III KK 348/17
WyrokIzba Karna2017-09-12
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odczytanie zeznań świadka z postępowania przygotowawczego jest dopuszczalne, gdy niemożność doręczenia wezwania świadkowi do stawienia się przed sądem jest rzeczywista i trwała, a próby doręczenia nie powiodły się?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że odczytanie zeznań świadka z postępowania przygotowawczego jest dopuszczalne, gdy niemożność doręczenia wezwania świadkowi jest rzeczywista i trwała, a nie da się jej usunąć do końca przewodu sądowego. Sąd podkreślił, że zarzuty kasacji w zasadniczej części stanowiły powtórzenie zarzutów apelacyjnych i były skierowane przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego, co jest sprzeczne z przepisami dotyczącymi środków zaskarżenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał skazanego za winnego popełnienia przestępstw z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 244 k.k., wymierzając karę łączną 5 lat pozbawienia wolności oraz nawiązkę. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, złagodził karę za czyn z art. 244 k.k., uchylił orzeczenie o karze łącznej i wymierzył nową karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., kwestionując m.in. odczytanie zeznań świadka G.F. z postępowania przygotowawczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 348/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 września 2017 r., sprawy D. S. , skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w G., z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt V Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G., z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II K (…), D.S. został uznany za winnego popełnienia przestępstw: z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., za które wymierzono mu karę 4 lat pozbawienia wolności; oraz z art. 244 k.k., za które wymierzono mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy połączył orzeczone wobec oskarżonego jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 5 lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 46 § 2 k. k. zasądził od oskarżonego D.S. na rzecz pokrzywdzonego D.F. nawiązkę w kwocie 30.000 (trzydziestu tysięcy) złotych.
2 Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt V Ka (…), po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego D.S., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że: złagodził karę pozbawienia wolności za czyn z art. 244 k.k. do roku; uchylił orzeczenie o karze łącznej; na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec oskarżonego jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 4 (czterech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od ww. wyroku Sądu Okręgowego G. wniósł obrońca skazanego D.S., który zaskarżając ww. wyrok w całości, zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. W konkluzji obrońca skazanego D.S. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Rejonowej w G. w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego D.S. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście niezasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego D.S. okazała się oczywiście bezzasadna, co skutkowało jej oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że pomimo wskazania w kasacji, że środek ten skierowany jest przeciwko całości orzeczenia Sądu II instancji, to jednak swoje zastrzeżenia obrońca skazanego kieruje wyłącznie w odniesieniu do przypisanego D.S. przestępstwa z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. Niezależnie od tego w przedmiotowej sprawie kasacja obrońcy w zasadniczej części stanowi powtórzenie zarzutów apelacyjnych i została skierowana przeciwko wyrokowi Sądu I instancji, wbrew art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., nakazującym skierowanie nadzwyczajnego środka zaskarżenia w odniesieniu do orzeczenia sądu odwoławczego i ograniczającym jego ramy do uchybień z art. 439 k.p.k. oraz innych rażących naruszeń prawa. Skarga kasacyjna zmierzała bowiem do kontestowania decyzji Sądu I instancji o odczytaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2016 r. zeznań świadka G.F. z postępowania przygotowawczego z uwagi na
3 niemożność doręczenia wezwania. Tożsamy zarzut, o czym była już mowa, obrońca postawił w apelacji, przy czym Sąd ad quem odniósł się do tego zarzutu w wyczerpujący sposób na s. 3 uzasadnienia wyroku. W tym miejscu przypomnieć należy, że w toku postępowania podjęto próby wezwania świadka G.F. do stawienia się przed Sądem oraz złożenia zeznań. Wezwania były dwukrotnie awizowane i niepodjęte w terminie, zaś z systemu PESEL SAD wynikało, że adres świadka jest aktualny oraz że świadek nie jest pozbawiony wolności. Z informacji policyjnych wynikało natomiast, że G.F. nie przebywa pod wskazanym adresem i nie jest znane miejsce jego pobytu (k. 251, 253). Sąd I instancji podjął zatem próbę doręczenia wezwania świadkowi, przy czym próby te nie okazały się skuteczne. Odnosząc się tym samym do tego zarzutu obrońcy wskazać należy na wyrażane w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiska, że jeżeli niemożność doręczenia świadkowi wezwania, o ile jest rzeczywista i trwała, stanowi samoistną przesłankę zezwalającą na odczytanie złożonych przez niego zeznań, a do skorzystania z tej możliwości jest wystarczające, aby niemożność ta nie dała się usunąć do końca przewodu sądowego (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2015 r. r., III KK 39/15, OSNKW 2015/10, poz. 88). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że postępowanie pierwszoinstancyjne zbliżało się wówczas do końca, a w fazie postępowania przygotowawczego G.F. złożył wyczerpujące zeznania. Tym samym dowód ten ma status procesowy pełnoprawnego dowodu, nie gorszego od innych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2016 r., II KK 380/16, LEX nr 2171113). Pozostałe zarzuty podniesione w kasacji (art. 4, 7, 410 i 424 k.p.k.) nie zostały w żaden sposób uzasadnione, co utrudnia odczytanie intencji obrońcy przy formułowaniu tych zarzutów. Wskazać jednak należy, że w orzecznictwie w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że naruszenie art. 4 k.p.k. nie może stanowić samodzielnej, autonomicznej podstawy kasacyjnej, albowiem przepis ten określa ogólną dyrektywę postępowania i dopiero wskazanie tych przepisów ustawy procesowej, które miał sąd naruszyć, wbrew zasadzie obiektywizmu, czyniłoby taki zarzut chociażby formalnie poprawnym (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2011 r., III KK 335/10, LEX nr 736755). Obrońca skazanego powiązał natomiast zarzut naruszenia wskazanego przepisu z art. 7 k.p.k., art. 410
4 k.p.k. i art. 424 k.p.k. Jeżeli więc chodzi o zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.k., to może on być bezpośrednio stawiany wyrokowi Sądu odwoławczego tylko wtedy, gdy Sąd ten prowadził postępowanie dowodowe, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca albo wydał orzeczenie o charakterze reformatoryjnym, a zatem gdy zmienił wyrok Sądu I instancji dokonując oceny dowodów odmiennej od tej, która legła u podstawy faktycznej wyroku tego Sądu. W realiach niniejszej sprawy Sąd Odwoławczy nie dokonywał natomiast żadnej zmiany ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego, który dokonał prawidłowej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów i wyciągnął z niej trafne wnioski. Z kolei naruszenia art. 410 k.p.k. nie stanowi dokonanie oceny materiału dowodowego przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawie w sposób odmienny od subiektywnych oczekiwań stron procesowych (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2015 r., III KK 70/15, LEX nr 1758785). Sąd odwoławczy nie mógł ponadto naruszyć art. 424 k.p.k., który to przepis dotyczy uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Zmieniając wyrok Sądu I instancji jedynie w zakresie wymiaru orzeczonej wobec D. S. kary, Sąd Okręgowy zobligowany był bowiem do respektowania wymogów określonych w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., którym niewątpliwie sprostał. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzuty obrońcy skazanego za bezzasadne w stopniu oczywistym i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- V KK 388/20 2020-10-08Czy w sytuacji, gdy świadek nie stawia się na rozprawie z powodu przeszkód nie do usunięcia, dopuszczalne jest odczytanie jego zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym?
- IV KK 348/15 2015-11-19Czy odczytanie zeznań świadka złożonych w postępowaniu przygotowawczym jest dopuszczalne, gdy nie jest możliwe skuteczne doręczenie wezwania na rozprawę główną, a jednocześnie nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów…
- V KK 243/18 2018-08-23Czy odczytanie zeznań pokrzywdzonej na podstawie art. 391 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy świadek przebywa za granicą, jest uzasadnione, nawet jeśli obrońca nie miał możliwości zadawania pytań na wcześniejszym etapie postępow…
- V KK 326/25 2025-09-17Czy odczytanie protokołu zeznań świadka na etapie postępowania odwoławczego, w sytuacji gdy świadek nie stawił się na rozprawie mimo wezwania, stanowi rażące naruszenie zasady bezpośredniości i ma istotny wpływ na treść…
- V KK 46/13 2013-06-18Czy odczytanie zeznań świadka z postępowania przygotowawczego jest dopuszczalne na podstawie art. 391 § 1 k.p.k., gdy świadek przebywa za granicą i nie można mu doręczyć wezwania ani spowodować jego stawiennictwa na rozp…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 156 § 1 pkt 2 KKart. 244 KKart. 46 § 2art. 85 § 1art. 86 § 1 KKart. 170 § 1 pkt 2art. 410 KPKart. 519 KPKart. 523 § 1 KPKart. 439 KPKart. 4
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy