III KK 39/20
WyrokIzba Karna2020-05-13
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy może orzec karę łączną w oparciu o skazanie, które nie było podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji, a jeśli tak, to czy może to nastąpić bez naruszenia zasady reformationis in peius?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy może orzec karę łączną w oparciu o skazanie, które nie było podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji, co znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I KZP 3/18, oraz w treści art. 437 § 2 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że nieznaczne zwiększenie kary łącznej o dwa miesiące, w sytuacji gdy nowa kara pozbawienia wolności objęta karą łączną sięgała roku, nie stanowi pogorszenia sytuacji skazanego, a wręcz przeciwnie, może świadczyć o zastosowaniu łagodniejszej zasady asperacji.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy połączył kary orzeczone sześcioma wyrokami i wymierzył karę łączną 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację skazanego i jego obrońcy, zmienił wyrok łączny, objął nim dodatkową karę roku pozbawienia wolności i orzekł nową karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca skazanego złożył kasację, zarzucając naruszenie prawa procesowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 39/20 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2020r., sprawy S. J. dotyczącej wyroku łącznego z powodu kasacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 września 2019r., sygn. akt II Ka (…), zmieniającego wyrok łączny Sądu Rejonowego w M. z dnia 28 grudnia 2018r., sygn. akt II K (…) postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w M., wyrokiem łącznym z 28 grudnia 2018r., połączył kary orzeczone sześcioma prawomocnymi wyrokami Sądów Rejonowych w W. z 29 października 2013r. (III K (…)) i 20 listopada 2015r. (III K (…)), w P. z 4 marca 2014r. (V K (…)) i 18 kwietnia 2016r. (II K (…)), w O. z 24 listopada 2014r. (II K (…)) oraz w M. z 3 października 2017r. (II K (…)) – i wymierzył S. J. karę łączną 5 lat i 4 miesiące pozbawienia wolności; umorzył postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym kar orzeczonych wyrokami Sądów w W. z 22 maja 2013r. (V K (…)) i w S. z 6 listopada 2015r. (VII K (…)), które zostały odbyte w całości. Sąd Okręgowy w S. – po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019r. apelacji
2 skazanego i jego obrońcy – zmienił pierwszoinstancyjny wyrok łączny przez objęcie nim nadto kary łącznej roku pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z 8 maja 2018r. (III K (…)) za ciąg ośmiu występków z art. 278 § 1 k.k. i przez orzeczenie nowej kary łącznej 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, utrzymując go w mocy w pozostałym zakresie. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca. Zarzucając rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego - to jest art. 6 k.p.k. i art. 425 § 1 k.p.k. przez złamanie zasady dwuinstancyjności, art. 453 § 2 k.p.k. przez uniemożliwienie skazanemu złożenia wyjaśnień, oświadczeń i wniosków oraz art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. przez zignorowanie zakazu reformationis in peius - wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna - i to w stopniu oczywistym, jako że żaden z trzech podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie. Przedstawioną w prokuratorskiej odpowiedzi na kasację argumentację należało ocenić jako trafną. Jej powtarzanie byłoby postąpieniem zbytecznym, a więc i w jakimś sensie nieracjonalnym. Za celowe Sąd Najwyższy uznał jedynie zaakcentowanie trzech okoliczności, w świetle których niezasadność twierdzeń skarżącego rzucała się w oczy. Po pierwsze – w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2018r., I KZP 3/18, wyraźnie dopuszczono możliwość orzeczenia przez sąd odwoławczy kary łącznej w oparciu o skazanie, które nie było podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji (OSNK 2018, z. 8 poz. 55). Takie podejście znajduje aktualnie silne wsparcie w treści art. 437 § 2 k.p.k., według którego rozstrzygnięcie kasatoryjne może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Po drugie – nic nie stało na przeszkodzie, aby skazany złożył na piśmie wyjaśnienia, oświadczenia czy wnioski. Od kilku miesięcy przed zapadnięciem
3 zaskarżonego wyroku wiedział o toczącym się postępowaniu apelacyjnym i nie uznał za potrzebne poszerzyć czy pogłębić argumentację przedstawioną we wniesionych środkach odwoławczych. Na rozprawie apelacyjnej interesy skazanego reprezentował jego obrońca z wyboru. Po trzecie wreszcie – jeśli wziąć pod uwagę, że nowa kara pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem z 8 maja 2018r. za ciąg ośmiu kradzieży z art. 278 § 1 k.k., objęta karą łączną wymierzoną zaskarżonym wyrokiem, sięgała roku, to żadną miarą nie sposób uznać kary łącznej pozbawienia wolności wyższej od kary łącznej orzeczonej przez Sąd pierwszej instancji tylko o 2 miesiące za pogorszenie sytuacji skazanego. Przeciwnie, wolno stwierdzić, że uległa ona poprawie: zastosowana przez Sąd ad quem zasada asperacji przyjęła postać łagodniejszą od tej, na podstawie której karę łączną ukształtował Sąd Rejonowy w M.. Dlatego Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy na posiedzeniu bez udziału stron jako oczywiście bezzasadną (art. 535 § 3 k.p.k.). O kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- V KK 385/16 2017-02-06Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok łączny wydany w postępowaniu ponownym, jeśli został on zaskarżony na niekorzyść skazanego, a jednocześnie narusza zasadę reformationis in peius?
- II KK 191/22 2023-01-12Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wniesioną wyłącznie na korzyść skazanego od wyroku łącznego, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.), orzekając karę łączną, która w połączeniu z już odbytą ka…
- V KK 188/19 2020-07-14Czy sąd odwoławczy, orzekając karę łączną, może objąć nią skazania, które nie były podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji, a także czy powinien objąć karę już wykonaną lub pominąć karę niewykonaną…
- V KK 145/21 2021-04-30Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wniesioną wyłącznie na korzyść skazanego, może wydać wyrok łączny surowszy od wyroku sądu pierwszej instancji, jeśli obejmuje on dodatkowe wyroki, a zastosowana zasada kształtowan…
- IV KK 718/18 2019-01-29Czy zmiana wyroku łącznego przez sąd odwoławczy, polegająca na wyeliminowaniu jednej z kar jednostkowych z podstawy kary łącznej, może skutkować orzeczeniem kary łącznej, której suma z wyeliminowaną karą jednostkową prze…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 278 § 1 KKart. 6 KPKart. 425 § 1 KPKart. 453 § 2 KPKart. 434 § 1 pkt 1 KPKart. 437 § 2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 454art. 636 § 1 KPKart. 637a KPK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy