III KK 394/23

III KK 394/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski na posiedzeniu bez udziału stron po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 października 2023 r., sprawy P. D. i in., skazanego z art. 280 § 2 k.k., z powodu kasacji wniesionej m.in. przez obrońcę ww. skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 189/22, utrzymującego w mocy w stosunku do ww. wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 marca 2022 r., sygn. akt VI K 187/21, na podstawie art. 531 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł : zwrócić akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie, w celu dopełnienia czynności zmierzających do usunięcia braku formalnego kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego P. D., polegającego na niezłożeniu opłaty od kasacji. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja wywiedziona m.in. przez obrońcę skazanego P. D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 189/22, utrzymującego w mocy w stosunku do ww. wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 marca 2022 r., sygn. akt VI K 187/21. III KK 394/23 2 Analiza akt sprawy wskazuje, że kasacja została przyjęta pomimo braku formalnego polegającego na niezłożeniu opłaty od tego nadzwyczajnego środka odwoławczego. Z treści zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. WKK 25/23 wynika, że „skazany P. D. jest pozbawiony wolności zatem zwolniony z opłaty” (k. 1644). Nie budzi jednak wątpliwości, że ww. został osadzony w jednostce penitencjarnej w dniu 30 marca 2023 r. (k. 1640), a zatem w chwili wnoszenia kasacji, co miało miejsce 23 marca 2023 r. (data sporządzenia kasacji przez obrońcę i jej nadania w placówce pocztowej), nie był pozbawiony wolności (k. 1624-1629). W tej sytuacji tymczasowe zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od kasacji, o którym mowa w art. 527 § 2 k.p.k. nie miało zastosowania. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że obowiązek uiszczenia opłaty od kasacji powstaje w chwili wnoszenia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o czym przesądza treść art. 527 § 1 k.p.k., zgodnie z którym dowód uiszczenia opłaty sądowej strona dołącza do kasacji (zob. postanowienie SN z dnia 16 marca 2022 r., III KZ 13/22, LEX nr 3411233). Zatem bez znaczenia pozostaje fakt późniejszego pozbawienia wolności strony, w tym także w chwili dokonywania kontroli formalnej kasacji. Taka wykładnia pozostaje w zgodzie z celem instytucji przewidzianej w art. 527 § 2 k.p.k., którym jest przecież zagwarantowanie prawa do sądu. Niewątpliwie fakt pozbawienia wolności utrudnia zgromadzenie środków niezbędnych na dokonanie opłaty. Niemniej jednak realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczność nie miała miejsca, albowiem skazany pozostawał na wolności zarówno przed wniesieniem kasacji, jak i w dacie tej czynności. W zaistniałej sytuacji koniecznym było więc zastosowanie trybu określonego w art. 120 § 1 k.p.k., czego zaniechano. Zgodnie z art. 531 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy może zwrócić akta sprawy sądowi odwoławczemu, jeżeli stwierdzi, że nie zostały dopełnione czynności zmierzające do usunięcia braków formalnych wniesionej kasacji. Sąd Najwyższy wprawdzie zasygnalizował wnoszącemu kasację konieczność uiszczenia opłaty od kasacji, co jednak nie nastąpiło. Ponadto w odpowiedzi na pismo z dnia 14 września 2023 r. skierowane do adw. I. E. (wnoszącej kasację) skazany w piśmie z dnia 3 października 2023 r. wyraził błędne stanowisko, że został on zwolniony z opłaty od kasacji. W tej sytuacji organem, który winien podjąć działania zmierzające III KK 394/23 3 do uzupełnienia „usuwalnych” braków formalnych kasacji jest Sąd Apelacyjny w Krakowie. Procedując we wskazanym zakresie Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie lub wyznaczony sędzia będzie zobowiązany do wezwania wnoszącego kasację do uzupełnienia stwierdzonego braku, względnie w razie złożenia stosownego wniosku, podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty od kasacji. Po wykonaniu tych czynności akta sprawy niezwłocznie zostaną przesłane do Sądu Najwyższego. [SOP] [ms]