III KK 428/19
WyrokIzba Karna2019-10-23
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego jest uzasadnione z urzędu, gdy zarzuty kasacji wydają się prima facie zasadne i dotyczą naruszenia prawa do obrony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może z urzędu wstrzymać wykonanie prawomocnego wyroku skazującego na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k., jeżeli zarzuty podniesione w kasacji są prima facie zasadne i istnieje wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego. Wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, gdy jego dalsze prowadzenie mogłoby spowodować dla skazanego wyjątkowo dolegliwe skutki i wiązałoby się z jego wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem, zwłaszcza w kontekście naruszenia prawa do obrony.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący A.K. za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. i inne. Wniosek o wstrzymanie wykonania wynikał z wniesionej kasacji, która podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony skazanego. Skazany był pozbawiony wolności w Niemczech, nie został zawiadomiony o terminach rozpraw i nie wyraził zgody na prowadzenie postępowania pod jego nieobecność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G., z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt X K (…), na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 428/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie A.K. skazanego za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2019 r. z urzędu kwestii wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G., z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt X K (…) na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. postanowił: wstrzymać wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G., z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt X K (…). UZASADNIENIE Wstrzymanie, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., wykonania zaskarżonego kasacją wyroku jest odstępstwem od reguły bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art 9 k.k.w.) i z tego powodu zastosowanie tej instytucji następuje wyjątkowo, z reguły na uzasadniony wniosek strony postępowania. Może jednak nastąpić z urzędu, a to wobec braku w art. 532 k.p.k. ograniczeń normatywnych do działania Sądu Najwyższego ex officio. Dla takiego postąpienia każdorazowo konieczne jest jednak stwierdzenie zaistnienia szczególnych
2 względów, w szczególności, że podniesione w kasacji zarzuty są prima facie zasadne i wobec tego zachodzi wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18). Uwzględniając argumentację powołaną w kasacji, w świetle przeprowadzonej analizy materiałów postępowania Sąd Najwyższy – nie przesądzając oczywiście ostatecznego efektu wniesienia tej skargi, która będzie przedmiotem dalszego badania – przyjął, iż jako prawdopodobne jawi się jej uwzględnienie, w zakresie obejmującym nienależyte rozważenie argumentacji podniesionej w piśmie oskarżonego, dotyczącej prowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego pod jego nieobecność, mimo że był on pozbawiony wolności na terenie Niemiec, o czym Sąd Rejonowy wiedział, ponadto oskarżony nigdy nie wyraził zgody na prowadzenie rozpraw pod swoją nieobecność, a o żadnym terminie rozprawy nie został w ogóle zawiadomiony. Z tego względu Sąd Najwyższy przyjął, że wykonanie wyroku przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji, mogłoby spowodować dla skazanego wyjątkowo dolegliwe skutki, a tym samym łączyłoby się z jego wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem. Doniosłość podnoszonego w kasacji i uprawdopodobnionego uchybienia, rzutującego w sposób oczywisty na prawo oskarżonego do obrony, które jest jedną z podstawowych gwarancji rzetelnego procesu karnego, chronioną przepisami rangi ustawowej (art. 6 k.p.k.), konstytucyjnej (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP), jak i międzynarodowej (art. 6 ust. 3 lit. c EKPC; art. 14 ust. 3 lit. b oraz d MPPOiP), uzasadniało wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku z urzędu. Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. as
Powiązane orzeczenia
- III KK 30/12 2012-11-21Czy prowadzenie postępowania karnego bez udziału oskarżonego, który odbywa karę pozbawienia wolności w innej sprawie, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
- IV KK 329/14 2015-04-08Czy rozpoznanie sprawy karnej podczas nieobecności oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku?
- IV KK 231/13 2013-08-21Czy sąd może prowadzić postępowanie karne bez udziału oskarżonego, któremu wezwanie na rozprawę zostało doręczone zastępczo, podczas gdy oskarżony przebywał w zakładzie karnym?
- V KK 477/24 2024-11-27Czy postępowanie karne prowadzone pod nieobecność podejrzanego, który został prawidłowo zawiadomiony, ale jego obecność nie była obowiązkowa, stanowi rażące naruszenie jego uprawnień procesowych, zwłaszcza w kontekście w…
- III KK 679/25 2026-02-25Czy przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, któremu zawiadomienia o terminach rozpraw wysłano na niewłaściwy adres, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?
Powołane przepisy
art. 279 § 1 KKart. 532 § 1art. 532 § 1 KPKart 9 KKart. 532 KPKart. 6 KPKart. 42 ust. 2art. 6 ust. 3art. 14 ust. 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy