III KK 342/24

WyrokIzba Karna2024-09-17

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia powołany do pełnienia urzędu w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. automatycznie powoduje nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w przypadku sędziów sądów powszechnych?
Ratio decidendi
Samo powołanie się na fakt, że w składzie sądu powszechnego orzekał sędzia powołany w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., nie jest wystarczające do przyjęcia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu. W odniesieniu do sędziów sądów powszechnych, wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie, że sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest nienależycie obsadzony. Dopiero ujawnienie okoliczności wskazujących na wątpliwości co do bezstronności sędziego może prowadzić do takiego wniosku, co wymaga indywidualnego badania.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając nienależytą obsadę sądu z powodu udziału sędziów powołanych uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Skazany został pierwotnie oskarżony o usiłowanie doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez groźbę gwałtownego zamachu na jego mienie. Sąd Rejonowy uznał go za winnego i wymierzył karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz grzywnę. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uznając oskarżonego za winnego czynu z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i wymierzył karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 342/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 września 2024 r. sprawy N. N. skazanego z art. 191 § 2 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt IV Ka 1774/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2021 r., sygn. akt V K 923/19, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [PGW] N.N. został oskarżony o to, że w dniach 29 i 31 maja 2019 r., w S., działając w krótkich odstępach czasu i ze z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi mężczyznami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, groźby gwałtownego zamachu na mienie pokrzywdzonego Ł.K. usiłował doprowadzić go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3.800 zł, poprzez polecenie wydania ww. kwoty pieniędzy, lecz zamierzonego celu III KK 342/24 2 nie osiągnął z uwagi na odmowę ze strony pokrzywdzonego i powiadomienie Policji, tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, wyrokiem z dnia 18 stycznia 2021 r., sygn. akt V K 923/19, uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i na podstawie art.14 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. oraz art.33 § 2 k.k., wymierzył mu za to karę roku pozbawienia wolności, zawieszając jej wykonanie na okres próby 3 lat, oraz karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 15 zł każda – na poczet której, na podstawie art. 63 § 1 k.k., zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie. Sąd Okręgowy w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora na niekorzyść, wyrokiem z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt IV Ka 1774/23: I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uznał oskarżonego N.N. za winnego tego, że w dniach 29 i 31 maja 2019 r. w S., działając w krótkich odstępach czasu i ze z góry powziętym zamiarem, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi mężczyznami, w celu zwrotu wierzytelności, to jest zwrotu skradzionych S.K. rowerów bądź ich równowartości w kwocie 3.800 zł, groził Ł.K. dokonaniem zaboru jego mienia z prowadzonego przez niego lombardu - to jest czynu z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i za występek ten, na podstawie art. 191 § 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, - zawarte w pkt. II jego części dyspozytywnej rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec N.N., odniósł do kary pozbawienia wolności wymierzonej mu wyrokiem Sądu odwoławczego, uzupełniając to rozstrzygnięcie, na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k., o zobowiązanie oskarżonego do informowania kuratora na piśmie o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy, - na podstawie art. 4 § 1 k.k. wskazał, że podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy obowiązujące w dacie czynu przypisanego oskarżonemu; II. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. III KK 342/24 3 Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w całości i zarzucając mu „naruszenie art. 439 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 25 § 3 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy w Sądzie odwoławczym przez skład sędziowski, w którym znaleźli się sędziowie SSO X.Y. i SSO X.Y.1, powołani do pełnienia tego urzędu uchwałą nr […]/2018 z dnia […] 2018 podjętą przez Krajową Radę Sądownictwa - podmiot nieuprawniony do dokonania tej czynności w związku z czym doszło do wydania wyroku w prawnie wadliwym składzie.” Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna, wobec czego podlega rozpoznaniu i oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Podniesiony w kasacji zarzut jest wprawdzie formalnie dopuszczalny – jako że strona może zaskarżyć wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania, jeśli podnosi uchybienie rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej – niemniej nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn merytorycznych. Samo powołanie się strony na fakt, iż w składzie sądu powszechnego, orzekającego w danej sprawie, orzekał sędzia powołany na urząd w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej w myśl ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., nie wystarcza do przyjęcia, że w konkretnym postępowaniu wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy wielokrotnie już wypowiadał się w tej kwestii, w szczególności w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, uznając, że brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem III KK 342/24 4 jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w tożsamych warunkach (por. tamże). W odniesieniu do sędziów sądów powszechnych wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje zatem automatycznie, że sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i dopiero jeżeli ujawnione zostaną przez strony albo staną się Sądowi Najwyższemu znane z urzędu okoliczności wskazujące na wątpliwości co do bezstronności sędziego rozwiać je może albo potwierdzić szczegółowe ich badanie, do którego Sąd Najwyższy jest uprawniony i zobowiązany zarazem” ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2024 r.). W przypadku wymienionych w zarzucie sędziów: SSO X.Y. oraz SSO X.Y.1. Sąd Najwyższy nie stwierdza z urzędu istnienia okoliczności tego rodzaju, by podważały one domniemanie ich bezstronności i niezależności. Wystąpienia takich okoliczności nie wykazał także skarżący, poprzestając na rozważaniach na temat niezgodnego z Konstytucją RP składu Krajowej Rady Sądownictwa, biorącej udział w postępowaniach konkursowych, zakończonych uzyskaniem przez sędzię X.Y. i sędziego X.Y.1 nominacji na stanowiska w Sądzie Okręgowym w Szczecinie. Jako że podniesienie zarzutu wskazującego na brak bezstronności sędziego sądu powszechnego w związku z okolicznościami otrzymania przez niego powołania rodzi konieczność indywidualnego badania tej kwestii, wymagane jest, by podnosząca tego rodzaju zarzut strona wskazała na konkretne fakty związane z osobą takiego sędziego mogące świadczyć o braku po jego stronie atrybutów niezawisłości i bezstronności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2024 r., IV KK 579/23). Ponieważ skarżący stosownej argumentacji nie przedstawił, sporządzoną przez niego kasację należało oddalić jako oczywiście bezzasadną. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy czym o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. WB. [a.ł] III KK 342/24 5

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 191 § 2 KKart. 13 § 1 KKart. 282 KKart. 12 § 1 KKart.14 § 1 KKart.33 § 2 KKart. 63 § 1 KKart. 72 § 1 pkt 1 KKart. 4 § 1 KKart. 439 § 1 KPKart. 29 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy