III KK 295/16
WyrokIzba Karna2016-12-06
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie właściwości rzeczowej sądu pierwszej instancji, wynikające z błędnej kwalifikacji prawnej czynu jako przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. zamiast jako zbrodni zabójstwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych była oczywiście bezzasadna. Zarzut naruszenia właściwości rzeczowej sądu pierwszej instancji, oparty na twierdzeniu o konieczności kwalifikacji czynu jako zbrodni zabójstwa, a nie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k., został uznany za nietrafny. Sąd Najwyższy podkreślił, że taka argumentacja stanowi próbę ponowienia kontroli ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, a sądy obu instancji prawidłowo rozpoznały sprawę w ramach właściwości rzeczowej dla przestępstwa z art. 177 § 2 k.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał P. S. za nieumyślne spowodowanie śmierci pieszej (art. 177 § 2 k.k.), warunkowo zawieszając wykonanie kary i orzekając grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.) poprzez rozpoznanie sprawy przez sąd rejonowy, podczas gdy czyn powinien być zakwalifikowany jako zbrodnia zabójstwa, co uzasadniałoby właściwość sądu okręgowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżycieli posiłkowych kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 295/16 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk, po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy P. S., skazanego z art. 177 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych K. i L. H. od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt VII Ka (...) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II K (…) p o s t a n o w i ł oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć oskarżycieli posiłkowych. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r. sygn.: II K (…), uznał winnym P. S. popełnienia czynu polegającego na tym, że: w dniu 19 czerwca 2011 roku około godz. 10:40. jadąc gruntową drogą gminną na odcinku K. – P. gm. M., nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone w art. 3 ust.1, art .4, art. 23 ust. 1 pkt. l, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w ten sposób, że kierując pojazdem typu quad marki Yamaha Grizzly o nr rej. (…), zbliżając się do osób idących jezdnią z przeciwka pasem ruchu, którym poruszał się, prowadzących wózek dziecięcy, podczas
2 manewru ich wymijania nie zachował należytej ostrożności i zjeżdżając na lewy pas ruchu bezpiecznego odstępu, a nadto widząc nieprawidłowe zachowanie pieszej A. C., która wbrew nakazowi określonemu w art. 11 ust. 1 i 3 wyżej powołanej ustawy poruszała się idąc w kierunku środka jezdni oraz lewego pasa ruchu, na który zjeżdżał, nie dostosował prędkości do warunków, w jakich ruch się odbywał w szczególności nie zmniejszył jej w sposób umożliwiający mu ewentualne zatrzymanie się, doprowadzając do uderzenia przednim prawym narożem quada w idącą nieprawidłowo pieszą, która w międzyczasie przemieściła się w okolice środka drogi na tor jego ruchu, powodując nieumyślnie m. in. obrażenia jamy brzusznej ze zmiażdżeniem miąższu wątroby i masywny krwotok wewnętrzny, skutkujące jej zgonem tj. występku z art. 177 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 177 § 2 k.k. skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 2 k.k., art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. wskazany sąd wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 4 lata, nadto na podstawie art. 71 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 3 k.k. orzekł grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając, iż jedna stawka dzienna równa się kwocie 50 zł. Na podstawie art. 42 § 1 k.k. wobec P. S. orzekł na okres 3 lat, środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, objętych kategorią BI według prawa o ruchu drogowym. Wyrok ten został zaskarżony w drodze apelacji przez prokuratora, obrońcę oraz pełnomocników oskarżycieli posiłkowych. Sąd Okręgowy w O. w dniu 23 lutego 2016 r., pod sygn. VI Ka (...), po rozpoznaniu powyższych apelacji, utrzymał w mocy wydany w pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w G.. Kasację na niekorzyść oskarżonego P. S., wywiódł adw. K. S., pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych K. H. i L. H. Stwierdzając, iż: cyt. „Na zasadzie art. 439 § 1 pkt. 4 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucam rażącą obrazę przepisów postępowania, stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, a to art. 25 § 1 pkt. 1 k.p.k. w zw. z § 3 k.p.k., wynikającą z obrazy przepisów prawa materialnego, a to art. 9 § 1 k.k. w zw. z art. 177 § 2 k.k., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że skazany P. S. nieumyślnie dopuścił się naruszenia reguł ruchu drogowego i nieumyślnie spowodował wypadek drogowy, w którym śmierć
3 poniosła A. C., podczas gdy z ujawnionych podczas rozprawy głównej i przyjętych za podstawę orzeczeń obu instancji okoliczności faktycznych, istotnych dla oceny strony podmiotowej czynu skazanego wynika, że świadomie naruszył on te reguły i przewidując możliwość spowodowania śmierci pokrzywdzonej w wypadku drogowym na to się godził, co skutkowało rozpoznaniem sprawy w pierwszej instancji przez sąd rejonowy, a w postępowaniu apelacyjnym przez sąd okręgowy, mimo że prawidłowo zakwalifikowany czyn skazanego stanowi zbrodnię zabójstwa, co uzasadnia właściwość rzeczową sądu okręgowego.” Domagając się uchylenia wyroków sądu odwoławczego oraz sądu rejonowego, wniósł o przekazanie omawianej sprawy Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. W odpowiedzi na kasację, obrońcy P. S. oraz Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. wnieśli o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Z uwagi na rodzaj zapadłego w niniejszej sprawie wyroku w pierwszej instancji – wyrok skazujący, jak i treść orzeczenia Sądu odwoławczego – utrzymanie wyroku w mocy, oskarżyciele posiłkowi podstawą kasacji mogli uczynić jedynie tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze (art. 523 § 3 i 4 pkt 1 k.p.k.). Zarzut uchybienia procesowego z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., polegający na naruszeniu właściwości rzeczowej na skutek rozpoznania sprawy w pierwszej instancji przez sąd rejonowy, mimo że do jej rozpoznania właściwy był sąd okręgowy, należało uznać jednak za całkowicie nietrafny. W uzasadnieniu tego zarzutu autor kasacji wskazał bowiem własną koncepcję ustaleń faktycznych, odrzuconą przez sądy obu instancji, które w jego przekonaniu powinny być przyjęte za podstawę tak aktu oskarżenia w niniejszej sprawie, jak i wydanych w niej wyroków. Naruszenie omawianego przepisu procesowego, w przyjętej przez skarżącego konfiguracji było już, zresztą bezskutecznie, podnoszone przez pełnomocników oskarżycieli posiłkowych na różnych etapach postępowania przed Sądem Rejonowym oraz Sądem Okręgowym.
4 Oceniając zarzut kasacji wraz z argumentami zawartymi w uzasadnieniu kasacji wypada w pełni podzielić trafny pogląd wyrażony w odpowiedzi prokuratora i obrońców na kasację, iż ten nadzwyczajny środek zaskarżenia w istocie stanowi kontynuację stanowiska jego autora wyrażonego uprzednio w apelacji. Oczywistym jest, że rozpoznając sprawę o zarzucone oskarżonemu przestępstwo zakwalifikowane z art. 177 § 2 k.k., sąd pierwszej i drugiej instancji nie naruszył przepisów o właściwości rzeczowej, nie zaistniało zatem uchybienie z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., a zarzut ten kamufluje faktyczną treść kasacji, domagającej się ponowienia kontroli ustaleń faktycznych, niedopuszczalnej w postępowaniu kasacyjnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. r.g.
Powiązane orzeczenia
- II KK 372/19 2019-12-18Czy uchybienie polegające na rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji w jednoosobowym składzie, gdy akt oskarżenia dotyczył czynu, który po dacie jego popełnienia został przekwalifikowany ze zbrodni na występek,…
- III KK 404/15 2016-04-26Czy zarzut naruszenia właściwości rzeczowej sądu okręgowego, oparty na błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanej oskarżonemu w nieprawomocnym wyroku sądu pierwszej instancji, może stanowić podstawę kasacji?
- IV KK 388/13 2014-02-25Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k., naruszył przepisy postępowania karnego, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457…
- IV KK 524/19 2020-05-13Czy kasacja obrońcy skazanego za zbrodnię zabójstwa, oparta na zarzutach dotyczących błędnej wykładni przepisów o współsprawstwie i motywacji zasługującej na szczególne potępienie, a także kwestionująca ustalenia faktycz…
- V KK 144/16 2016-09-01Czy naruszenie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez niepowiązanie orzeczenia o zadośćuczynieniu za krzywdę z konkretnym przestępstwem przypisanym skazanemu, które nie było przedmiotem zarzutów apelacyjnych, stanowi rażące n…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 177 § 2 KKart. 3 ust.1art. 23 ust. 1art. 19 ust. 1art. 11 ust. 1art. 69 § 2 KKart. 70 § 1 pkt. 1 KKart. 71 § 1 KKart. 33 § 3 KKart. 42 § 1 KKart. 439 § 1 pkt. 4 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy