III KK 300/26

III KK 300/26 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 lipca 2026 r., sprawy A.K. wobec której umorzono postępowanie o czyny z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i zastosowano środek zabezpieczający, z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 lutego 2026 r., sygn. akt IV Kz 1390/25, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II K 1455/24/P p o s t a n o w i ł : 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić A.K. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i wydatkami tego postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE III KK 300/26 2 Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków-Podgórze w Krakowie wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania karnego i zastosowanie środka zabezpieczającego wobec A.K., podejrzanej o to, że: 1. „w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż 1 lutego 2024 r. i nie później niż 24 czerwca 2024 r., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru kierowała pod adresem K.G. groźby pozbawienia życia, które wzbudziły w zagrożonej uzasadnioną obawę, że będą spełnione, przy czym czynu tego dopuściła się mając zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem”, tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k.; 2. „w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż 1 lutego 2024 r. i nie później niż 24 czerwca 2024 r., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru kierowała pod adresem J.J. groźby pozbawienia życia, które wzbudziły w zagrożonej uzasadnioną obawę, że będą spełnione, przy czym czynu tego dopuściła się mając zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem”, tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k.; 3. „w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż 1 lutego 2024 r. i nie później niż 3 lipca 2024 r., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru kierowała pod adresem A.K. groźby pozbawienia życia, które wzbudziły w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będą spełnione, przy czym czynu tego dopuściła się mając zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem”, tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k.; 4. „w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż 1 lutego 2024 r. i nie później niż 3 lipca 2024 r., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru kierowała pod adresem O.K. groźby pozbawienia życia, które wzbudziły w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będą spełnione, przy czym czynu tego dopuściła się mając zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem”, tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. III KK 300/26 3 Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II K 1455/24/P, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k., art. 93a § 1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 93b § 1, 3 i 5 k.k. w zw. z art. 93c pkt 1 k.k. w zw. z art. 93g § 1 k.k. oraz art. 632 pkt 2 k.p.k., wobec stwierdzenia, że A.K. działała w warunkach całkowicie zniesionej zdolności do rozpoznania znaczenia czynów oraz całkowicie zniesionej zdolności do pokierowania swoim postępowaniem, umorzył postępowanie karne o zarzucane jej czyny z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k., opisane wyżej w punktach od 1 do 4 i orzekł wobec niej środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, a kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Zażalenie na to postanowienie wniosła zarówno podejrzana A.K., jak i jej obrońca – adw. T.W. Obrońca, zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucił: 1. „obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 106 kk w zw. z art. 107 § 4 kk poprzez przyjęcie, że podejrzana w przeszłości dopuściła się przestępstwa kierowania gróźb wobec pokrzywdzonej K.G., mimo iż wobec upływu 3-letniego terminu od wykonania kary ograniczenia wolności oraz wykonania zasądzonej nawiązki skazanie w sprawie II K 249/19/P uległo zatarciu, 2. obrazę przepisów postępowania, a to: 1. art. 7 kpk i art. 92 kpk poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i regułami prawidłowego rozumowania oraz nieuwzględniającą wszystkich okoliczności ujawnionych w postępowaniu ocenę materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych wziętym za podstawę orzeczenia i mającym wpływ na jego treść, polegającym na stwierdzeniu, iż podejrzana dopuściła się zarzucanych jej czynów zabronionych, 2. art. 170 § 1 pkt 2, 3 i 5 kpk poprzez oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadek W.K. na okoliczność wpływania przez K.G. na nieprzesłuchaną w dacie złożenia wniosku świadek J.J. z uwagi na brak znaczenia dla rozstrzygnięcia; o zwrócenie się do lekarza psychiatry S.M. o wydanie dokumentacji medycznej leczenia psychiatrycznego pokrzywdzonej III KK 300/26 4 K.G. z uwagi na to, że »okoliczność, która ma być udowodniona jest nieprzydatna dla stwierdzenia wnioskowanych okoliczności«; o przesłuchanie świadków: M.D. na okoliczność relacji pomiędzy A.K. a A.K. oraz agresywnego usposobienia A.K. wobec podejrzanej i innych osób, D.K. na okoliczność niekonfrontacyjnego zachowania podejrzanej wobec K.G., B.C. na okoliczność inwigilacji podejrzanej i jej matki przez K.G., zainteresowania ich życiem osobistym, sporządzania szczegółowych notatek dotyczących ich funkcjonowania w życiu prywatnym – wszystkich jako zmierzających w sposób oczywisty do przedłużenia postępowania”. W związku z powyższymi zarzutami, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa-Podgórza w Krakowie. Z kolei podejrzana w osobistym zażaleniu podniosła, iż sędzia referent nie zachował należytego obiektywizmu podczas rozpoznania niniejszej sprawy i uznał ją za winną zarzucanych jej czynów z uwagi na jej uprzednie skazanie wyrokiem zaocznym. Nadto, podejrzana zakwestionowała wiarygodność świadka K.G., a także podniosła zarzuty zmierzające do zdyskredytowania sporządzaj w sprawie opinii sądowo-psychiatrycznej. Skarżąca wskazała również, iż sąd nie przesłuchał zawnioskowanych przez nią świadków. W konkluzji podejrzana podała, że domaga się sprawiedliwości, gdyż to ona jest osobą pokrzywdzoną. Sąd Okręgowy w Krakowie – po rozpoznaniu wniesionych zażaleń – postanowieniem z dnia 3 lutego 2026 r., sygn. akt IV Kz 1390/25, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Kasację od ww. postanowienia sądu odwoławczego wniósł obrońca podejrzanej – adw. T.W., który zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucił „rażącą obrazę przepisów postępowania, a to art. 433 § 2 kpk w zw. z art. 457 § 3 kpk poprzez niewłaściwą, nierzetelną, ogólnikową, kontrolę odwoławczą postanowienia Sądu Rejonowego w odniesieniu do zarzutów sformułowanych w zażaleniu obrońcy w zakresie dotyczącym obrazy przepisów postępowania - art. 7 kpk, art. 92 kpk, art. 170 § 1 pkt 2, 3 i 5 kpk - częściowo poprzez całkowity brak odniesienia się do zarzutów, częściowo zaś poprzez ich rozważenie w sposób III KK 300/26 5 błędny, abstrahujący od rzeczywistej treści powoływanych przez Sąd II instancji dowodów i okoliczności, która to obraza mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku”. Podnosząc ten zarzut, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym przez Sąd Okręgowy w Krakowie oraz wstrzymanie wykonania tego orzeczenia. W pisemnej odpowiedzi na kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym i jako taka podlegała oddaleniu na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Podniesiony w kasacji zarzut obrońca zogniskował na próbie zakwestionowania – przez pryzmat standardów wyznaczonych treścią przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. – prawidłowości przeprowadzanej przez sąd ad quem kontroli instancyjnej zarówno w sferze oceny, jak też gromadzenia dowodów, a w konsekwencji również poprawności ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd meriti. Rację ma skarżący, że w judykaturze tego rodzaju zarzut uznaje się za formalnie poprawny i dopuszczalny, jednak pod określonymi warunkami. Podkreśla się bowiem, że jego skuteczność wymaga wykazania, iż sąd w ogóle nie rozważył wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, bądź też kontrola instancyjna miała charakter iluzoryczny (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 1 lipca 2021 r., II KK 175/21; postanowienie SN z dnia 12 maja 2022 r., III KK 35/22; postanowienie SN z dnia 30 kwietnia 2024 r., III KK 96/24). W tym drugim przypadku chodzi o ustosunkowanie się przez sąd ad quem do zarzutów w taki sposób, że wątpliwym jest czy strona faktycznie skorzystała z prawa do apelacji (por. wyrok SN z dnia 24 czerwca 2009 r., IV KK 28/09, OSNKW 2009, nr 11, poz. 97). Ujęcie to, odnoszące się do konstytucyjnych (art. 176 ust. 1 Konstytucji RP) i konwencyjnych (art. 13 EKPC) gwarancji skutecznego środka odwoławczego, trafnie oddaje istotę zarzutu kasacyjnego opartego na innym uchybieniu niż wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k. chodzi bowiem wyłącznie o takie naruszenia prawa procesowego III KK 300/26 6 lub materialnego, które są „rażące”, tj. oczywiste, rzucające się w oczy, jaskrawe, poważne, a przy tym równocześnie mogą mieć nie jakikolwiek, ale „istotny" wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Innymi słowy uchybienia te winny mieć rangę zbliżoną do bezwzględnych przyczyn odwoławczych (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 22 listopada 2017 r., IV KK 398/17; postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2020 r., IV KK 724/19; postanowienie SN z dnia 18 listopada 2020 r., V KK 150/20; postanowienie SN z dnia 19 marca 2021 r., IV KK 84/21; postanowienie SN z dnia 23 lipca 2025 r., II KK 262/24). Skarżący nie wykazał, aby przeprowadzona kontrola instancyjna charakteryzowała się tak daleko idącą wadliwością, która nakazywałaby wyeliminowanie zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Lektura uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia wątpliwości, że sąd ad quem rzetelnie ocenił podniesione w zażaleniu zarzuty kwestionujące ocenę zeznań pokrzywdzonej K.G., uznanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym za wiarygodne źródło ustaleń faktycznych. Organ odwoławczy w szczególności zestawił relacje wyżej wymienionej z pismami jej autorstwa (k.4-4v. i k.14-14v. akt o sygn. II K 1455/24/P), które wskazano w zażaleniu obrońcy. To zaś, że z treści tych pism (odnoszących się głównie do kwestii złamania sądowego zakazu zbliżenia się podejrzanej do ww. świadka) nie wynika jednoznacznie, że kierowane przez podejrzaną groźby pod adresem K.G. dotyczyły konkretnej daty, tj. zdarzenia z dnia 29 marca 2024 r., w żadnym razie nie może przekreślać wiarygodności jej zeznań, w których świadek o wypowiadaniu takich gróźb relacjonowała, skoro przypisane podejrzanej zachowanie rozciąga się na okres: „w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż 1 lutego 2024 r. i nie później niż 24 czerwca 2024 r.”. Z treści rzeczonych pism bez wątpienia wynika, że w tych ramach czasowych A.K. kierowała pod adresem K.G. groźby pozbawienia życia, co tym samym potwierdza złożone przez świadka depozycje w niniejszej sprawie. Stąd też obiekcje autora kasacji, że sąd odwoławczy nie detalizował treści rzeczonych pism pod kątem konkretnej daty (a wpływu tej problematyki na ocenę całokształtu zeznań świadka obrońca w kasacji nie wyjaśnił), czy też bezpośrednio nie uwzględnił zapisu losowo nagranych sytuacji (w których ze strony podejrzanej podały jedynie wyzwiska), nie pozwala przyjąć, aby taki sposób rozważenia zarzutu zażalenia nie był należyty i dodatkowo w istotnym stopniu determinował III KK 300/26 7 prawidłowość ostatecznego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd drugiej instancji na str. 6 sporządzonego uzasadnienia odniósł się także do argumentacji akcentującej treść zgłoszenia dokonanego przez K.G. w dniu 29 marca 2024 r., które nie zawierało informacji o groźbach, wyjaśniając dlaczego kwestia ta nie mogła rzutować na ewaluację relacji tego świadka. Natomiast odmienna interpretacja przez obrońcę treści innych zgłoszeń odnotowanych przez Policję, które również objęte zostały przedmiotem rozważań sądu okręgowego, nie może przemawiać za tym, że w tym zakresie sąd drugiej instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Do uwzględnienia kasacji w żadnym razie nie jest wystarczająca li tylko prezentacja przez jej autora własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania rażących uchybień w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku – jak już wskazano na wstępie – mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. postanowienie SN z dnia 27 lipca 2021 r., I KK 121/20). Tymczasem w niniejszej sprawie autor kasacji – ograniczając się wyłącznie do przedstawienia własnej oceny poszczególnych dowodów (głównie o charakterze uzupełniającym i przy całkowitym pominięciu ich całokształtu) oraz alternatywnej interpretacji wynikających z nich okoliczności – w sposób konkretny nie wykazał, aby w analizowanym przypadku stanowisko to było obciążone rażącym naruszeniem art. 7 k.p.k., a przejawiającym się w uchybieniu poszczególnym kryteriom zawartym w tej normie procesowej. Skarżący nie wskazał też, jakie dokładnie kwestie zostały przez sąd ad quem nienależycie rozpoznane w odniesieniu do pozostałych świadków i nie uszczegółowił, na czym konkretnie miałoby polegać uchybienie dyrektywom oceny dowodów na tym polu. Nie wykazał nadto, aby sąd meriti oparł ustalenia faktyczne na dowodzie, który nie został prawidłowo wprowadzony do materiału dowodowego sprawy, ewentualnie określony dowód pominął, a sąd ad quem, orzekający w granicach zaskarżenia, ten stan rzeczy wadliwie ocenił lub zaaprobował. Rację ma natomiast skarżący, iż sąd odwoławczy – sprawując kontrolę instancyjną w zakresie obrazy art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. – błędnie odczytał treść oddalanego przez sąd a quo wniosku dowodowego przyjmując, że został on III KK 300/26 8 ukierunkowany na pozyskanie dokumentacji medycznej z leczenia psychiatrycznego podejrzanej, podczas gdy obrońca wskazywał w tym przedmiocie na osobę świadka K.G. Jak wynika z pisma inicjującego ten wniosek dowodowy (k. 185-185v), obrońca rzeczoną aktywnością zmierzał w istocie do podważenia wiarygodności zeznań tego świadka z uwagi na stan jego zdrowia psychicznego. Należy jednak zauważyć – co słusznie akcentuje też prokurator w odpowiedzi na kasację – że sama nawet udokumentowana okoliczność leczenia psychiatrycznego świadka nie wpływa automatycznie na ocenę wiarygodności jego zeznań, jeśli w toku przesłuchania nie pojawią się rzeczywiste wątpliwości co do jego stanu psychicznego, stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń. Dopiero pojawienie się takich wątpliwości – zgodnie z art. 192 § 2 k.p.k. – warunkuje przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa, w celu dostarczenia informacji relewantnych dla rozstrzygnięcia przez sąd kwestii wiarygodności złożonych zeznań. Tymczasem w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do świadka K.G. organy procesowe, szczególnie te mające bezpośrednią styczność ze świadkiem, nie odnotowały, aby zachodziły szczególne okoliczności, nakazujące przesłuchanie wyżej wymienionej z udziałem biegłego. Na takie też – poza typową argumentacją zorientowaną na kontestowanie spełnienia kryteriów z art. 7 k.p.k. – nie wskazuje obrońca. Jeżeli więc bezpośredni kontakt ze świadkiem w toku postępowania nie nasuwał zastrzeżeń czy wątpliwości organu procesowego, które nakazywałyby skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 192 § 2 k.p.k., to dokonywanie czynności przesłuchania świadka z udziałem takiego biegłego było zbędne, a co za tym idzie, pozyskiwanie dokumentacji psychiatrycznej świadka dla oceny jego zeznań nie byłoby przydatne (art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.). Stąd też błędne odczytanie przez sąd ad quem istoty zarzutu zażaleniowego nie mogło skutkować uznaniem, że w sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 523 § 1 k.p.k. Przypomnieć należy raz jeszcze, że ustawodawca, określając podstawy kasacyjne, expressis verbis wskazał, że naruszenie prawa, o jakim mowa w tym przepisie, winno mieć nie tylko charakter „rażący”, lecz nadto wywierać „istotny” wpływ na treść orzeczenia, czego nie wymaga się przy zwyczajnej kontroli odwoławczej (art. 438 k.p.k.). O istotnym wpływie rażącego naruszenia prawa na treść zaskarżonego III KK 300/26 9 orzeczenia, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., można zaś mówić jedynie wówczas, gdy możliwe jest wykazanie, że kontestowane rozstrzygnięcie byłoby w zasadniczy sposób odmienne od tego, które w sprawie zostało wydane. Jak zaś wykazano powyżej, zdiagnozowane uchybienie nie mogło wpłynąć na kierunek rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw uznania, że sąd odwoławczy na skutek tego błędu niezasadnie utrzymał w mocy postanowienie sądu a quo. Skarżący przedstawiając natomiast swoje obiekcje co do kontroli instancyjnej oddalenia pozostałych wniosków dowodowych, zaniechał szerszego wykazania rażącego naruszania prawa, odwołując się w tej materii do lakonicznej argumentacji, stanowiącej powtórzenie motywacji uprzednio wniesionego zażalenia. Podsumowując, podniesione zarzuty okazały się niezasadne w stopniu oczywistym, co na mocy art. 535 § 3 k.p.k. upoważniało Sąd Najwyższy do oddalenia kasacji na posiedzeniu bez udziału stron. Tym samym bezprzedmiotowe stało się rozstrzyganie kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze sytuację majątkową podejrzanej, Sąd Najwyższy, kierując się treścią 624 § 1 k.p.k., zwolnił ją od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, a wydatkami tego postępowania obciążył Skarb Państwa. [WB] [r.g.]