III KK 300/23

III KK 300/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie K. M. skazanego za czyn z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w Izbie Karnej w dniu 11 września 2023 r. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV Ka 1744/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 747/21, p o s t a n o w i ł: I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; II. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE K. M. został oskarżony o to, że w dniu 30 marca 2021 r. w B. przy ul. […] wspólnie i w porozumieniu z O. N. zabrał w celu przywłaszczenia motocykl typu C. marki E. o numerze ramy […] wartości 3700 zł na szkodę D. B., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. III KK 300/23 2 Sąd Rejonowy w Myśliborzu wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 747/21, uznał oskarżonego za winnego tego, że w dniu 30 marca 2021 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z O. N., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzili O. B. i P. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem D. B. w postaci motocykla typu C. marki E. o numerze ramy […] wartości 3700 zł w ten sposób, że wprowadzili ich w błąd co do chęci odbycia jazdy próbnej tym pojazdem przed jego ewentualnym zakupem, podczas gdy w rzeczywistości ich z góry powziętym zamiarem było przywłaszczenie wydanego pojazdu oraz jego niezwrócenie, tj. czynu z art. 286 § 1 k.k., i za to, na podstawie art. 286 § 1 k.k., wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego K. M., zaskarżając go w całości. Zarzucił: „I. na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść wyroku, poprzez: 1) dowolne ustalenie (błąd dowolności), iż oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu z zamiarem realizacji znamion oszustwa, w szczególności poprzez doprowadzenie P. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem D. B. w postaci motocykla typu c. m-ki E. w celu osiągnięcia wspólnej dla oskarżonych korzyści majątkowej, gdy tymczasem: a) na podstawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, iż wspólnym zamiarem obu oskarżonych było dokonanie niekorzystnego rozporządzenia mieniem D. B. w postaci motocykla typu c. m-ki E. w celu osiągnięcia wspólnej dla oskarżonych korzyści majątkowej, b) z wyjaśnień oskarżonych nie sposób ustalić, kto dokonał zbycia przywłaszczonego mienia ruchomego ani kto osiągnął z tego tytułu rzekomo wspólnie zamierzoną korzyść majątkową; c) wyjaśnienia obu oskarżonych wskazują na zamiar dokonania kradzieży motocykla, nie zaś oszukania pokrzywdzonego co do zamiaru wywiązania się z potencjalnej umowy sprzedaży tego pojazdu mechanicznego; III KK 300/23 3 2) dowolne ustalenie, iż P. K. posiadał upoważnienie do dysponowania, prezentowania, udostępniania potencjalnym kupującym oraz prowadzenia czynności zmierzających do sprzedaży pojazdu mechanicznego, gdy tymczasem O. B. - syn pokrzywdzonego - nie był właścicielem pojazdu i wszelkie czynności P. K. wykonywał z „upoważnienia” osoby niebędącej właścicielem, nie ustalono aby P. K. i D. B. łączyły jakiekolwiek ustalenia co do sprzedaży motocykla; 3) brak ustalenia (błąd braku), iż wystawione przez oskarżonego K.M. ogłoszenie nie tylko nie doprowadziło do sprzedaży motocykla (vide - wyjaśnienia oskarżonego O.N. k. 151, wyjaśnienia oskarżonego K.M. k.89), lecz również sama treść ogłoszenia wskazywała na li tylko grzecznościowe umieszczenie ogłoszenia w sieci przez oskarżonego K.M. (cyt. „ogłoszenie wystawiam koledze” - vide k.75)” i wniósł o: „1. uniewinnienie oskarżonego K. M. od popełnienia przypisanego mu czynu z art. 286 § 1 k.k.; 2. przeniesienie kosztów postępowania odwoławczego w ciężar Skarbu Państwa.” Ewentualnie - na wypadek uznania ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego za prawidłowy - skarżonemu wyrokowi na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k. zarzucił: „II. obrazę prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację przypisanego oskarżonemu czynu jako występku z art. 286 § 1 k.k., gdy tymczasem ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala na przypisanie oskarżonemu K.M. ewentualnie realizację znamion występku z art. 284 § 2 k.k.” i wniósł o: „1. zmianę kwalifikacji przypisanego oskarżonemu K. M. czynu poprzez przyjęcie, iż oskarżony K.M. dopuścił się występku z art. 284 § 2 k.k.; 2. zmianę opisu czynu poprzez eliminację znamion przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. — doprowadzenia do O. B. i P. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem D. B. w ten sposób, że wprowadzili ich w błąd co do chęci odbycia jazdy próbnej tym pojazdem przed jego ewentualnym zakupem, podczas gdy w rzeczywistości ich z III KK 300/23 4 góry powziętym zamiarem było przywłaszczenie wydanego pojazdu oraz jego niezwrócenie 3. wymierzenie oskarżonemu K. M. za czyn jak w pkt. 1 kary grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, określając wysokość 1 stawki na kwotę 20 zł - z zaliczeniem na poczet orzeczonej kary okresu zatrzymania oskarżonego K.M. jak w pkt. 2 części dyspozytywnej skarżonego wyroku.” Z daleko posuniętej ostrożności obrończej - na wypadek nieuwzględnienia zarzutów głównego i ewentualnego (pkt. I i II), skarżonemu wyrokowi zarzucił: „III na zasadzie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary bezwzględnego pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonego K.M. za ostatecznie przypisany mu czyn z art. 286 § 1 k.p.k. - bez uwzględnienia faktu naprawienia szkody pokrzywdzonego w całości, szerszego uzasadnienia faktycznej roli K.M. w pochodzie przestępstwa oszustwa, rzeczywistej wartości pojazdu (900,00 zł - k.8), postawy oskarżonego w toku postępowania i stosunkowo młodego wieku - zbliżonego do wieku sprawcy młodocianego.” i wniósł o: „1. złagodzenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności orzeczonej wobec K.M. za przypisany mu czyn z art. 286 § 1 k.k. i wymierzenie mu kary w wymiarze 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności; 2. odstąpienie od obciążania oskarżonego kosztami postępowania - na zasadzie słuszności (art. 633 k.p.k.).” Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV Ka 1744/22, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zaskarżając go w całości. Zarzucił on „I. na podstawie art. 523 § 1 i 3 k.p.k. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 286 § 1 k.k. poprzez bezzasadne utrzymanie błędnej kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego i przypisanego skazanemu K. M. i uznaniu, że stan faktyczny pozwala na przypisanie jemu realizację znamion doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, gdy tymczasem prawidłowo ustalony stan III KK 300/23 5 faktyczny pozwalał na przypisanie skazanemu K. M. realizację znamion przestępstwa co najwyżej określonego w art. 284 § 2 k.k.” i wniósł o: „- uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, IV Wydziału Karnego Odwoławczego i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.” W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Autorowi kasacji wyraźnie umknęło, że podnoszenie zarzutu obrazy prawa materialnego musi być połączone z aprobatą ustaleń faktycznych. Obraza prawa materialnego polega bowiem na jego błędnym zastosowaniu lub niezastosowaniu, w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można więc wskazywać, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w wypadku, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2021 r., IV KK 373/21). Tymczasem skarżący właśnie w ten sposób skonstruował zarzut rażącego naruszenia art. 286 § 1 k.k. Co więcej, zdaniem autora kasacji, rażące naruszenie tego przepisu miało być skutkiem kwestionowanego i uznanego przez niego za błędny stanu faktycznego sprawy ustalonego przez sądy. Wobec tego jest oczywiste, że obrońca K. M. pod pozorem zarzutu obrazy prawa materialnego w istocie ponowił formułowany w apelacji, przytoczony w części historycznej niniejszego uzasadnienia, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne. Zignorował przy tym precyzyjne wywody Sądu odwoławczego jednoznacznie aprobujące dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne i krytycznie oceniające propozycje zmiany kwalifikacji prawnej czynu skazanego. Kolejna próba, podjęta w kasacji, z oczywistych względów nie mogła wywołać pożądanego przez skarżącego skutku. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. (AK) III KK 300/23 6 [ms]