III KK 342/12
WyrokIzba Karna2012-11-28
Skład orzekający: Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być uznana za niedopuszczalną z mocy ustawy, jeśli podniesione zarzuty, mimo odwołania do art. 439 k.p.k., w rzeczywistości nie mają charakteru bezwzględnych podstaw kasacyjnych?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona na korzyść oskarżonego, któremu wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest niedopuszczalna z mocy ustawy, jeśli podniesione zarzuty, mimo odwołania do art. 439 k.p.k., nie stanowią bezwzględnych podstaw kasacyjnych. W takiej sytuacji podniesienie zarzutu odwołującego się do naruszenia art. 439 k.p.k. ma na celu obejście zakazu wnoszenia kasacji wynikającego z art. 523 § 2 k.p.k., co przesądza o niedopuszczalności kasacji z mocy prawa.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonych S. G. i M. M. wniósł kasacje od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, którym skazano oskarżonych za przestępstwa skarbowe. Kasacje opierały się na zarzutach dotyczących m.in. popełnienia czynów bez dowodów oraz pominięcia korzystnego stanu prawnego dotyczącego podatku akcyzowego. Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje i postanowił pozostawić je bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasacje obrońcy oskarżonych bez rozpoznania i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 342/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Sobczak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy S. G. skazanego z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 63 § 1 k.k.s. w zb. z art. 73a § 1 k.k.s. w zb. z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art.7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. i inne, oraz M. M. skazanego z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 63 § 1 k.k.s. w zb. z art. 73 a § 1 k.k.s. w zb. z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. i inne z powodu kasacji, wniesionych przez obrońcę oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 30 grudnia 2011 r., 1/ pozostawić kasacje obrońcy oskarżonych S. G. oraz M. M. bez rozpoznania; 2/ kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanych. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 30 grudnia 2011 r., uznał m. in. S. G. za winnego zarzucanych mu w pkt I i II części wstępnej wyroku przestępstw i wymierzył mu za te czyny odpowiednio karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 50 złotych oraz karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby oddając go w tym czasie pod dozór kuratora. Tym samym wyrokiem uznał m. in. M. M. za winnego zarzucanych mu w
2 pkt XIII i XIV części wstępnej wyroku przestępstw i wymierzył mu za te czyny odpowiednio karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 50 złotych oraz karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby oddając go w tym czasie pod dozór kuratora. Wyrok ten zaskarżony został przez obrońców tychże oskarżonych. Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r., utrzymał w części dotyczącej tych oskarżonych zaskarżony wyrok w moc, uznając apelacje obrońców za oczywiście bezzasadne. Kasacje od tego wyroku wywiódł obrońca ww. skazanych. Skarżący w odniesieniu do S. G. wskazał na wystąpienie uchybień tj., art. 439 w zw. z art. 17 § 1 pkt. 11 k.p.k. w szczególności postawienie w stan oskarżenia i skazanie oskarżonego S. G. na podstawie art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 63 § 1 k.k.s. w zb. z art. 73a § 1 k.k.s. oraz w zb. z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w sytuacji, gdy skazany S. G. czynu opisanego w akcie oskarżenia i w wyroku Sądu nie popełnił i żadnej styczności z opisanym czynem nie miał. Nadto w pkt b podniósł postawienie w stan oskarżenia i skazanie oskarżonego S. G. za czyn zakwalifikowany z art. 96 ust. 3 w zb. z art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w związku art. 12 kk. i art. 65 § 1 kk podczas, gdy S. G. czynu tego, nie mając styczności z czynem odnoszącym się do paserstwa określonego wyżej nie mógł popełnić, a ponadto zarówno akt oskarżenia, jak i postępowanie sądowe w sprawie okazały się werbalne, gdyż w sprawie nie było i nie ma żadnego dowodu dla potwierdzenia tego zarzutu. Zdaniem skarżącego podstawą do wniesienia kasacji jest nadto art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu: „Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia”. Występowanie tej podstawy kasacyjnej w myśl art. 17 § 1 pkt. 11 k.p.k. wyłącza ściganie, a więc także skazanie. W pkt II kasacji obrońca wskazał, że zaistniało niedopuszczalne w postępowaniu karnym w niniejszej sprawie pominięcie stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 6 sierpnia 2011 r. polegającego na tym, że alkohol skażony bitrexem i alkoholem izopropylowym (środkami toksycznymi) był obciążony w Polsce i krajach unijnych zerową stawką podatku akcyzowego. W konsekwencji okoliczność ta
3 wyłączała ściganie w niniejszej sprawie i skazanie S. G. (art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.). Obrońca wniósł o uchylenie wyroków sądów obu instancji i uniewinnienie S. G. od zarzucanych mu czynów. Względnie wniósł o uchylenie tych wyroków i przekazanie sprawy właściwemu Sądowi Rejonowemu, którego właściwość z inicjatywy Prokuratury została zignorowana, względnie - bezpośrednio Prokuratorowi Apelacyjnemu. Obrońca w odniesieniu do M. M. wskazał na uchybienie z art. 439 w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., w szczególności postawienie w stan oskarżenia i skazanie M. M. na postawie art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 63 § 1 k.k.s. w zb. z art. 73a § 1 k.k.s. oraz w zb. z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w sytuacji, gdy M. M. czynu opisanego w akcie oskarżenia i w wyroku Sądu nie popełnił i żadnej styczności z opisanym czynem nie miał. Nadto podniósł, że postawienie w stan oskarżenia i skazanie M. M. za czyn zakwalifikowany z art. 96 ust. 3 w zb. z art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w związku z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w sytuacji, gdy M. M. czynu tego, nie mając styczności z czynem odnoszącym się do paserstwa określonego wyżej nie mógł popełnić, a ponadto zarówno akt oskarżenia, jak i postępowanie sądowe w sprawie nie powołało żadnego dowodu w sprawie, gdyż ich nie było i nie ma. Zdaniem skarżącego podstawą do wniesienia kasacja jest również art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu: „Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia”. Występowanie tej podstawy kasacyjnej w myśl art. 17 § 1 pkt. 11 k.p.k. wyłącza ściganie, a więc także skazanie. Zaistniało w postępowaniu karnym w niniejszej sprawie niedopuszczalne pominięcie stanu prawnego obowiązującego w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 6 sierpnia 2011r. polegającego na tym, że skażony alkohol bitrexem i alkoholem izopropylowym (środkami toksycznymi) był obciążony w Polsce i krajach unijnych zerową stawką podatku akcyzowego. W konsekwencji okoliczność ta wyłączała ściganie w niniejszej sprawie i skazanie M. M. (art. 17 § 1 pkt. 11 k.p.k.). Obrońca wniósł o uchylenie wyroków sądów obu instancji i uniewinnienie M. M. od zarzucanych mu czynów względnie o uchylenie tych wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, względnie - bezpośrednio Prokuratorowi Apelacyjnemu.
4 Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o oddalenie kasacji obu oskarżonych jako oczywiście bezzasadnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wywiedzione przez obrońcę oskarżonych S. G. i M. M. kasacje są niedopuszczalne z mocy ustawy. Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasacja na korzyść oskarżonego może być wniesiona wyłącznie w razie skazania go na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jaj wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy jednak kasacji wniesionych z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.). W niniejszej sprawie istotnie obrońca skazanych posłużył się i wskazał na naruszenie przepisów art. 439 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., klasyfikując dostrzeżone przezeń uchybienia jako bezwzględne, tym niemniej szczegółowa analiza tych zarzutów dowiodła, że w rzeczywistości charakteru takiego one nie mają. Weryfikując zarzuty kasacji i przywołaną na ich poparcie w uzasadnieniach środków zaskarżenia argumentację należało dojść do wniosku, że niniejsze było spowodowane chęcią uniknięcia ograniczenia wynikającego z art. 523 § 2 k.p.k. i wywołania ponownej kontroli w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. W tej sytuacji należało uznać, że podniesienie zarzutu odwołującego się do naruszenia art. 439 k.p.k. miało na celu wyłącznie obejście zakazu wnoszenia kasacji wynikającego z art. 523 § 2 k.p.k., co przesądza o niedopuszczalności kasacji z mocy prawa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. SSN Jacek Sobczak
Powiązane orzeczenia
- I KK 453/24 2025-06-25Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być rozpoznana, jeśli nie zarzuca uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.?
- III KK 122/25 2025-04-10Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, któremu orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest dopuszczalna, jeśli nie podniesiono w niej zarzutu uchybienia wymienionego w art. 4…
- V KK 80/18 2018-04-18Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, któremu orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być pozostawiona bez rozpoznania, jeśli nie podniesiono w niej uchybień określonych w…
- I KK 75/23 2023-05-11Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego na karę ograniczenia wolności, oparta na zarzutach innych niż bezwzględne przyczyny odwoławcze, jest dopuszczalna?
- II KK 169/21 2021-06-10Czy kasacja obrońcy skazanej na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wniesiona na korzyść skazanej, jest dopuszczalna, jeśli nie zarzuca się uchybień określonych w art. 439 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 65 § 1 KKart. 63 § 1 KKart. 73a § 1 KKart. 54 § 1 KKart. 6 § 2 KKart.7 § 1 KKart. 8 § 1 KKart. 73art. 37 § 1 pkt 1 KKart. 7 § 1 KKart. 439art. 17 § 1 pkt. 11 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy