III KK 418/25
WyrokIzba Karna2026-02-11
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego sposób powołania na stanowisko budzi wątpliwości prawne związane z wadliwością uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy, w której podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej dotyczącej wadliwego powołania sędziów sądu niższej instancji?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeśli sposób jego powołania na stanowisko budzi wątpliwości prawne związane z wadliwością uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Dotyczy to sytuacji, gdy w kasacji podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na wadliwe powołanie sędziów sądu niższej instancji, a sędzia Sądu Najwyższego został powołany w tym samym trybie. Udział takiego sędziego w rozpoznaniu sprawy mógłby naruszać zasadę nemo iudex in causa sua oraz prawo do bezstronnego sądu.Stan faktyczny
Obrońca skazanej wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w rozpoznaniu sprawy karnej w postępowaniu kasacyjnym. Podstawą wniosku była wadliwość powołania sędziego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, wynikająca z wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. W kasacji podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z powołaniem sędziów sądu apelacyjnego na podstawie uchwały wadliwie ukształtowanej KRS, co oznacza, że sędzia A.R. rozpoznałby sprawę dotyczącą jego własnego statusu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w rozpoznaniu sprawy prowadzonej pod sygn. akt III KK 418/25.Pełny tekst orzeczenia
III KK 418/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie K.M. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2026 r., wniosku obrońcy skazanej o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w rozpoznaniu sprawy prowadzonej pod sygn. akt III KK 418/25. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 stycznia 2026 r. obrońca skazanej K.M. wniósł o wyłączenie SSN A.R. od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III KK 418/25. Wskazując w złożonym wniosku na treść art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. obrońca podniósł, że podstawą wniosku o wyłączenie jest wadliwość powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, w tym powołanie do pełnienia urzędu w Izbie Dyscyplinarnej, a następnie przeniesienie do Izby Karnej Sądu Najwyższego. W ocenie skarżącego skład SN z udziałem sędziego nie gwarantuje bezstronności i niezależności w
III KK 418/25 2 rozpoznaniu sprawy. Nadto, wskazano we wniosku, że przedmiotem oceny w kasacji jest m.in. zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z faktem, że sędziowie zasiadający w składzie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie powołani zostali do orzekania na mocy uchwały wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, a więc sędzia A.R. rozpoznałby sprawę, która dotyczy go w tym samym stopniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu zaistniały te same, odnoszone tym razem do sędziego SN A.R., podstawy do wyłączenia go od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 418/25, które legły u podstaw postanowienia SN z 26 listopada 2025 r. o wyłączeniu od rozpoznania tej samej sprawy przez SSN P.K. Stanowisko tam wyrażone zachowuje w pełni swoją aktualność także i w tej sprawie stanowiąc jednoznaczną podstawę do uwzględnienia wniosku. W kasacji wniesionej w niniejszej sprawie podniesiono w szczególności zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na wydaniu orzeczenia przez Sąd, w którego składzie orzekającym zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). W tym samym trybie nastąpiło powołanie A.R. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, co oznacza, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i rozstrzygając co do zasadności podniesionych w kasacjach zarzutów, wypowiadałby się także pośrednio na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Niewątpliwie wypowiadałby się zatem w ten sposób niejako we własnej sprawie, co z kolei stanowić mogłoby naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua, a także prowadzić do uznania, że strony postępowania pozbawione zostały prawa do bezstronnego sądu, stanowiącego element rzetelnego postępowania karnego i konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Niewątpliwym jest także, że w odbiorze tzw. zewnętrznego obserwatora taki układ
III KK 418/25 3 okoliczności stanowi podstawę do powstania wątpliwości uzasadnionych co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC. Biorąc powyższe pod uwagę, mając również na względzie stanowisko wyrażane dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące sposobu pojmowania wymogu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego (por. uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20), wniosek należało uwzględnić. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KK 436/24 2026-04-30Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności, wynikających z okoliczności powołania na urząd na skutek uchwały KRS ukształtowanej na mocy ustawy z 8 gru…
- V KK 237/24 2024-09-26Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okoliczności jego powołania przez Prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może st…
- IV KO 18/26 2026-04-30Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na okolicznościach powołania go na urząd, może być rozpoznany na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy istnieją odrębne przepisy regulujące badanie wymogó…
- IV KS 2/26 2026-04-30Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na okolicznościach powołania go na urząd, może być rozpoznany na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy istnieją odrębne przepisy regulujące badanie wymogó…
- III KK 422/25 2026-02-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z jego powołaniem przez KRS ukształtowaną ustawą z 8 grudnia 2017 r. jest dopuszczalny w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 42 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt. 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1§ 1§ 1 pkt. 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy