III KK 416/16

Sygn. akt III KK 416/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Michał Laskowski SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie M. P. oskarżonej z art. 177 § 1 i 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r., kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt XIII Ka …/15, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II K …/15, 1) uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy pkt II wyroku Sądu I instancji i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2) oddala kasację jako oczywiście bezzasadną w pozostałym zakresie; 2 3) nakazuje zwrot oskarżycielom posiłkowym uiszczonych przez nich opłat kasacyjnych. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II K …/15) M. P. została uniewinniona od zarzucanego jej czynu, tj. przestępstwa z art. 177 § 1 i § 2 k.k. Oskarżyciele posiłkowi zostali na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. i art. 633 k.p.k. obciążeni kosztami procesu w wymiarze 1/3 kosztów każdy. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 4 marca 2016 r. (sygn. akt XIII Ka …/15). Z kolei oskarżyciele posiłkowi zostali zwolnieni z ponoszenia kosztów postępowania przed Sądem II instancji. Od powyższego prawomocnego rozstrzygnięcia kasację wniósł pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu: „I. Naruszenie art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. poprzez wydanie rozstrzygnięcia przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu; II. Wydanie go z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.: 1. art. 433 § 1 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd II instancji z urzędu wystąpienia w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. polegającej na wydaniu skarżonego wyroku Sądu 1 instancji przez Sąd Rejonowy w miejsce właściwego Sądu Okręgowego; 2. art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nierozpoznanie przez Sąd Odwoławczy wszystkich zarzutów sformułowanych w apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, tj. nierozpoznanie zarzutu dotyczącego: - obciążenia oskarżycieli posiłkowych kosztami procesu; zaniechania przeprowadzenia dowodu z urzędu w postaci wystąpienia o udostępnienie korespondencji mailowej przez świadka D.B.; - niezasadnego pominięcia zeznań świadka M. R. w zakresie dotyczącym występowania u oskarżonej wielokrotnych omdleń w szkole średniej; - nieprawidłowego przytoczenia zeznań świadka W. K.; - niezasadności zastosowania normy art. 5 § 2 k.p.k. 3. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez niewłaściwe rozpoznanie zarzutów apelacji, tj. zarzutu dotyczącego: 3 - niezasadnej odmowy nadania waloru wiarygodności świadkowi D. B. oraz świadkowi K. S.; 4. art. 186 k.p.k. poprzez odwołanie się przez Sąd Odwoławczy do zeznań objętych zakazem dowodowym; 5. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie przez Sąd Odwoławczy nieprawidłowych, tj. sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ustaleń faktycznych.” Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania, a także zwolnienie oskarżycieli posiłkowych od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne. Sąd Najwyższy, zważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna wyłącznie w odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego obciążenia przez Sąd I instancji oskarżycieli posiłkowych kosztami procesu. W pozostałym zakresie sformułowane w kasacji zarzuty miały charakter oczywiście bezzasadny, co szczegółowo zostało przedstawione w motywach ustnych wyroku wydanego przez Sąd Najwyższy na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. Sąd I instancji w pkt II wyroku obciążył oskarżycieli posiłkowych kosztami procesu. W apelacji od tego wyroku wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzucono m.in. niezasadność takiego rozstrzygnięcia, wskazując przy tym na zaniechania ze strony Prokuratury w prowadzeniu postępowania przygotowawczego. Sąd odwoławczy, mimo że nie uwzględnił apelacji oskarżycieli posiłkowych, zwolnił ich z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, powołując m.in. jako podstawę takiej decyzji art. 624 § 1 k.p.k. przewidujący możliwość zwolnienia z obowiązku zapłaty kosztów sądowych z uwagi m.in. na względy słuszności. Sąd odwoławczy nie odniósł się natomiast w żadnym zakresie do sformułowanego w apelacji zarzutu zasądzenia od oskarżycieli posiłkowych kosztów postępowania przez sądem I instancji. Stanowi to rażące naruszenie prawa procesowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, mając na uwadze fakt, że w odniesieniu do kosztów sądowych za postępowanie przez Sądem odwoławczym, Sąd ten zastosował wspomniany już art. 624 § 1 k.p.k. Nie jest wykluczone, że podobne względy mogłyby przesądzić o 4 uznaniu sformułowanego w apelacji zarzutu dotyczącego obciążenia oskarżycieli posiłkowych kosztami postępowania przez sądem I instancji, za zasadny. W tym stanie rzeczy należało uchylić wyrok Sądu odwoławczego, w zakresie w jakim utrzymano w mocy pkt II wyroku Sądu I instancji. W ponownym postępowaniu Sąd odwoławczy rozpozna sformułowany w apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut niezasadności obciążenia oskarżycieli posiłkowych kosztami procesu przez Sądem I instancji. kc