III KK 40/24

III KK 40/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie J. L. skazanego za popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), w dniu 14 marca 2024 r., kasacji wniesionej przez obrońców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2022 r., II AKa 93/22 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III K 160/20 postanowił: 1 oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2 kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć J. L. [PGW] UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego w dniu 24 sierpnia 2022 r. (data stempla Biura Podawczego SN) wpłynęła kasacja obrońców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 29 czerwca 2022 r. Mocą tego orzeczenia utrzymany został w mocy, III KK 40/24 2 zaskarżony czterema apelacjami: oskarżyciela publicznego oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M. J. (kwestionowali kwalifikację prawną czynu oraz rażącą niewspółmierność wymierzonej kary a prokurator podniósł zarzut niezasadnego uniewinnienia) oraz dwóch obrońców (obaj zarzucali niezastosowanie art. 25 § 1 k.k. oraz m.in. rażącą niewspółmierność wymierzonej kary) wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, na podstawie którego J. L. wymierzono następujące kary jednostkowe: 4 lat pozbawienia wolności za spowodowanie u M. J. ciężkiego uszczerbku na zdrowiu stanowiącego chorobę realnie zagrażająca zdrowiu (art. 156 § 1 pkt 2 k.k.); 3 lat i 6 miesięcy oraz 3 lat i 3 miesięcy za spowodowanie u J. S. i D. L. obrażeń stanowiących chorobę realnie zagrażającą zdrowiu i spowodowanie u J. S. obrażeń stanowiących naruszenie czynności narządów ciała na okres trwający dłużej niż 7 dni (art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k.), a u D. L. obrażenia stanowiącego naruszenie czynności narządów ciała na okres trwający nie dłużej niż 7 dni (art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k.) i wymierzono mu karę łączną 4 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności; orzeczono zadośćuczynienie z art. 46 § 1 k.k. oraz uniewinniono go od zarzutu usiłowania zabójstwa J. W. (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k.). W kasacji od powyższego orzeczenia obrońcy, zarzucili uchybienie z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. polegające na: nieuznaniu za zasadny zarzutu apelacyjnego naruszenia prawa materialnego z art. 25 § 1 k.k. oraz rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności i wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie i uniewinnienie J. L. od czynu opisanego w punkcie pierwszym wyroku Sądu pierwszej instancji i ponowne wymierzenie kary łącznej, a ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, w zakresie w jakim utrzymano w mocy punkt pierwszy wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu w tej części. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy postanowieniem z 22 czerwca 2023 r., III KK 81/23 oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną a postanowieniem z 24 stycznia 2024 r., III KO 117/23 wznowił postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie, z powodu III KK 40/24 3 ujawnienia na etapie postępowania kasacyjnego bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na tym, że sąd był niewłaściwie obsadzony, gdyż w wydaniu postanowienia w trybie art. 535 § 3 k.p.k. brał udział sędzia Sądu Najwyższego powołany na ten urząd na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2023r., III KK 81/23, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji, zostało uchylone i kasację obrońców skazanego J. L. przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej w postępowaniu kasacyjnym. Sprawa została ponownie zarejestrowana pod numerem III KK 40/24 i rozpoznana na posiedzeniu w dniu 14 marca 2024 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Trzeba zacząć od tego, że autorzy kasacji nie uwzględnili istoty postępowania kasacyjnego, zaś redakcja podniesionych uchybień prowadzi wręcz do wniosku, że skarga i sformułowane w niej zarzuty, a także ich uzasadnienie, poza ich nieznacznym przeredagowaniem mającym na celu doprowadzenie do spełnienia wymogów kasacyjnych, stanowiły dosłowne powtórzenie apelacji. Kasacja więc w istocie skierowana została przeciwko orzeczeniu Sądu a quo, wbrew treści art. 519 k.p.k. W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie kasacyjne nie może być utożsamiane z trzecią instancją, a co za tym idzie nie jest miejscem, gdzie powtarzana miałaby być kontrola apelacyjna wyroku Sądu pierwszej instancji. Już konstrukcja uchybienia z punktu pierwszego kasacji wskazuje, że ma on w zasadzie charakter apelacyjny, skoro neguje ocenę materiału dowodowego. Należy przypomnieć, że Sąd Apelacyjny nie zmienił orzeczenia pierwszoinstancyjnego i nie ingerował w stan faktyczny ustalony przez Sąd meriti. Obrońcy, doszukując się uchybień z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k., w rzeczywistości kwestionowali prawidłowość ustosunkowania się Sądu odwoławczego do zarzutów apelacyjnych, do czego krytycznie odniósł się prokurator w swojej odpowiedzi na kasację. Pogląd autora kasacji, że Sąd odwoławczy dokonał wadliwego zaaprobowania błędnego rozstrzygnięcia w postaci III KK 40/24 4 odrzucenia koncepcji ,,obrony koniecznej” i tym samym przeniesienia naruszenia prawa materialnego w postaci art. 25 § 1 k.k. okazał się nie do zaakceptowania. W ustalonym na etapie postępowania w pierwszej instancji i w pełni zaaprobowanym przez Sąd ad quem, stanie faktycznym została wykluczona zarówno teza jakoby skazany dopuścił się odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na dobro prawne, jakim miałoby być jego bądź cudze życie (art. 25 § 1 k.k.) jak i to, że miałby być w błędzie co do kontratypu (art. 29 k.k.). J. L. dopuścił się zarzucanego mu czynu zabronionego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w stosunku do M. J., który podczas tragicznego zajścia wywołanego przez skazanego, próbował powstrzymać go od dalszych ataków nożem, po tym jak skazany zadał ciosy J. S., a następnie D. L. Drobiazgowa lektura akt w tym zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem weryfikowanego przez pryzmat pisemnych motywów orzeczenia pierwszoinstacyjnego, doprowadziła Sąd Najwyższy do wniosku, że o wadliwej kontroli instancyjnej polegającej na pominięciu w kwalifikacji prawnej czynu art. 25 § 1 k.k. – nie mogło być mowy. Zarzut nierozpoznania uchybienia rażącej niewspółmierności kary nie mógł zostać uwzględniony i to z kilku powodów: po pierwsze dlatego, że na kartach 33-36 uzasadnienia Sąd odwoławczy szeroko odniósł się do tożsamego uchybienia z art. 438 pkt 4 k.p.k., po drugie postulat zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec J. L. powiązany był z oczekiwaniem zastosowania instytucji obrony koniecznej co do jednego z czynów, co jak zostało wyżej wyjaśnione nie wchodziło w grę, a więc przekreślało też pomyślność środka odwoławczego w tym zakresie, a po trzecie wreszcie, skoro kasacja w pozostałej części okazała się oczywiście bezzasadna, to przyjąć należało, że rozważane uchybienie skierowane jest wyłącznie przeciwko karze a w związku z tym, w świetle art. 523 § 1 z. drugie k.p.k., było nieuprawnione na etapie nadzwyczajnego zaskarżenia. Mając na względzie powyższe uwagi, przedmiotową kasację należało ocenić jako bezzasadną, co skutkowało jej oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k., natomiast o kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne, zdecydowano na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. [PGW] [ms] III KK 40/24 5