III KK 463/22

Sygn. akt III KK 463/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 października 2022 r., sprawy M. D. oskarżonej z art. 286 § 1 k.k. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2021 r., II AKa 255/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 31 maja 2021 r., III K 148/20, p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazaną M. D. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt III K 148/20, Sąd Okręgowy w Krakowie uznał M. D. za winną popełnienia czynu zarzucanego jej aktem oskarżenia, stanowiącego przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i za to na mocy art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. wymierzył jej kare roku pozbawienia wolności. Na mocy art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec niej oraz -- skazanego wraz z nią za to przestępstwo – P. M. obowiązek naprawienia wyrządzonej tym przestępstwem szkody poprzez zapłatę solidarnie na rzecz pokrzywdzonej M. C. kwoty 578.023, 50 zł. 2 Wyrok ten – w zakresie dotyczącym M. D. – zaskarżył jej obrońca podnosząc w apelacji dwa zarzuty naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021q r., sygn. akt II A Ka 255/21, - odnośnie M. D. – zmienił zaskarżony wyrok m.in. w ten sposób, że uznał ją za winną tego, że w dniu 3 grudnia 2019 r. w W. przyjęła od P. M. kwotę 11.000 złotych, wiedząc, że pochodziły one z czynu zabronionego i tak opisany czyn zakwalifikował z art. 291 § 1 k.k. i za to wymierzył jej karę 10 miesięcy pozbawienia wolności Kasację od tego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł obrońca skazanej. Zarzucił w niej: obrazę art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i art. 14 § 1 k.p.k. w związku z art. 399 § 1 k.p.k., polegającą na wydaniu orzeczenia wykraczającego poza granice oskarżenia poprzez przypisanie M. D. winy za przestępstwo paserstwa (w miejsce zarzucanego jej przestępstwa oszustwa), którego miała dopuścić się w innym miejscu i czasie oraz podejmując inny rodzaj aktywności sprawczej niż wskazane w akcie oskarżenia, co doprowadziło do skazania jej pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela. W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zmienionego nim wyroku Sądu I instancji w zakresie dotyczącym M. D. oraz umorzenie wobec niej postępowania. Obrońca złożył również wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia. W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Oczywiście bezzasadny jest bowiem podniesiony w niej - jako jedyny - zarzut. 3 Dokonując zmiany oceny prawnej czynu przypisanego M. D. Sąd II instancji nie naruszył zasady skargowości. Swoje stanowisko uzasadnił na s. 27-29 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zawarta tam argumentacja jest przekonująca, odpowiada wymogom wynikającym z art. 457 § 3 k.p.k. Z zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji opisu zachowania M. D., mającego świadczyć o jej współsprawstwie w popełnieniu wspólnie z P. M. na szkodę pokrzywdzonej przestępstwa, wynika, że to samo zachowanie skazanej potraktowane zostało następnie przez Sąd odwoławczy jako paserstwo. Przekazanie pieniędzy M. D. następnego dnia po oszustwie - przy przyjęciu, że była ona współsprawcą przestępstwa oszustwa - stanowić miało wypłatę jej wynagrodzenia za udział w tym czynie. W związku z tym, że Sąd II instancji nie podzielił stanowiska co do możliwości przypisania jej współsprawstwa, to samo zachowanie w postaci odebrania przez nią kwoty 11 tyś. zł potraktowane zostało jako paserstwo. To zachowanie nie było wprawdzie wymienione w samym zarzucie sformułowanym wobec skazanej w akcie oskarżenia, ale składało się na ustalenia poczynione w skardze oskarżyciela i uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Stanowić ono miało konsekwencje popełnionego oszustwa, potwierdzające jej udział w tym czynie. Tym samym czyn zarzucony skazanej i czyn jej przypisany przez Sąd Apelacyjny dotyczyły tego samego zdarzenia historycznego. W wyroku Sądu I instancji jej wskazane działanie potraktowane zostało jako jedno z zachowań świadczących o jej współsprawstwie w oszustwie, a w wyroku Sądu II instancji jako świadczące o zrealizowaniu przez nią znamion wymaganych dla bytu występku paserstwie. Odmienne znamiona przestępstwa oszustwa i przestępstwa paserstwa nie stanowiły zatem – w takich jak te zaistniałe in concreto warunkach - przeszkody dla zmiany przez Sąd odwoławczy oceny prawnej czynu bez naruszenia zasady skargowości. W obu przypadkach mamy tu bowiem do czynienia z tym samym zdarzeniem faktycznych skierowanym przeciwko tej samej pokrzywdzonej, zwartym czasowo i przestrzennie, przy czym w wyroku Sądu II instancji zredukowanym do przyjęcia pieniędzy. Sąd II nie wykroczył poza zakres skargi oskarżyciela, ale w ramach zarzucanego M. D. przestępstwa - przyjmując, że nie można jej przypisać 4 współudziału w oszustwie - ograniczył się do oceny jej zachowania polegającego na przyjęciu pieniędzy, co do których miała świadomość ich pochodzenia z przestępstwa. Wszystkie te okoliczności zdecydowały o uznaniu oczywistej bezzasadności kasacji obrońcy skazanej i to w stopniu oczywistym. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. Z tych to względów orzeczono jak wyżej. [as]