III KK 410/24

III KK 410/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie T.B. skazanego z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2025 r., wniosku obrońcy w przedmiocie wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE Obrońca skazanego adw. B.K., złożyła do Sądu Najwyższego wniosek z 29 kwietnia 2025 r. o stwierdzenie braku spełnienia przez m. in. sędziego SN S.S. wymogów niezawisłości i bezstronności, w sprawie dotyczącej rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt III KK 410/24. Uzasadniając wniosek obrońca powołała się na proces powołania S.S. przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego orzekającego w Izbie Karnej podnosząc, że w przestawieniu jego kandydatury na ten urząd brała udział Krajowa Rada Sądownictwa w kształcie wyłonionym na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Ta okoliczność, ma natomiast przekonywać nie tylko o uzasadnionych wątpliwościach co do bezstronności i niezawisłości takiego sędziego, ale – zdaniem obrońcy – III KK 410/24 2 orzeczenie wydane z jego udziałem materializuje bezwzględną przyczynę odwoławczą, o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego z 19 maja 2025 r., III KB 62/25, zgodnie z dyspozycją zawartą w jego pkt. 4, został zakwalifikowany jako wniosek o wyłączenie sędziego, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Analiza wniosku obrońcy i przytoczonych w nim argumentów wskazuje, że podstawową okolicznością, na podstawie której wnioskodawca domaga się wyłączenia sędziego SN S.S. od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 410/24, jest fakt jego powołania w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Należy więc przypomnieć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 marca 2020 r., P 22/19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 413), kategorycznie przesądził, że art. 41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12.05.2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2021 r. poz. 269), jest niezgodny z art. 179 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP. Powyższe natomiast oznacza, że decyzja o wyłączeniu sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. nie może mieć za podstawę wyłącznie okoliczności, że sędzia ten został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa działającej i ukształtowanej na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Jeżeli więc z takiego powodu nie może być wydane postanowienie o wyłączeniu sędziego, to tak samo z tego względu wniosek o wyłączenie oparty na przywołanej przez obrońcę okoliczności o charakterze prawno-ustrojowym, nie może być rozpoznany merytorycznie, gdyż jakiekolwiek rozważania w tym zakresie naruszałyby porządek konstytucyjny. Porządek ten nie pozwala na jakąkolwiek selektywność, czy dobór sędziów do orzekania, zwłaszcza przy wykorzystaniu III KK 410/24 3 kryterium, jakim miały być przepisy ustrojowe regulujące tryb powołania na urząd sędziego. Orzeczenia zaś Trybunału Konstytucyjnego w myśl art. 190 Konstytucji RP mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza iż wszystkie inne organy władzy publicznej, w tym również Sąd Najwyższy, zobowiązane są do przestrzegania i stosowania tych orzeczeń, zwłaszcza ich sentencji. Powyższej oceny nie przełamuje w żadnym wypadku treść uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, skoro Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, uznał ją, za niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Z uwagi na treść wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, aktualnie ma ona zatem charakter wyłącznie historyczny i dlatego też nie ma żadnych racjonalnych postaw do tego, aby w kwestiach zwłaszcza dotyczących oceny przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k., kierować się treścią tego niekonstytucyjnego aktu. Jeśli chodzi zaś o argumenty nawiązujące do zarzutów kasacyjnych, to zauważyć należy, że obrońca wprawdzie sformułowała zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uzasadniając, iż – jej zdaniem – doszło do nienależytej obsady sądu, niemniej tej bezwzględnej przyczyny odwoławczej w odniesieniu do asesor sądowej A.K., która wydała wyrok w sprawie Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód, upatruje w naruszeniu art. 106l § 1a ustawy o sądach powszechnych twierdząc, iż nie dochowano wymaganego terminu do przeniesienia na miejsce służbowe wskazanej sędzi. Ta tymczasem okoliczność, w ogóle nie przekłada się przecież na kwestie aktualnie rozważane, istotne z punktu widzenia przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k., zwłaszcza odniesieniu do sędziego SN S.S. Co więcej, takiej przesłanki, nie stanowiłaby nawet okoliczność sformułowania zarzutów kasacyjnych opartych na jednakowych argumentach, w których podważano by, iż dana osoba zostałaby powołana na stanowisko sędziego sądu powszechnego na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami wskazanej ustawy, gdyż kwestie ustrojowe są zupełnie irrelewantne z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k. III KK 410/24 4 Wątpliwości co do bezstronności, o jakich mowa w art. 41 § 1 k.p.k. muszą być natomiast efektem konkretnych sytuacji i faktów, związanych z osobą i zachowaniem sędziego, jego nastawienia do sprawy czy stron. Inaczej mówiąc, chodzi o takie okoliczności faktyczne na podstawie których można wnosić, że określona sprawa może zostać rozstrzygnięta stronniczo, a więc z nieuzasadnioną korzyścią dla którejkolwiek ze stron. Z wniosku nie wynika, aby obrońca – w tym kontekście - pod adresem sędziego S.S. sformułowała podważające jego niezawisłość i obiektywizm zarzuty. Nie sposób ich wyprowadzać z podnoszonych przez nią zagadnień natury polityczno-ustrojowej, gdyż trudno sobie wyobrazić, w jaki sposób fakt nominacji sędziego w trybie przepisów ustawy o KRS, miałby racjonalnie wskazywać na możliwość stronniczego rozpoznania sprawy, jak należy się domyślać, na niekorzyść skazanego T.B. Przypomnieć także trzeba, w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym uregulowano kwestię tzw. testu niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu i przy użyciu tego instrumentu możliwa jest ocena standardu bezstronności oraz niezawisłości sędziego przy wykonywaniu czynności orzeczniczych. Również jednak ta instytucja nie ma charakteru abstrakcyjnego, z natury rzeczy nie może dotyczyć samego procesu nominacyjnego, może natomiast odnosić się wyłącznie do konkretnych okoliczności, zrelatywizowanych do określonej sprawy. Odnotować jednak należy, że postępowanie w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym wobec sędziego S.S., zakończyło się odrzuceniem przez Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego zarządzeniem z 19 maja 2025 r., III KB 62/25, wniosku we wskazanym przedmiocie (k. 50- 51). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej. [WB] [a.ł] III KK 410/24 5