III KK 47/19
WyrokIzba Karna2019-02-19
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski, Jerzy Grubba, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie czynu z art. 178a § 4 k.k. jest możliwe, gdy poprzednie skazanie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia nowego czynu lub wniesienia aktu oskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przypisanie skazanemu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. było niezasadne, ponieważ poprzednie skazanie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia nowego czynu. Zgodnie z art. 107 § 4 a k.k., zatarcie skazania na grzywnę następuje z upływem roku od jej wykonania, a zgodnie z art. 107 § 6 k.k., zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem orzeczonego środka karnego. W analizowanej sprawie zatarcie skazania nastąpiło z dniem 24 marca 2017 r., co oznacza, że w dacie popełnienia przypisanego czynu poprzednie skazanie było już zatarte.Stan faktyczny
Skazany P. B. został uznany za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w dniu 1 marca 2017 r., będąc uprzednio prawomocnie skazanym za podobne przestępstwo wyrokiem z dnia 13 października 2015 r. Sąd Rejonowy orzekł karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Kasacja Ministra Sprawiedliwości zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując na zatarie poprzedniego skazania z mocy prawa przed datą popełnienia nowego czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 47/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie P. B. skazanego z art. 178a§1 i 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2019r. kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 16 stycznia 2018r. w sprawie sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. UZASADNIENIE P. B. wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 16 stycznia 2018r. w sprawie sygn. akt II K […] został uznany za winnego tego, że: - w dniu 1 marca 2017 r. w G. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki T. o numerze rejestracyjnym […] znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. mając 0.44 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, co ustalono przy użyciu urządzenia pomiarowego Alcoąuant 6020 plus, przy czym zarzuconego
2 czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 października 2015 r. w sprawie X K […] za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. Za tak opisany i zakwalifikowany czyn wymierzono oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata. Nadto na podstawie art. 42§3 k.k. orzeczono dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzeczono obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok uprawomocnił się nie będąc zaskarżony przez żadną ze stron. Obecnie kasację od tego orzeczenia, na korzyść skazanego wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny zarzucając w niej: - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 178a § 4 k.k., poprzez niezasadne przypisanie skazanemu popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z tego artykułu Kodeksu karnego, albowiem w dacie wyrokowania nie był on osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, gdyż skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygnaturze akt X K […] uległo zatarciu z mocy prawa, jak również zarzucanego czynu nie dopuścił się w dacie obowiązywania zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie opisanego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535 § 5 k.p.k. Bezsprzecznie Sąd rozpoznający sprawę nie zapoznał się z danymi wynikającymi z karty karnej P. B. znajdującej się na k. 20 akt sprawy. Z karty tej wynika, że 15 marca 2016 r. wykonano w sprawie X K […] środek karny – świadczenie pieniężne, w dniu 24 marca 2016 roku wykonano karę grzywny. Natomiast 23 maja 2016 r. wykonano zakaz prowadzenia pojazdów.
3 Skazanie wyrokiem z 13 października 2015 r. jest jedynym skazaniem P. B. przed sprawą będącą przedmiotem omawianej kasacji. Zgodnie z dyspozycja art. 107 § 4 a k.k. w razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od jej wykonania. Natomiast art. 107 § 6 k.k. stanowi, że jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem. W niniejszej sprawie zatem zatarcie skazania nastąpiło z dniem 24 marca 2017 r., gdyż w tej dacie upłynął roczny okres od dnia wykonania grzywny i jest to data późniejsza niż wskazane w art. 107 § 6 k.k. wykonanie środków karnych, co nastąpiło w dniach 24 marca 2016 r. i 23 maja 2016 r. Jak wynika z powyższego, w dacie popełnienia przez skazanego przypisanego mu czynu, nie doszło jeszcze do zatarcia poprzedniego skazania, lecz było ono już zatarte w czasie wnoszenia aktu oskarżenia, a tym bardziej wyrokowania. Oznacza to, że nie było możliwości przypisania skazanemu popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k., a więc działania w warunkach swoistej recydywy przewidzianej przez ten przepis. Opisane naruszenie prawa miało charakter rażący i w sposób istotny wpłynęło na treść wydanego w sprawie wyroku, zwłaszcza w zakresie wysokości zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać za oczywiście zasadną, a zaskarżony wyrok uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd winien rozstrzygnąć ją w oparciu o wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, tak, jak tego wymaga art. 410 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III KK 95/17 2017-03-21Czy popełnienie czynu z art. 178a § 4 k.k. jest możliwe, gdy wcześniejsze skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu, a zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony w związku z tym skaza…
- V KK 212/22 2022-07-05Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. jest możliwe, gdy uprzednie skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa przed datą wydania wyroku?
- III KK 210/23 2023-07-19Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które uległo zatarciu z mocy prawa, może stanowić podstawę do przypisania sprawcy odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k.?
- IV KK 553/19 2020-05-27Czy zatarcie skazania za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które nastąpiło przed popełnieniem nowego czynu, wyklucza przypisanie sprawcy odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k.?
- IV KK 108/23 2023-06-29Czy zatarte skazania za przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości mogą stanowić podstawę do kwalifikacji czynu z art. 178a § 4 k.k. w sytuacji, gdy do popełnienia nowego czynu doszło przed upł…
Powołane przepisy
art. 178a§1art. 178a § 1art. 42§3 KKart. 43a § 2 KKart. 178a § 4 KKart. 535 § 5 KPKart. 107 § 4art. 107 § 6 KKart. 410 KPK§1§ 1§3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy