III KK 288/26
WyrokIzba Karna2026-07-29
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy, uniewinniając oskarżonego od zarzutu oszustwa z powodu braku w opisie czynu znamienia „wprowadzenia w błąd”, naruszył prawo w stopniu rażącym, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, uzasadniając uwzględnienie kasacji prokuratora?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację prokuratora za oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, iż w opisie czynu przypisanego oskarżonemu brak było znamienia „wprowadzenia w błąd” lub jego odpowiednika, co skutkowało dekompletacją znamion przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. Uniewinnienie oskarżonego było zatem uzasadnione, zwłaszcza w kontekście zakazu reformationis in peius, gdyż apelacja prokuratora była wniesiona na korzyść oskarżonego.Stan faktyczny
Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który uniewinnił oskarżonego od zarzutu oszustwa. Prokurator zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie prawa, polegające na błędnym uznaniu, że w opisie czynu zabrakło znamienia „wprowadzenia w błąd” pokrzywdzonego. Sąd Rejonowy przypisał oskarżonemu czyn polegający na doprowadzeniu firmy do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez pobranie towaru na wydłużony termin płatności i niewywiązanie się ze zobowiązania zapłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora jako oczywiście bezzasadną i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
III KK 288/26 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026r. w sprawie K.Z. uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286§1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 3 marca 2026r., sygn. akt II Ka 4/26, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 19 września 2025r., sygn. akt II K 369/24 postanowił: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona przez prokuratora jest bezzasadna w stopniu oczywistym. W tym nadzwyczajnym środku odwoławczym postawiono zarzut rażącego naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia i skutkowało uniewinnieniem oskarżonego K.Z., tj. art. 286§1 k.k. w zw. zw. z art. 413§2 pkt 1 k.p.k. i w zw. z art. 433§1 k.p.k. i art. 434§1 k.p.k., dokonanego w związku z wadliwą oceną przesłanek przypisania odpowiedzialności karnej, polegającego na
III KK 288/26 2 wyrażeniu błędnego poglądu, iż w przedmiotowej sprawie doszło do skazania K.Z. przez Sąd I instancji niezgodnie z zasadą nullum crimen sine lege przez brak powiązania w znamionach zarzutu aktu oskarżenia i wyroku sądu I instancji z wprowadzeniem w błąd pokrzywdzonego, podczas gdy prawidłowa analiza zarzucanego czynu wskazuje, że w jego opisie zawarto pojęcie znaczeniowo równorzędne z ustawowym zwrotem „wprowadzenia w błąd". Analiza rozważań Sądu Odwoławczego prowadzi jednak do wniosków, że Sąd ten postąpił słusznie uznając, że w opisie zarzucanego i ostatecznie przypisanego skazanemu czynu nie odwołano się wprost do znamienia „wprowadzenia w błąd” ani też pośrednio, poprzez zastąpienie wyrażeń ustawowych innymi wyrażeniami, z których dałoby się zdekodować fakt wprowadzenia w błąd. Dla przypomnienia – skazanemu w nieprawomocnym wyroku Sądu Rejonowego przypisano czyn polegający na tym, że „w dniu 18 maja 2001r. w W. jako właściciel firmy U. z/s w W., ul. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził firmę Y. z/s w K. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w ten sposób, że za fakturami VAT o nr FV [...] i nr FF [...] z dn. 18.05.2001r., wystawionymi przez firmę Y., pobrał na wydłużony termin płatności towar - lampki żelowe i szkło ogólnej wartości 12.007,08 zł i nie wywiązał się ze zobowiązania zapłaty w umówionym terminie ani w okresie późniejszym, czym działał na szkodę w/w firmy”. Prokurator w kasacji dopatruje się możliwości skorygowania przez Sąd Odwoławczy wyroku Sądu I instancji poprzez uznanie, że wprowadzenie w błąd pokrzywdzonego nastąpiło w związku z brakiem zapłaty za faktury podane w opisie czynu zabronionego (str. 3 kasacji, akapit 2). Przypomnienia w tym miejscu wymaga jednak, że wprowadzenie w błąd polega na takim działaniu bądź zaniechaniu, które może doprowadzić odbiorcę - osobę rozporządzającą mieniem - do powzięcia błędnego wyobrażenia o rzeczywistości. Nie sposób tym samym uznać, by twierdzenie o braku zapłaty na rzecz pokrzywdzonego za pobrany towar odpowiadało swoją treścią sformułowaniu o wprowadzeniu (kontrahenta) w błąd. Prędzej uznać by można, że owo niewywiązanie się z obowiązku zapłaty faktur prowadziło do doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystanego rozporządzenia
III KK 288/26 3 mieniem i że to właśnie to znamię przestępstwa oszustwa ono sugeruje. Do podobnych wniosków doszedł zresztą, jak się wydaje, sam skarżący w akapicie 3 na tej samej stronie uzasadnienia kasacji stwierdzając, że „Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie zawarto ogólne sformułowanie określające niekorzystne rozporządzenie mieniem ze wskazaniem, iż miało ono związek z niewywiązaniem się z obowiązku zapłaty za faktury w tytułu dostarczonego towaru”. Podzielić zatem należało stanowisko Sądu Odwoławczego, że w poddanym kontroli instancyjnej wyroku żadne działanie K.Z. nie zostało wprost wskazane jako wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd, ani też nie doszło do żadnego alternatywnego określenia tego znamienia. Powyższe spowodowało dekompletacją znamion czynu z art. 286§1 k.k., co skutkowało skazaniem K.Z. za czyn nie będący czynem zabronionym. W tej sytuacji, przy uwzględnieniu faktu wywiedzenia wobec K.Z. jedynie apelacji na korzyść, ze wszech miar właściwym postąpieniem Sądu Okręgowego było uniewinnienie oskarżonego, wobec braku możliwości konwalidacji wadliwego wyroku z uwagi na zaistniałą sytuację procesową, w której urzeczywistnił się zakaz reformationis in peius. Podsumowując należało uznać, że autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa, a tym bardziej takiego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i które winno skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym. Z tych wszystkich przyczyn wywiedzioną kasację należało uznać za bezzasadną w stopniu oczywistym, a w konsekwencji orzec także o obciążeniu Skarbu Państwa kosztami postępowania kasacyjnego. [WB] [r.g.]
III KK 288/26 4
Powiązane orzeczenia
- II KK 265/18 2019-05-14Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, polegające na nierozważeniu zarzutu dotyczącego skazania pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela lub nierozpoznaniu zarzutów apelacji dotyczących braku za…
- II KK 448/17 2018-01-24Czy Sąd Apelacyjny, uniewinniając oskarżonych od zarzutu oszustwa, rażąco naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie istotnych okoliczności, które wypełniały znamiona p…
- II KK 42/14 2014-03-12Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażącą obrazę prawa procesowego i materialnego przez sądy niższych instancji w sprawie o oszustwo, jest oczywiście bezzasadna?
- II KK 159/16 2016-10-11Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok uniewinniający, naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności zakaz reformationis in peius, poprzez błędne zastosowanie i nieprzeprowadzenie całościowej analizy materiał…
- III KK 407/16 2017-03-30Czy wprowadzenie w błąd co do zamiaru spłaty zobowiązań finansowych oraz wyzyskanie błędu co do sytuacji finansowej wypełnia znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w sytuacji, gdy pokrzyw…
Powołane przepisy
art. 535§3 KPKart. 286§1 KKart. 413§2 pkt 1 KPKart. 433§1 KPKart. 434§1 KPK§3§1§2 pkt 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy