III KK 269/19
WyrokIzba Karna2019-08-13
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieobecność oskarżonego na rozprawie, mimo prawidłowego zawiadomienia, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., jeśli obrońca nie posiadał pełnej wiedzy o relacjach oskarżonego z innymi współoskarżonymi?Ratio decidendi
Nieobecność oskarżonego na rozprawie, który został prawidłowo zawiadomiony i nie usprawiedliwił swojej nieobecności, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Nawet jeśli obrońca nie posiadał pełnej wiedzy o relacjach oskarżonego z innymi współoskarżonymi, brak aktywności oskarżonego w tym zakresie był jego wyborem, a nie naruszeniem prawa do obrony. Zarzut dotyczący dowolnej oceny dowodów nie może być skutecznie podniesiony w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nie wykazano rażącego błędu w rozumowaniu sądów, sprzeczności z zasadami logiki, doświadczenia życiowego lub wiedzy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał A. Ż. za przestępstwa narkotykowe, wymierzając karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa procesowego polegające na procedowaniu w sprawach pod nieobecność oskarżonego, mimo że jego obecność była obowiązkowa, oraz rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 269/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 sierpnia 2019 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy A. Ż. skazanego z art.62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 października 2018 r., V AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 kwietnia 2018 r, sygn. akt XIV K (…), p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądy Okręgowego w G. z dnia 25 kwietnia 2018 r. (sygn. akt XIV K (…)) A. Ż. został uznany winnym czynów z art. 62 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz z art. 63 ust. 1 i 3 tej ustawy w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 października 2018 r. (sygn. akt II AKa (…)).
2 Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasacje wniósł obrońca skazanego, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu: „1) naruszenie prawa procesowego w rozumieniu art. 439 § 1 ust. 11 k.p.k. polegające na rozpoznaniu sprawy i procedowaniu przez Sąd I instancji na rozprawie głównej w dniu 8 grudnia 2017 r. oraz w dniu 23 lutego 2018 r. podczas nieobecności oskarżonego. Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że obecność oskarżonego Ż. nie jest obowiązkowa, albowiem w ocenie Sądu został on prawidłowo o terminie rozprawy powiadomiony, co nie jest prawdą, gdyż nie zostało wysłane przez Sąd wezwanie na termin rozprawy i oskarżony nie wiedział o wyznaczonej rozprawie. Podczas gdy jego obecność na rozprawie była obowiązkowa, albowiem pomimo, że w rozprawie uczestniczył jego obrońca nie posiadał on wiedzy na temat uzgodnień i relacji oskarżonego z obciążającym go i pomawiającym współoskarżonym K. i nie mógł w sposób prawidłowy zabezpieczyć interesów swojego klienta. W szczególności w oparciu o ww. wiedzę przesłuchać na tą okoliczność świadków, którzy zostali w tym czasie przesłuchani pod nieobecność oskarżonego Ż. i w oparciu o ich zeznania doszło do jego skazania, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 ust. 11 k.p.k. i skutkować powinno uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. 2) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 436 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i 92 k.p.k. polegające na dowolnej i nieobiektywnej, ale nie swobodnej z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego ocenie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków P., L. i K.. Pomimo, że zeznania tych świadków były korzystne dla skazanego Ż. i potwierdzały jego niewinność.” Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w stosunku do skazanego Ż. w całości Wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 kwietnia 2018 r. i uniewinnienie skazanego od zarzucanych mu czynów. Ewentualnie, gdyby Sąd Najwyższy miał uzasadnione wątpliwości co do uniewinnienia skazanego od zarzucanych mu czynów na tym etapie postępowania, wniósł o uchylenie w całości zaskarżone orzeczenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.
3 W odpowiedzi na przedmiotową kasację Prokurator wniósł o jej oddaleni jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zarzut pierwszy jest niezasadny, gdyż jak wynika z akt sprawy oskarżony został poprawnie zawiadomiony o terminie rozprawy. Zgodnie zaś z art. 374 § 1 k.p.k. oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie. Przewodniczący lub sąd mogą uznać jego obecność za obowiązkową. Zatem w przypadku terminów rozpraw nieobecność oskarżonego była jego wyborem (nie usprawiedliwiał on jej w żaden sposób w toku procesu). Natomiast, na co słuszne wskazuje Prokurator – kwestia uzgodnień linii obrony z obrońcą nie może być w tym przypadku podstawą do uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa do obrony, którego konsekwencją miała by być wskazana w zarzucie bezwzględna przyczyna odwoławcza. Wiadomym wszak od początku było, iż przesłuchiwany będzie drugi z oskarżonych i w interesie klienta autora kasacji jest albo obecność na rozprawie, albo poczynienie stosownych ustaleń z obrońcą. Brak aktywności A. Ż. w tym obszarze był jego wyborem. Natomiast, gdy chodzi o zarzut drugi uznać należy, że wraz z uzasadnieniem stanowią de facto niedopuszczalną w postępowaniu kasacyjnym polemikę z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie. Nawet gdyby próbować traktować zarzut drugi kasacji jako w istocie naruszenie standardu kontroli odwoławczej w perspektywie przeniesienia na grunt orzeczenia drugoinstancyjnego rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. to i tak kasacja w tym zakresie nie mogła być uznana za zasadną. Z uzasadnienia kasacji nie wynika nic poza subiektywną oceną zeznań poszczególnych świadków. Skarżący nie wskazuje konkretnie, które ich wypowiedzi miały zostać zupełnie opacznie zrozumiane/zinterpretowane przez Sądy, w sposób, który kłóciłby się z elementarnymi zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Tylko wykazanie rażącego naruszenia zasad logiki i racjonalnego rozumowania czy doświadczenia, także w kontekście całego materiału dowodowego, może w tym przypadku prowadzić do skutecznego zakwestionowania takiego wyroku na podstawie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. Nie jest zatem wystarczające wykazanie, że materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia innej nawet bardziej prawdopodobnej wersji wydarzeń (co obejmuje
4 także twierdzenie o niewiarygodności określonych dowodów osobowych), o ile równocześnie nie udowodni się, że w zaskarżonym wyroku Sądu odwoławczego popełniono rażący błąd w rozumowaniu. Jak wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy, kontrola instancyjna oceny dowodów nie obejmuje sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przeprowadzenia dowodów, w szczególności przesłuchania świadków. Sprowadza się ona natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędność rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy (tak w wyroku z dnia 27 lutego 2018 r., III KK 286/17). Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. l.n
Powiązane orzeczenia
- III KK 372/19 2019-09-24Czy obecność oskarżonego na rozprawie, gdy nie została ona uznana za obowiązkową przez sąd, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w przypadku jego nieobecności?
- II KK 305/23 2023-08-23Czy obecność skazanego na rozprawie apelacyjnej jest wymagana, gdy jego nieobecność jest usprawiedliwiona, a jeśli tak, to jakie są wymogi dotyczące takiego usprawiedliwienia?
- III KK 129/16 2016-09-22Czy obecność oskarżonego podczas przesłuchania świadków, zarządzona przez przewodniczącego sądu na podstawie art. 390 § 2 k.p.k. w celu uniknięcia krępującego wpływu na zeznania, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą…
- IV KK 396/20 2020-10-08Czy sąd odwoławczy może przeprowadzić rozprawę apelacyjną bez udziału oskarżonego, jeśli jego nieobecność jest usprawiedliwiona, a obrońca jest obecny, stosując art. 117 § 3a k.p.k. zamiast art. 378a § 1 k.p.k.?
- IV KK 332/23 2023-09-19Czy zaniechanie wezwania świadków na rozprawę i ujawnienie protokołów ich przesłuchań, zgodnie z art. 350a k.p.k., stanowi naruszenie prawa do obrony i zasad procesu karnego, jeśli świadkowie ci zeznawali na istotne okol…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart.62 ust. 1art. 62 ust. 1art. 64 § 1 KKart. 63 ust. 1art. 439 § 1 ust. 11 KPKart. 433 § 1art. 436 KPKart. 7 KPKart. 374 § 1 KPK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy