III KK 304/25

WyrokIzba Karna2025-07-02

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r., może być wyłączony od udziału w sprawie z uwagi na brak wymogu instytucjonalnej bezstronności?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko w następstwie procedury przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną po 17 stycznia 2018 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Orzekanie przez takiego sędziego może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wyłączenie sędziego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25. Autor wniosku argumentował, że sędzia P.K., powołany na stanowisko po zmianach dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa, nie spełnia wymogu instytucjonalnej bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 304/25 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 lipca 2025 r., wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M.C. w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25 na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25. UZASADNIENIE W dniu 30 maja 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M.C. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od orzekania w sprawie o sygn. akt III KK 304/25, w której wniesiono kasację prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Autor wniosku odwołując się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego kwestionującego status Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowany został na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) oraz status sędziów, zwłaszcza sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na stanowisko sędziego na wniosek tak ukształtowanej Rady, wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. z uwagi na niespełnianie przez niego wymogu instytucjonalnej III KK 304/25 2 bezstronności, prowadzącego w konsekwencji do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, warto przypomnieć, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez P. K. w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tego względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia P. K. od rozpoznania spraw z uwagi na brak co do jego osoby przymiotu niezawisłości i bezstronności (m.in. postanowienia SN: z dnia 21 maja 2025 r., II KK 252/24; z dnia 19 lutego 2025 r., II KK 191/23; z dnia 29 stycznia 2025 r., III KK 286/23). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie ten pogląd aprobuje. Mając powyższe na uwadze konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu P. K. od rozpoznania sprawy wywołanej kasacjami prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (III KK 304/25). [WB] III KK 304/25 3 [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 4art. 41 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 41 KPKart. 6 ust. 1§ 4§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy