III KK 30/20

WyrokIzba Karna2020-05-27

Skład orzekający: Michał Laskowski, Jerzy Grubba, Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeczność w treści wyroku nakazowego, dotycząca wymiaru kary ograniczenia wolności (liczbowo i słownie), stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą uniemożliwiającą wykonanie orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprzeczność w treści wyroku nakazowego, polegająca na wskazaniu różnej liczby godzin nieodpłatnej pracy na cele społeczne w wymiarze kary ograniczenia wolności (liczbowo i słownie), stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Taka sprzeczność uniemożliwia wykonanie orzeczenia, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał A. O. wyrokiem nakazowym za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. W wyroku nakazowym wymierzono karę ograniczenia wolności, zobowiązując skazanego do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie (liczbowo) i trzydziestu godzin miesięcznie (słownie). Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. z powodu sprzeczności w treści wyroku uniemożliwiającej jego wykonanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 30/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka w sprawie A. O. skazanego z art. 209§ 1a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 maja 2020 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt III K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE A. O. został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt III K (…), za to, że w okresie od grudnia 2017 r. do dnia 12 czerwca 2018 r. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki M. O. w kwocie po 500 zł miesięcznie, którego wysokość określił wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt VI RC (…), czym naraził córkę na niemożność zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych, przy czym łączna 2 wysokość powstałych wskutek tego zaległości wyniosła równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, tj. za czyn z art. 209 § 1a k.k. Uznając A. O. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, Sąd wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne „w wymiarze 20 (trzydziestu) godzin” w stosunku miesięcznym oraz do wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem córki. Orzeczenie to, niezaskarżone przez żadną ze stron, uprawomocniło się z dniem 13 marca 2019 r. Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść A. O. złożył Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego – mianowicie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu A. O. kary ograniczenia wolności w sposób uniemożliwiający jej wykonanie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Na tej podstawie wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym i zasługuje na pełne uwzględnienie. Nieprecyzyjne sformułowanie wymiary karu pozbawienia wolności w wyroku nakazowym z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt III K (…), poprzez wskazanie liczbami innej wartości (20), niż odpowiadająca wartości liczbowej forma słowna (trzydzieści), uniemożliwia stwierdzenie, ile godzin nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne skazany powinien wykonywać w stosunku miesięcznym przez okres wykonywania kary ograniczenia wolności. Jest to sprzeczność w treści wyroku, o której mówi ustawodawca w treści art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., a więc stanowiąca bezwzględną przyczynę odwoławczą. Artykuł 439 § 1 pkt 7 k.p.k. wiąże bezwzględne skutki w postaci uchylenia orzeczenia ze sprzecznością w jego treści, uniemożliwiającą jego wykonanie. Chodzi tu, zatem, o sytuację, w której, po pierwsze, zaistnieje sprzeczność części dyspozytywnej wyroku, po wtóre będzie to taka sprzeczność, która uniemożliwia, a nie jedynie utrudnia jego wykonanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 21 lutego 2019 r., sygn. akt IV KK (…)). W tej sytuacji niezbędna jest eliminacja z obiegu prawnego zaskarżonego orzeczenia w części dotkniętej wadą – w niniejszej sprawie jest to rozstrzygnięcie, co do kary. Tylko bowiem ponowne ustalenie wyrokiem Sądu Rejonowego w B. wymiaru kary względem A. O. umożliwi przeprowadzenie postępowania wykonawczego, w następstwie stwierdzenia winy, polegającej na uchylaniu się przez skazanego od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 209§ 1art. 209 § 1art. 413 § 2 pkt 2 KPKart. 439 § 1 pkt 7 KPK§ 1§ 2 pkt 2§ 1 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy