III KK 280/25

WyrokIzba Karna2025-08-06

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie rozpoznania kasacji, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu w instancji niższej z powodu powołania sędziego na wniosek analogicznie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie rozpoznania kasacji, jeśli zarzut podniesiony w kasacji dotyczy nienależytej obsady sądu w instancji niższej z powodu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób budzący wątpliwości prawne, a sam sędzia został powołany na urząd na wniosek analogicznie ukształtowanej Rady. W takiej sytuacji istnieje uzasadnione przekonanie stron o braku bezstronności, co narusza zasadę nemo iudex in causa sua.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego R.W. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji. Wniosek uzasadniono wadliwym powołaniem sędziego na urząd, wskazując na rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Analogiczny zarzut dotyczący nienależytej obsady sądu został podniesiony w samej kasacji wobec sądu niższej instancji. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego R.W. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 280/25 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku obrońcy skazanego A.R. o wyłączenie SSN R.W. od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 12 lutego 2025r. w sprawie o sygn. akt V Ka 538/24 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 sierpnia 2025r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego R.W. od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji wniesionej na korzyść A.R., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 280/25. UZASADNIENIE W dniu 4 lipca 2025r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego R.W. od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 12 lutego 2025r. w sprawie o sygn. akt V Ka 538/24. Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z wadliwym powołaniem na urząd sędziego wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. III KK 280/25 2 (Dz. U. z 2018r., poz. 3), w sytuacji, gdy analogiczny zarzut jest stawiany sędziemu rozpoznającemu sprawę w instancji odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 280/25 sędziego SN R.W. jest zasadny. W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Okręgowy, w którego składzie orzekającym zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy R.W. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie III KK 280/25 3 określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy