III KK 447/15
WyrokIzba Karna2015-12-17
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obrońca skazanego może skutecznie zarzucić w kasacji rażącą obrazę prawa materialnego (art. 60 § 3 k.k.) w odniesieniu do orzeczenia sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Kasacja jest środkiem zaskarżenia prawomocnych wyroków sądów odwoławczych, a nie orzeczeń sądów pierwszej instancji. Zarzut rażącej obrazy prawa materialnego, skierowany do orzeczenia sądu pierwszej instancji, nie może być skutecznie podniesiony w kasacji, ponieważ próba powtórzenia zwykłej kontroli odwoławczej na etapie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalna. Ponadto, zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary z art. 60 § 3 k.k. wymaga współdziałania sprawcy z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa, czego brak w sytuacji, gdy skazanemu nie przypisano czynów zawierających znamię takiego współdziałania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał R. B. za przestępstwa narkotykowe na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji oskarżonego. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. obrazę prawa materialnego (art. 60 § 3 k.k.) poprzez niezastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, obrazę prawa procesowego oraz niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 447/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 grudnia 2015 r., sprawy R. B. skazanego z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 3 września 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia 6 maja 2015 r., p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. B. – Kancelaria Adwokacka - kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote 80/100), w tym 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w E. uznał R. B. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z art. 56 ust. 1 oraz z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i skazał go na karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności.
2 Od powyższego wyroku apelację złożył oskarżony R. B., w której zawarł zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec niego kary bezwzględnego pozbawienia wolności, podczas gdy zdaniem oskarżonego zasłużył na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W konkluzji skarżący wniósł o zastosowanie wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia orzeczonej kary na okres 5 lat próby. Wyrokiem z dnia 3 września 2015 r. Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od powyższego wyroku kasację złożył obrońca R. B. zarzucając: 1. rażącą obrazę prawa materialnego, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 60 § 3 k.k., poprzez niezastosowanie względem oskarżonego obligatoryjnej instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary określonej niniejszym przepisem, w sytuacji, gdy ujawnił on wobec organów powołanych do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotnych okoliczności jego popełnienia; 2. „rażącą obrazę prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegającą na nienależytym rozważeniu wniosków i zarzutów wskazanych w apelacji oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia 6 maja 2015 r., które to orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 394 § 2 k.p.k. w zw. z art. 343 § 4 k.p.k. (w brzmieniu przepisów sprzed dnia 1 lipca 2015 r.) - przez brak odniesienia się przez Sąd odwoławczy do dokonania przez Sąd l instancji niewątpliwie nieprawidłowego, zbiorczego ujawnienia dowodów zawnioskowanych aktem oskarżenia oraz oparcia podstawy faktycznej wyroku na nieujawnionym dowodzie w postaci opinii biegłego z zakresu badań fizykochemicznych, a także niezasadne przyjęcie, że oskarżony dokonując zarzucanych mu czynów działał z zamiarem bezpośrednim podczas, gdy analiza materiału dowodowego wskazuje, iż działał on co najwyżej z zamiarem ewentualnym; 3. rażącą niewspółmierność kary jednostkowej orzeczonej za zarzucane czyny, które zostały przypisane oskarżonemu z naruszeniem wskazanych wyżej norm prawa procesowego oraz niewspółmierność kary łącznej”.
3 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego R. B. jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Chybiony jest podniesiony w pkt 1 kasacji zarzut rażącej obrazy art. 60 § 3 k.k. Po pierwsze dlatego, że sposób sformułowania tego zarzutu i jego podstawa prawna wskazują, iż jest on w istocie skierowany do orzeczenia Sądu I instancji, gdy tymczasem kasacja stronie przysługuje jedynie jako środek zaskarżenia prawomocnych wyroków sądów odwoławczych (art. 519 k.p.k.). Zabieg tego rodzaju, mający na celu powtórzenie zwykłej kontroli odwoławczej na etapie postępowania kasacyjnego i zmierzający do przekształcenia tego etapu w trzecią instancję, nie może być tym samym procesowo skuteczny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2001 r., II KKN 299/01, LEX nr 51581). Po wtóre, w myśl przywołanego przepisu art. 60 § 3 k.p.k., status małego świadka koronnego z gwarantowanym ustawowo dobrodziejstwem wymiaru kary z nadzwyczajnym jej złagodzeniem może uzyskać tylko taka osoba, która dopuściła się przestępstwa współdziałając przynajmniej z dwiema innymi osobami, z których każda dopuściła się danego czynu zabronionego w jednej z postaci zjawiskowych przestępstwa tj. w roli sprawcy głównego, współsprawcy, sprawcy kierowniczego lub sprawcy polecającego, albo w roli podżegacza lub pomocnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r., III KK 476/06, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., III KK 281/05, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 505). W rozpoznawanej sprawie zastosowanie wskazanej regulacji było tym samym niemożliwe, jako że R. B. nie przypisano czynów zawierających znamię współdziałania z innymi osobami. Oczywiście bezzasadny okazał się również drugi zarzut kasacji obrońcy skazanego. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. (w brzmieniu tego przepisu sprzed nowelizacji z dnia 27 września 2013 r.) sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach środka odwoławczego, a w zakresie szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje (art. 434 § 2 k.p.k., art. 435 k.p.k., 439
4 k.p.k., 440 k.p.k., art. 455 zdanie pierwsze k.p.k.). Powyższe unormowanie przesądza, że rolą sądu odwoławczego jest odniesienie się do zarzutów wskazanych w środku odwoławczym i jedynie na ich temat wypowiedzenie się, bez względu na osobę skarżącego. Sąd odwoławczy podejmuje działanie w zakresie szerszym jedynie wówczas, gdy ograniczenie zakresu kontroli do uchybień podniesionych w środku odwoławczym, prowadziłoby do pominięcia błędów o fundamentalnym charakterze lub do wydania orzeczenia rażąco niesprawiedliwego. Zgodnie z zaś z § 2 powołanego artykułu sąd odwoławczy jest obowiązany rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty wskazane w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wywiódł jedynie oskarżony R. B., podnosząc w niej zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej w stosunku do niego w trybie art. 343 k.p.k., a więc uprzednio uzgodnionej z oskarżonym, kary, co determinowało następnie zakres kontroli jaką obowiązany był przeprowadzić Sąd Okręgowy. Sąd odwoławczy, w zgodzie z dyspozycją art. 457 § 3 k.p.k., dokonał ponownej szczegółowej oceny i analizy wyroku w zakresie zawartego w nim rozstrzygnięcia o karze, ustosunkowując się do argumentów powołanych w apelacji oskarżonego, o czym świadczy treść sporządzonego przez ten Sąd uzasadnienia. W konsekwencji nie sposób mówić o naruszeniu przez Sąd Okręgowy przepisu art. 433 § 2 k.p.k., skoro Sąd ten ustosunkował się do wszystkich zarzutów wskazanych w rozpatrywanej przezeń apelacji. Na marginesie jedynie podkreślić trzeba, że zagadnienia związane ze sferą motywacyjną, w tym zamiarem charakteryzującym działanie sprawcy – które stały się po części przedmiotem drugiego zarzutu kasacji – jako należące do sfery ustaleń faktycznych, nie mogą stanowić podstawy kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.). Z kolei podniesiony przez skarżącego w pkt 3 zarzut niewspółmierności kar jednostkowych oraz kary łącznej pozbawienia wolności jest niedopuszczalny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2013 r., II KK 56/12, LEX nr 1288663; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2012 r., II KK 181/12, LEX nr 1220789; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2007 r., IV KK 265/07, OSNwSK 2007/1/2102).
5 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu. kc
Powiązane orzeczenia
- I KK 249/24 2024-08-22Czy obrona może skutecznie podnieść w kasacji zarzut naruszenia prawa materialnego skierowany przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji, a nie sądu apelacyjnego?
- IV KK 6/24 2024-04-05Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach rażącej obrazy prawa materialnego i przepisów postępowania, może być uznana za oczywiście bezzasadną, gdy nie wykazano istotnego wpływu tych uchybień na treść orzeczenia…
- V KK 212/18 2018-11-29Czy kasacja obrońcy skazanego od wyroku sądu odwoławczego, zarzucająca rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niewspółmierność kary, może być uznana za oczywiście bezzasadną, jeśli podniesione zarzuty…
- IV KK 137/13 2013-04-29Czy obrońca skazanego może skutecznie podnosić w kasacji zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji, zamiast skupiać się na błędach sądu drugiej instancji?
- II KK 567/24 2025-02-27Czy kasacja obrońców skazanych za przestępstwa narkotykowe, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, może zostać uwzględniona, jeśli nie wykazano rażącego naruszenia prawa, które mogłoby mieć isto…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 56 ust. 1art. 59 ust. 1art. 60 § 3 KKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 394 § 2 KPKart. 343 § 4 KPKart. 519 KPKart. 60 § 3 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy