są, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k., oczywiście bezzasadne i jako takie zostały oddalone, natomiast skazany 4 został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., wobec jego sytuacji majątkowej i braku możliwości uzyskiwania dochodów w okresie odbywania kary pozbawienia wolności. Jeżeli chodzi o kasację adw. P. M. , także z uwzględnieniem jej uzasadnienia, to nie sposób zidentyfikować powiązanie ustalenia Sądów obu instancji co do posiadania przez pokrzywdzonego „umiejętności obronnych” z przyjęciem przez orzekające w tej sprawie Sąd jakiejkolwiek okoliczności na niekorzyść skazanego i z naruszeniem przez Sąd odwoławczy przepisów postępowania, które można by podnieść w kasacji. Obrońca, w uzasadnieniu kasacji, nie kwestionuje tego, że pokrzywdzony został kilkakrotnie uderzony nożem i że bronił się przed tymi i kolejnymi zamachami, zresztą skutecznie. Co prawda, nie ma podstaw, by posiadanie takich umiejętności pokrzywdzonego kwestionować i obrońca też ich nie wskazuje, ale istotniejsze jest, że gdyby nawet ich nie posiadał, to liczy się tylko ustalenie czy pokrzywdzony bronił się i jak to robił. A te okoliczności poprawnie zostały ustalone przez Sądy obu instancji. Jednakże, nie z zarzutów kasacji adw. P. M., lecz z jej uzasadnienia wynika, że obrońca ten kwestionuje poprawność odniesienia się przez Sąd odwoławczy do zarzutów apelacji dotyczących ustalenia zamiaru zabójstwa i dobrowolnego odstąpienia od usiłowania, a to jest przedmiotem kasacji także drugiego obrońcy – adw. M.P., co pozwala na jednoczesne odniesienie do zarzutów obu kasacji – naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 457 § 3 k.p.k. i jednak art. 433 § 2 k.p.k., którego wprost w żadnej z tych kasacji nie wskazano zarówno formułując zarzuty, jak i w uzasadnieniach, choć z ich treści ten ostatni zarzut w istocie wynika. Jednak taki zarzut okazuje się, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k., oczywiście bezzasadny. Rzetelna lektura uzasadnień wyroków Sądów obu instancji, w kontekście przeprowadzonych w tej sprawie dowodów, przekonuje, że Sąd pierwszej instancji dokonał oceny przeprowadzonych dowodów według reguł określonych w art. 7 k.p.k., co pozwoliło dokonać szczegółowych ustaleń dotyczących przede wszystkim zachowania oskarżonego, ale także zachowania pokrzywdzonego, natomiast Sąd odwoławczy nie ograniczył się do podzielenia stanowiska Sądu Okręgowego, lecz 5 w bardzo obszernym, wnikliwym i szczegółowym uzasadnieniu dokonał analizy i oceny wszystkich istotnych dowodów, prowadzącej do potwierdzenia poprawności ustaleń Sądu Rejonowego zarówno co do zamiaru zabójstwa, jak i tego, że sprawca tego przestępstwa nie odstąpił od usiłowania. Sąd odwoławczy dokonał wnikliwej analizy i oceny wyjaśnień ówczesnego podejrzanego i oskarżonego (s. 8-13 uzasadnienia) przekonująco ustalając, że sprawca działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonego M. G. i od usiłowania zabójstwa nie odstąpił (s. 21-25 uzasadnienia). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.