III KK 448/24

WyrokIzba Karna2024-12-18

Skład orzekający: Ryszard Witkowski, Małgorzata Bednarek, Anna Dziergawka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można orzec karę ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne wobec żołnierza w czynnej służbie wojskowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wobec żołnierzy w czynnej służbie wojskowej nie stosuje się przepisu art. 34 § 1a pkt 1 k.k., który określa sposób wykonywania kary ograniczenia wolności poprzez pracę na cele społeczne. Orzeczenie takiej kary wobec żołnierza stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które ma istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ sąd nie miał prawa orzec kary w tej konkretnej formie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Zakopanem skazał M.H. za posiadanie marihuany i orzekł wobec niego karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Okazało się, że w czasie orzekania skazany pełnił zasadniczą służbę wojskową. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ status żołnierza wykluczał możliwość orzeczenia kary w tej formie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zakopanem.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 448/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Bednarek SSN Anna Dziergawka w sprawie M.H. skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2024 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Zakopanem z 27 września 2023 r. sygn. akt II K 434/23, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zakopanem. Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski Anna Dziergawka UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Zakopanem wyrokiem z 27 września 2023 r. sygn. akt II K 434/23: 1. uznał oskarżonego M.H. za winnego tego, że w dniu 6 lipca 2023 r. w III KK 448/24 2 B., rejonu […], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadał środki odurzające w postaci 6,48 grama marihuany, tj. popełnienia przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za to, przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 godzin w stosunku miesięcznym; 2. na mocy art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa suszu roślinnego koloru zielono brunatnego o wadze 6,480 grama, opisanego w wykazie dowodów rzeczowych nr [...] na k. […] i zarządził jego zniszczenie; 3. na mocy art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł od oskarżonego M.H. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 1.000 zł; 4. na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego M.H. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 110 zł tytułem poniesionych wydatków oraz kwotę 120 zł tytułem opłaty (zał. 2, 30). Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 5 października 2023 r. Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucił przedmiotowemu orzeczeniu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 323 § 1 k.k., poprzez wymierzenie M.H. kary ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, mimo że w czasie wydania wyroku oskarżony pełnił zasadniczą służbę wojskową, co wykluczało możliwość orzeczenia wobec niego kary ograniczenia wolności w formie przewidzianej w art. 34 § 1a pkt 1 k.k.” W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. III KK 448/24 3 M.H. w dacie popełnienia przestępstwa oraz w dacie orzekania miał status żołnierza, albowiem od dnia 31 sierpnia 2023 r. oskarżony był studentem stacjonarnych studiów magisterskich w Akademii w W. w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (art. 2 pkt 39 w zw. z art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jednolity Dz.U poz. 248). Okoliczność ta ujawniona została dopiero w toku postępowania wykonawczego i wynika z przedłożonego przez M.H. zaświadczenia nr [...] wystawionego w dniu 24 stycznia 2024 r. przez Szefa Wydziału Kadr Akademii (k. 10). Zgodnie zaś z art. 323 § 1 k.k. do żołnierzy nie stosuje się art. 34 § 1a pkt 1 k.k. stanowiącego o sposobie wykonywania tej kary przez wykonywanie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Orzekając karę w takiej formie wobec żołnierza, Sąd Rejonowy w Zakopanem dopuścił się zatem rażącego naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Orzekł bowiem karę, której orzec mu w tym konkretnym przypadku nie było wolno. Wobec tego należało orzec jak w sentencji i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w zakresie kary Sądowi Rejonowemu w Zakopanem. Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski Anna Dziergawka [WB] r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 62 ust. 1art. 535 § 5 KPKart. 37a § 1 KKart. 70 ust. 2art. 70 ust. 4art. 627 KPKart. 323 § 1 KKart. 34 § 1art. 2 pkt 39art. 95 ust. 4§ 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy