III KK 325/18
WyrokIzba Karna2018-12-19
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o znęcanie się, w której zarzucono również zgwałcenie, sąd odwoławczy prawidłowo oddalił wniosek o powołanie biegłego seksuologa, skoro oskarżony został uniewinniony od zarzutu zgwałcenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o powołanie biegłego seksuologa został prawidłowo oddalony przez sąd odwoławczy, ponieważ oskarżony został uniewinniony od zarzutu zgwałcenia. Zgodnie z art. 202 § 3 k.p.k., opinia seksuologa jest konieczna jedynie w przypadku potrzeby zbadania zaburzeń preferencji seksualnych, co nie miało miejsca po zmianie wyroku sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za znęcanie się nad konkubiną, w tym za czyny wypełniające znamiona zgwałcenia. Sąd pierwszej instancji skazał go za oba przestępstwa. Sąd okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, uniewinniając oskarżonego od zarzutu zgwałcenia, ale utrzymując skazanie za znęcanie się. Kasacja obrońcy została oddalona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnił skazanego od zapłaty kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 325/18 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie A. B. skazanego za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2018 r. w trybie art. 535 § 3 k.p.k. kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt IV Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt IV K […], p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zwolnić skazanego A. B. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 października 2017 r., sygn. IV K […], A. B. został uznany za winnego tego, że w okresie od sierpnia 2016 roku do 16 listopada 2016 roku w B. znęcał się nad swoją konkubiną M. G. w ten sposób, że wszczynał awantury, podczas których bił ją pięściami, kopał po całym ciele, popychał, szarpał, wykręcał ręce i palce, ciągnął za włosy, wyrywał włosy, wyzywał słowami wulgarnymi i obraźliwymi, kontrolował ją, oskarżał o zdrady, zamykał w mieszkaniu, ograniczał kontakty z rodziną i znajomymi, groził przemocą, a także wielokrotnie trzymając za ręce, grożąc pobiciem doprowadzał ją do obcowania płciowego, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie od 24.08.2010 r. do 24.10.2011 r. kary łącznej roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem
2 Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 stycznia 2011 r. w sprawie o sygn. III K […], obejmującej karę m.in. za przestępstwo z art. 283 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., tj. występku z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. i za to, w myśl art. 11 § 3 k.k., na podstawie art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. skazany na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczono oskarżonemu na poczet orzeczonej kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności stosowanego w toku postępowania karnego. Ponadto oskarżony został zwolniony od zapłaty kosztów sądowych, w tym od obowiązku uiszczenia opłaty, a poniesionymi wydatkami obciążono Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku złożył zarówno oskarżony jak i jego obrońca. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w całości i zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: I. obrazę prawa materialnego, a konkretnie art. 64 § 2 k.k. poprzez błędną wykładnię pojęcia "ponowne skazanie"; II. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a konkretnie: 1. „art. 202 § 3 k.p.k. poprzez niepowołanie przez sąd z urzędu dowodu z opinii biegłego lekarza seksuologa na potrzeby wydania opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego, w zakresie zaburzeń preferencji seksualnych, podczas gdy, skoro sąd a quo twierdzi, że doszło do zgwałcenia, to mamy do czynienia z zaburzeniem preferencji seksualnych, gdyż do stosunku doszło bez zgody partnerki, co obligowało sąd […] do powołania biegłego seksuologa z urzędu […], 2. art. 201 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez przyjęcie, że opinia biegłych psychiatrów jest przekonywująca i niebudząca wątpliwości, a w konsekwencji niepowołanie dowodu z opinii kolejnych biegłych w celu ustalenia okoliczności z art. 202 § 5 k.p.k., podczas gdy, nie sposób uznać opinii za nie budzącą wątpliwości skoro w jej wydaniu nie brał udziału seksuolog, a nadto z uzasadnienia wyroku nasuwa się wątpliwość nawet dla osoby, która nie posiada wiadomości specjalnych, czy oskarżony nie cierpi na zespół Otella, co mogło mieć wpływ na poczytalność
3 oskarżonego, 3. art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu, że zeznania pokrzywdzonej złożone w postępowaniu przygotowawczym zasługują na walor wiarygodności w przeciwieństwie do zeznań złożonych przed sądem oraz korespondencji prowadzonej przez pokrzywdzoną z oskarżonym, podczas gdy to właśnie zeznania pokrzywdzonej złożone przed sądem, w których wykluczyła zgwałcenie, a nadto wskazała, że dla niej zgwałcenie występuje wtedy, gdy odbywa się stosunek, gdy się nie ma na to ochoty zasługują na walor wiarygodności, a nadto pokrzywdzona w listach do oskarżonego wskazywała, że nie doszło do zgwałcenia […], 4. art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt. 1 k.p.k. poprzez niewyjaśnienie przez sąd a quo kiedy konkretnie i ile razy doszło do zgwałcenia”. III. Rażącą niewspółmierność kary polegającą na wymierzeniu kary 4 lat pozbawienia wolności, podczas gdy jest to kara rażąco niewspółmierna, gdyż oskarżony nie utrudniał postępowania karnego, przyznał się częściowo do popełnienia czynu i deklarował dobrowolne poddanie się karze 2 lat pozbawienia wolności, a nadto doszło do pojednania gdyż pokrzywdzona przebaczyła oskarżonemu, co umożliwiło nadzwyczajne złagodzenie kary. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. Oskarżony również zaskarżył wyrok w całości i również zarzucił obrazę art. 64 § 2 k.k. Oskarżony zarzucił także, że opinia biegłych lekarzy psychiatrów była niepełna i niejasna. Ponadto podniósł, że nie ustalono kiedy i ile razy miało rzekomo dojść do zgwałcenia. Kwestionował też wiarygodność zeznań pokrzywdzonej. Jednocześnie oskarżony podnosił, że od samego początku przyznawał się do zarzutu z art. 207 § 1 k.k. Oskarżony zaprzeczał jednak, aby zamykał pokrzywdzoną w mieszkaniu. Oskarżony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. IV Ka […], Sąd Okręgowy w B. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał A. B. za winnego tego, że w okresie od sierpnia 2016 r. do 16 listopada 2016 r. w B. znęcał się nad swoją
4 konkubiną M. G. w ten sposób, że wszczynał awantury, podczas których bił ją pięściami, kopał po całym ciele, popychał, szarpał, wykręcał ręce i palce, ciągnął za włosy, wyrywał włosy, wyzywał słowami wulgarnymi i obraźliwymi, kontrolował ją, oskarżał o zdrady, zamykał w mieszkaniu, ograniczał kontakty z rodziną i znajomymi, groził przemocą, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie od 24.08.2010 r. do 24.10.2011 r. kary łącznej roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 27.01.2011 r. w sprawie o sygn. III K […], obejmującej karę m.in. za przestępstwo z art. 283 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. tj. występku z art. z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 207 § 1 k.k. skazał oskarżonego na karę 3 lat pozbawienia wolności. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Kasację od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji złożył obrońca skazanego zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a konkretnie: 1. „art. 427 § 3 k.p.k. w zw. z art. 170 § 4 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy (pismo z dnia 13-12-2017 r.) jako znanego obrońcy przed Sądem a quo, a niepowołanego, podczas gdy, wniosek ten był ponowieniem wniosku oskarżonego o kolejną opinię biegłych psychiatrów i zarazem wskazaniem przez obrońcę, że przy wydaniu tej opinii powinien brać udział biegły seksuolog, co w konsekwencji oznacza uchybienie art. 427 § 3 k.p.k. przed sąd ad quem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2017 r., IV KK 259/17, LEX nr 2342183)”; 2. „art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., art. 201 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 202 § 3 k.p.k. oraz art. 458 k.p.k. poprzez przyjęcie, że opinia biegłych psychiatrów jest przekonująca i niebudząca wątpliwości, a w konsekwencji niepowołanie dowodu z opinii kolejnych biegłych w celu ustalenia okoliczności z art. 202 § 1 i 5 k.p.k. bądź też nie uchylenie zaskarżonego wyroku w celu powtórzenia przewodu sądowego, podczas gdy, nie sposób uznać opinii biegłych psychiatrów za niebudzącą wątpliwości skoro w jej wydaniu nie brał udziału biegły seksuolog, a nadto z uzasadnienia wyroku
5 sądu a quo nasuwa się wątpliwość nawet dla osoby, która nie posiada wiadomości specjalnych, czy oskarżony w chwili popełnienia czynu zabronionego nie znajdował się w stanie psychozy ("Paranoia alcoholica (obłęd zazdrości alkoholików) również należy do psychoz […]”. 3. „art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia wyroku polegające na twierdzeniu, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone należycie, podczas gdy, skoro sąd ad quem wydał wyrok reformatoryjny i zmienił ustalenia faktyczne, to nie sposób uznać, że „proces wyrokowania w przedmiotowej sprawie w tym zakresie w pełni odpowiada przepisom postępowania karnego” (str. 11 uzasadnienia) oraz, że: "Mając powyższe na uwadze, przy braku okoliczności, które należy brać pod uwagę z urzędu [...], sąd odwoławczy jako trafny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok"”. 4. „art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z 424 § 2 k.p.k. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia wyroku polegające na niewyjaśnieniu czemu karę obniżono akurat o 1 rok, a konkretnie co stanowiło tego przyczynę […]”. 5. „art. 440 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 1 k.p.k. poprzez nieuchylenie wyroku sądu a quo w zakresie rozstrzygnięcia o karze pomimo obrazy prawa materialnego (art. 64 § 2 k.k.), której dopuścił się sąd a quo (co przyznał sąd ad quem przyznając rację obrońcy), podczas gdy, zupełnie inne są dyrektywy wymiaru kary w przypadku multirecydywy, co też oznacza konieczność uchylenia wyroku sądu a quo w zakresie rozstrzygnięcia o karze, by zapewnić oskarżonemu kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia o karze (uzasadnienie wyroku Sądu ad quem w zakresie kary powoduje, że oskarżonemu "zabrano" instancję)”. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w B. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację prokurator uznał ją za niesłuszną i bezzasadną. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja obrońcy oskarżonego jest oczywiście bezzasadna. W odniesieniu do zarzutu pierwszego należy podkreślić, że przed sądem pierwszej instancji oskarżony ani jego obrońca nie wnosili o dopuszczenie dowodu
6 z opinii biegłego seksuologa. Oskarżony natomiast kwestionował opinię biegłych psychiatrów i wnosił o jej uzupełnienie (k. 517) a następnie w toku rozprawy wniósł o wydanie opinii psychiatrycznej przez innych psychiatrów (k. 699 verte). Dopiero po wydaniu nieprawomocnego wyroku, dnia 14 grudnia 2017 r., do Sądu Okręgowego w B. wpłynął wniosek obrońcy oskarżonego, w którym oświadczył, że „podtrzymuje wniosek oskarżonego o dowód z kolejnej opinii biegłych psychiatrów i wnosi o zmianę postanowienia sądu a quo przez sąd ad quem […] z tym zastrzeżeniem, że wnosi, by przy wydaniu opinii uczestniczył seksuolog.” Wniosek ten został oddalony przez Sąd Okręgowy w B. postanowieniem wydanym w toku rozprawy apelacyjnej (k. 913 verte). Sąd Okręgowy postanowił „wniosku dowodowego o powołanie biegłych sądowych seksuologa i psychiatrów nie uwzględnić, w oparciu o przepis art. 427 § 3 k.p.k. gdyż dowód z opinii seksuologicznej był obrońcy znany i nie był zgłaszany przed sądem I instancji, a odnośnie opinii biegłych psychiatrów nie zachodzi sprzeczność w ich opinii ani inny powód wskazany w art. 201 k.p.k. uzasadniający powołanie innych biegłych lekarzy psychiatrów.” Z tego postanowienia jednoznacznie wynika, że podstawą oddalenia wniosku o powołanie w sprawie biegłego seksuologa był art. 427 § 3 k.p.k., zaś podstawą oddalenia wniosku o powołanie nowego zespołu biegłych psychiatrów było stwierdzenie, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 201 k.p.k. Wobec powyższego, sformułowany w kasacji zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy w B. art. 427 § 3 k.p.k. jest oczywiście bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem, odwołujący może wskazać nowe fakty lub dowody, jeżeli nie mógł powołać ich w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Oskarżony i jego obrońca mogli wnosić o pozyskanie opinii biegłego seksuologa, czego jednak nie uczynili w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Dodatkowo należy wyjaśnić, że sformułowany w apelacji zarzut odwołujący się do niepozyskania w sprawie opinii biegłego seksuologa z urzędu stał się bezprzedmiotowy wobec zmiany wyroku Sądu Rejonowego w B. przez Sąd Okręgowy w B.. Formułując tożsame z kasacyjnymi zarzuty apelacyjne skarżący argumentował, że konieczne jest zbadanie preferencji seksualnych oskarżonego, skoro sąd pierwszej instancji uznał go za winnego zgwałcenia. Tymczasem Sąd Okręgowy w B. zaskarżonym kasacją wyrokiem zmienił wyrok sądu pierwszej
7 instancji na korzyść oskarżonego. Po uzupełnieniu postępowania dowodowego o przesłuchanie pokrzywdzonej w charakterze świadka, sąd odwoławczy uznał, że „brak jest jednoznacznych i niepodważalnych dowodów na to, że oskarżony doprowadził wielokrotnie pokrzywdzoną trzymając za ręce i grożąc pobiciem do obcowania płciowego”. W rezultacie zaskarżonym wyrokiem oskarżonemu nie przypisano przestępstwa zgwałcenia. Nie było więc potrzeby powołania w sprawie biegłego seksuologa, bowiem zgodnie z art. 202 § 3 k.p.k. włączenie tego biegłego w wydanie opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego jest konieczne jedynie wtedy, gdy istnieje potrzeba zbadania „zaburzeń preferencji seksualnych” oskarżonego. Drugi zarzut kasacji stanowi powtórzenie zarzutu sformułowanego w apelacji. Jego istotą jest zakwestionowanie stanowiska sądu odwoławczego, że pozyskana w sprawie opinia biegłych psychiatrów o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego jest jasna i pełna. Sąd odwoławczy oddalił wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego o powołanie nowych biegłych psychiatrów uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 201 k.p.k. Ponadto w uzasadnieniu wyroku sąd odwoławczy obszernie i wyczerpująco wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie doszło do obrazy art. 202 § 3 k.p.k. oraz art. 201 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. (k. 936). Stanowisko sądu odwoławczego w tej kwestii nie budzi zastrzeżeń. Należy przypomnieć, że biegli psychiatrzy wydali w sprawie opinię pisemną, następnie zaś, wobec wykazania przez oskarżonego konieczności jej uzupełnienia, miało miejsce dwukrotne wydanie uzupełniającej opinii ustnej na rozprawie, już po zapoznaniu się biegłych z dodatkową dokumentacją medyczną dotyczącą oskarżonego. Nie może budzić wątpliwości, że sąd nie jest związany oceną opinii o stanie zdrowia psychicznego dokonaną przez oskarżonego czy jego obrońcę. To, że strona procesowa uważa opinię za niepełną nie oznacza obowiązku powołania nowego zespołu biegłych. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, fakt, że opinia biegłego nie jest przekonywująca dla strony postępowania, nie jest przesłanką dopuszczania opinii uzupełniającej bądź też zupełnie nowej opinii (zob. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2017 r., II KK 79/17, Lex nr 2281249; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., IV KK 178/13, Lex nr 1375229).
8 Trzeci zarzut sformułowany w kasacji dotyczy jakości uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B.. W ocenie skarżącego narusza ono art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., bowiem pomimo wydania orzeczenia reformatoryjnego sąd ten stwierdził, że „postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone należycie”, zaś w innym miejscu: „proces wyrokowania w przedmiotowej sprawie w tym zakresie w pełni odpowiada przepisom postępowania karnego”, oraz „mając powyższe na uwadze, przy braku okoliczności, które należy brać pod uwagę z urzędu […] sąd odwoławczy jako trafny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok”. Analiza treści całego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. prowadzi do wniosku, że trzeci zarzut kasacji również jest oczywiście bezzasadny. Nie ma wątpliwości, że dwa ostatnie cytaty dotyczą ustaleń sądu I instancji w zakresie przestępstwa znęcania się. Trzeba przypomnieć, że zmiana wyroku sądu pierwszej instancji dokonana przez sąd odwoławczy polegała na wyeliminowaniu z opisu czynu zabronionego zachowań wypełniających znamiona typu czynu zabronionego z art. 197 § 1 k.k. oraz przyjęciu, że oskarżony dopuścił się znęcania w warunkach powrotu do zmianie w zakresie przypisania oskarżonemu przestępstwa znęcania się nad pokrzywdzoną. Wobec tego nie ma wątpliwości, że oba cytaty są wyrwane z kontekstu (akapit drugi na stronie 11 uzasadnienia – k. 938; akapit czwarty na stronie 11 uzasadnienia – k. 938) i dotyczą wprost przypisania oskarżonemu przez sąd I instancji przestępstwa znęcania się. Można oczywiście dostrzec pewien brak precyzji w sfomułowaniu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku bez wyraźnego odniesienia tej wypowiedzi w tym samym akapicie do przestępstwa znęcania się. Jednak, co warto podkreślić, w żaden sposób wskazane nieprecyzyjne zdanie nie podważa rzetelności dokonanej kontroli odwoławczej i jej odzwierciedlenia w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego. Co się tyczy cytatu pierwszego, to zawiera on ogólna ocenę przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, do której sąd odwoławczy był uprawniony. Warto podkreślić, że uzupełnienie postępowania dowodowego polegało jedynie na ponownym przesłuchaniu pokrzywdzonej w charakterze świadka, które doprowadziło do rozstrzygnięcia korzystnego dla oskarżonego. Podsumowując, sąd drugiej instancji rozważył wszystkie zarzuty i wnioski
9 podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego i wystarczająco umotywował swój stosunek do nich. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 457 § 3 k.p.k. Nie można utożsamiać faktu niepodzielenia zasadności podniesionego w apelacji zarzutu z brakiem ustosunkowania się do niego. W sytuacji, gdy sąd odwoławczy orzeka reformatoryjnie, powinien w zakresie odpowiadającym tej części wyroku, która została zmieniona, zastosować się do ogólnych wymogów uzasadniania wyroków wiążących sąd pierwszej instancji, a więc określonych w art. 424 k.p.k., a nie jedynie do reguł odnoszących do uzasadniania wyroku sądu odwoławczego wskazanych w art. 457 § 3 k.p.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2009 r., II KK 107/09, OSNwSK 2009, poz. 2249). Te wymogi zostały spełnione przez uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego. Sąd Okręgowy w B. wskazał, na jakich oparł się dowodach uznając, że oskarżony nie dopuścił się zgwałcenia. Obszernie też wyjaśnił, dlaczego oskarżonemu nie można przypisać popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. w warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 2 k.k. Wobec powyższego trzeci zarzut sformułowany w kasacji jest oczywiście bezzasadny. Na taką samą ocenę zasługuje zarzut czwarty. Wbrew twierdzeniom autora kasacji, Sąd Okręgowy w B. wyczerpująco wyjaśnił, jakie okoliczności wziął pod uwagę dokonując wymiaru kary po zmianie opisu czynu przypisanego oskarżonemu i jego kwalifikacji prawnej. Wskazał też, dlaczego okoliczność utrzymywania przez pokrzywdzoną kontaktów z oskarżonym nie może uzasadniać zastosowania wobec niego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Poddał też szczegółowej analizie sformułowany w apelacji zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej wobec oskarżonego przez sąd I instancji. Ostatni zarzut kasacji bazuje na nieprawidłowym odczytaniu treści normatywnej art. 440 k.p.k. Obrońca oskarżonego zarzuca „naruszenie art. 440 k.p.k. w zw. z art. 438 § 1 k.p.k. poprzez nieuchylenie wyroku sądu a quo w zakresie rozstrzygnięcia o karze pomimo obrazy prawa materialnego (art. 64 § 2 k.k.), której dopuścił się sąd a quo.” Nie ma wątpliwości, że art. 440 k.k. sąd może zastosować jedynie wówczas, gdy orzeka poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
10 14 listopada 2017 r., V KK 274/17, Lex nr 2428824). Tymczasem w apelacji był podniesiony zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.k., który został uwzględniony przez sąd odwoławczy bez konieczności sięgania po art. 440 k.k. Ponadto przepis ten pozwala sądowi zmienić orzeczenie na korzyść oskarżonego w razie jego rażącej niesprawiedliwości. Jedynie wówczas, gdy orzeczenie miałoby być zmienione na niekorzyść oskarżonego i to dodatkowo wyłącznie w razie spełnienia przesłanek z art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k., art. 440 k.p.k. umożliwia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wobec powyższego sformułowany w kasacji zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 1 k.p.k. jest chybiony. Zgodnie z art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. Wobec uznania za oczywiście bezzasadne wszystkich zarzutów podniesionych w kasacji, jak również nie stwierdzenia z urzędu innych podstaw do uchylenia zaskarżonego kasacją orzeczenia, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Zważywszy na sytuację osobistą i majątkową skazanego, mocą art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., należało zwolnić go od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- III KK 181/14 2015-01-20Czy w przypadku zarzutu popełnienia przestępstwa seksualnego, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń preferencji seksualnych, sąd jest zobowiązany do powołania zespołu biegłych psychiatrów wraz z biegłym seksuologiem w celu w…
- IV KK 101/16 2016-09-13Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzut naruszenia art. 202 § 3 k.p.k. w zakresie opinii biegłego seksuologa, oddalając wniosek o dopuszczenie dowodu z kompleksowej opinii biegłych?
- V KK 444/11 2012-10-16Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowód z opinii biegłego seksuologa, opierając swoje rozstrzygnięcie na ogólnych obserwacjach z praktyki orzeczniczej zamiast na analizie tej opinii?
- V KK 230/12 2013-03-13Czy sąd dopuszczając dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa klinicznego w przedmiocie zaburzeń preferencji seksualnych oskarżonego, naruszył art. 202 § 3 k.p.k. poprzez brak powołania biegłego lekarza s…
- V KK 36/15 2015-06-02Czy skazanie za czyn z art. 198 k.k. w sytuacji, gdy akt oskarżenia opisywał wykorzystanie bezradności pokrzywdzonej, a sąd ustalił popełnienie czynu przez wykorzystanie braku zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i p…
Powołane przepisy
art. 207 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 283 KKart. 280 § 1 KKart. 197 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 64 § 2 KKart. 11 § 3 KKart. 63 § 1 KKart. 202 § 3 KPKart. 201 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy