III KK 484/24

WyrokIzba Karna2025-09-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzucie wadliwości procedury nominacyjnej sędziego, jest dopuszczalny na gruncie art. 41 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, którego jedyną podstawą jest kwestionowanie procedury nominacyjnej sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Okoliczność ta nie podpada pod dyspozycję art. 41 § 1 k.p.k., a orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. akt P 22/19) wyklucza możliwość kwestionowania konstytucyjnego umocowania KRS ukształtowanej w tym trybie oraz ważności powołań sędziowskich dokonanych na jej wniosek.
Stan faktyczny
Obrońca skazanej złożył wniosek o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania sprawy, argumentując, że sędzia został powołany na urząd w wadliwej procedurze nominacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek obrońcy o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 484/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński w sprawie D. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy skazanej o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego M.S. od udziału w sprawie III KK 484/24 (KRI 1166), na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił: wniosek pozostawić bez rozpoznania UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 lipca 2025 r., obrońca skazanej D.S., powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz art. 42 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 484/24. W argumentacji przywołanej w uzasadnieniu wniosku wskazano, że Sędzia M.S. został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. i w związku z tym rozpoznanie przez tego Sędziego kasacji zawierającej zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytego składu sądu, powodowałoby konieczność III KK 484/24 2 zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która bezpośrednio dotyczy Sędziego M.S. i jego procedury nominacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanej o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego M.S. jest niedopuszczalny z mocy ustawy, wobec czego należało go pozostawić go bez rozpoznania. Z przedstawionej we wniosku argumentacji wynika, że jedynym powodem, dla którego obrońca skazanej wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego jest okoliczność, że został on powołany na urząd sędziego – jak twierdzi obrońca skazanej - w wadliwej procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Nie budzi jednak wątpliwości, że okoliczność ta nie podpada pod dyspozycję art. 41 § 1 k.p.k. Po pierwsze należy mieć na uwadze treść wyroku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, w którym Trybunał Konstytucyjnego uznał, że „[a]rt. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W konsekwencji wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. kwestionuje się bezstronność sędziego tylko z powodu jego powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z mocy ustawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., I KO 52/23). Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca III KK 484/24 3 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64). Bez znaczenia w kontekście zaprezentowanej przez obrońcę skazanej argumentacji jest powoływanie się na rozpatrywane przed Sądem Najwyższym sprawy, w których orzeczono o wyłączeniu Sędziego M.S. lub wypowiadano się w ogólny sposób o procedurze nominacyjnej sędziów przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. Rozstrzygnięcia, które wskazuje obrońca skazanej, abstrahując od ich merytorycznej zasadności, są wiążące jedynie w tych konkretnych sprawach, w których te rozstrzygnięcia zapadły. W konsekwencji ich treść - poza wskazanymi sprawami - pozostaje zupełnie irrelewantna, zgodnie z zasadą samodzielności jurysdykcyjnej sądów. Jeżeli zaś chodzi o kwestię naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua, to zauważyć należy, że skoro art. 41 k.p.k. nie obejmuje swoim zakresem badania okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego, to tym samym zarzut orzekania przez sędziego we własnej sprawie pozostaje na gruncie tego przepisu zupełnie bezprzedmiotowy. Z podanych względów, wniosek obrońcy skazanej złożony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., którego argumentacja oparta została wyłącznie na stwierdzeniu wadliwości powołania Sędziego Sądu Najwyższego M.S., należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. [WB] III KK 484/24 4 [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 1art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 741 pkt 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 190 ust. 1art. 41 KPK§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy