III KK 393/19

Sygn. akt III KK 393/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Paweł Wiliński Protokolant Marta Brylińska sprawy A. Ł. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 22 stycznia 2020r. kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt IV K (…), uchyla wyrok łączny Sądu Okręgowego w G. w zaskarżonej części, tj. w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny (pkt.II) i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE A. Ł. został skazany następującymi wyrokami podlegającymi wykonaniu: 1) Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt III K (…), za przestępstwa: z art. 258 § 1 k.k. popełnione w okresie od 3.08.2005 r. do 2 nieustalonego dnia po 16.10.2008 r. na karę roku pozbawienia wolności; z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § l k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz art. 76 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1. 2 i 5 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. popełnione w okresie od 28.11.2006 r. do 06.07.2007 r. na karę roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 50 złotych każda oraz karę roku pozbawienia wolności i karę grzywny 100 stawek dziennych po 50 złotych każda, z których wykonaniu podlega kara za czyn z art. 294 § 1 k.k.; na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzono karę łączną roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat. 2) Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. akt X K (…). za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione w dniu 30 maja 2015 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; za dwa przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. popełnione w dniu 30 maja 2015 r. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 3 i karę grzywny (na podstawie art. 71 § 1 k.k.) w wymiarze 50 stawek dziennych po 10 złotych każda; 3) Sądu Rejonowego w G. z dnia 6 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt X K (…) za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. popełnione w okresie od 10 kwietnia 2015 r. do 11 kwietnia 2015 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 5 oraz karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 10 złotych; 4) Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt IV K (…) za przestępstwa: z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnione w dniu z 4 na 5 listopada 2015 r.} na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; z art. 222 § 1 k.k. popełnione w dniu 5 listopada 2015 r. na karę roku pozbawienia wolności; z art. 280 § 2 k.k. popełnione w dniu 3 listopada 2015 r. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny 100 stawek dziennych po 30 złotych każda i karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. 3 Sąd Okręgowy w G. wyrokiem łącznym z dnia 6 września 2018 roku, sygn. akt IV K (…), na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 89 § 1b k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego A. Ł. wyrokami: - Sądu Okręgowego w K. w sprawie o sygn. akt III K (…), - Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. akt X K (…), - Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. akt X K (…), - Sądu Okręgowego w G. w sprawie o sygn. akt IV K (…) i orzekł karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył kary grzywny orzeczone wobec skazanego A. Ł. wyrokami: Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. akt X K (…); Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. akt X K (…); Sądu Okręgowego w G. w sprawie o sygn. akt IV K (…), i orzekł karę łączną grzywny w wymiarze 120 (stu dwudziestu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) złotych. Na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w pozostałym zakresie. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 14 września 2018 roku. Kasację od tego wyroku wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny, na korzyść oskarżonego A. Ł., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie, art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 71 § 2 k.k., polegające na połączeniu kary grzywny orzeczonej na podstawie art. 71 § 1 k.k. wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt X K (…) Sądu Rejonowego w G. z karami grzywny orzeczonymi na podstawie art. 33 § 2 k.k. wyrokami Sądu Rejonowego w G. o sygn. akt X K (…) i Sądu Okręgowego w G. o sygn. IV K (…) pomimo braku ku temu przesłanek, bowiem kara grzywny wymierzona w sprawie o sygn. akt X K (…) nie podlegała wykonaniu ze względów przewidzianych w art. 71 § 2 k.k. wobec objęcia tym samym wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania, obok której kara grzywny została orzeczona, węzłem kary łącznej pozbawienia wolności i wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części 4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. . Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna. Zgodnie z art. 85 § 1 i 2 k.k. warunkiem łączenia kar jest skazanie sprawcy za dwa lub więcej przestępstw, wymierzenie za nie kar tego samego rodzaju lub podlegających łączeniu oraz okoliczność, że kary te chociaż w części podlegają wykonaniu. Zgodnie z art. 71 § 1 k.k. zawieszając wykonanie kary, sąd może orzec grzywnę, jeżeli jej wymierzenie obok kary pozbawienia wolności na innej podstawie nie jest możliwe. Natomiast zgodnie z art. 71 § 2 k.k. w razie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, grzywna orzeczona na podstawie § 1 tego przepisu nie podlega wykonaniu a kara pozbawienia wolności ulega skróceniu o okres odpowiadający połowie liczby uiszczonych stawek dziennych grzywny z zaokrągleniem w górę do pełnego dnia. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 stycznia 2016r., sygn. akt X K (…), A. Ł. został skazany na karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata. Jednocześnie na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzeczono wobec niego karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 10 złotych każda. Skarżący słusznie zatem podnosi, że wobec objęcia kary pozbawienia wolności węzłem kary łącznej, wskutek wydania przez Sąd Okręgowy w G. wyroku łącznego w przedmiotowej sprawie i orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, zaktualizował się zakaz łączenia grzywny wymierzonej na podstawie art. 71 § 1 k.k. z karą grzywny orzeczoną na innej podstawie. W sytuacji bowiem kiedy kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, objęta została wyrokiem łącznym i stała się podstawą orzeczonej kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, to sytuację taką należy traktować analogicznie do tej, o jakiej mowa w art. 71 § 2 k.k. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że grzywna orzeczona na podstawie art. 71 § 1 k.k. nie podlega wykonaniu i nie może zostać połączona z grzywną orzeczoną na innej podstawie. Należy zatem uznać, że połączenie w wyroku łącznym Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt IV K (…), orzeczonej na podstawie art. 71 § 1 k.k. grzywny, nastąpiło z rażącym naruszeniem 5 art. 85 k.k. i art. 71 § 2 k.k., na niekorzyść skazanego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.