III KK 490/21
WyrokIzba Karna2021-12-13
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji dopuszcza się rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu inicjatywy dowodowej w celu uzupełnienia postępowania dowodowego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie bezpośredniego przesłuchania pokrzywdzonego i nie rozważenie konfrontacji oskarżonego z pokrzywdzonym, co skutkowało bezkrytycznym podzieleniem ustaleń faktycznych i oceny dowodów sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Inicjatywa dowodowa należy przede wszystkim do stron procesu, a działania sądu w tym zakresie są fakultatywne i powinny być podejmowane jedynie w sytuacji, gdy działania stron są niewystarczające lub nieskuteczne. Brak inicjatywy dowodowej sądu drugiej instancji, zwłaszcza gdy strona sama nie wykazała się taką inicjatywą, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, jeśli zeznania świadka mogły być wykorzystane w sytuacji niemożliwości jego bezpośredniego przesłuchania, a ocena tych zeznań była zgodna z wymogami prawa.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu drugiej instancji utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego poprzez brak inicjatywy dowodowej sądu drugiej instancji, w tym zaniechanie przesłuchania pokrzywdzonego i konfrontacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie kasacji oraz zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 490/21 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2021r. sprawy A. K. skazanego za czyn z art. 280§1 k.k. w zb. z art. 275§1 k.k. w zw. z art. 11§2 i 3 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. i inne z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 24 marca 2021r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 19 sierpnia 2020r., sygn. akt IX K (…) p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. M. – Kancelaria Adwokacka w L. – kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia dla obrońcy wyznaczonego z urzędu, za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Jej autor postawił zarzut rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 458 k.p.k. w zw. z art. 366§1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. poprzez brak
2 inicjatywy dowodowej podejmowanej z urzędu, manifestujące się w zaniechaniu przedsięwzięcia jakiejkolwiek czynności dowodowej zmierzającej do uzupełnienia postępowania dowodowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym, zmierzającej do przeprowadzenia bezpośredniego przesłuchania pokrzywdzonego i rozważenie w miarę potrzeby konfrontacji oskarżonego z pokrzywdzonym, co skutkowało bezkrytycznym podzieleniem ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy, a w dalszej konsekwencji niezasadnym utrzymaniem zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części w mocy. Istotą podnoszonego problemu jest jednak to, że choć sąd winien zawsze dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej w rozpoznawanej sprawie, to inicjatywa dowodowa będąca środkiem do tego celu przede wszystkim należy do stron procesu. Działania sądu są tu nie tylko fakultatywne, ale przede wszystkim winny zaistnieć dopiero w sytuacji, gdy działania stron w tym obszarze są niewystarczające lub nieskuteczne. Już to rodzi skutek w postaci bardzo ograniczonej możliwości zaistnienia podstawy kasacyjnej, jaką jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa po stronie sądu, przed którym prowadzone było postępowanie dowodowe, a tym bardziej przed sądem II instancji, przed którym sama strona nie wykazała się inicjatywą dowodową. Co więcej, zgodnie z dyspozycją art. 523§1 k.p.k., dla skuteczności zarzutu kasacyjnego, wymagane jest nie tylko wskazanie naruszenia prawa, ale też wykazanie, że naruszenie to miało charakter istotny i co nie mniej ważne, że mogło ono mieć istotny wpływ na treść skarżonego orzeczenia. Tymczasem obrońca skazanego do tej kwestii w ogóle nie odniósł się. Skoro skarżący takiej argumentacji nie przytacza, nie pozostaje nic innego, jak wskazać za Sądem Odwoławczym, że przepisy procedury karnej pozwalają na wykorzystanie zeznań świadka w sytuacji, gdy niemożliwe jest jego bezpośrednie przesłuchanie, co miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu. Zeznania takie podlegają ocenie jak każdy inny dowód. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w I instancji dokonał oceny zeznań A. D. w zgodzie z wymogami określonymi w art. 7 k.p.k., zaś Sąd II instancji dokonał kontroli instancyjnej tej oceny przez pryzmat postawionych w apelacji zarzutów. Skoro zaś Sąd Odwoławczy nie uznał ich za zasadne (co szeroko uzasadnił), brak powodów aby zarzucać, że nie podjął on z urzędu czynności w celu ustalenia miejsca pobytu pokrzywdzonego. W tym kontekście trudno też mówić o zasadności wniosku o dopuszczenie dowodu z bezpośredniego przesłuchania tego świadka, czy też konfrontacji z oskarżonymi. Nie można więc uznać, by takie postępowanie Sądu nosiło cechy uchybienia, a tym bardziej uchybienia o rażącym charakterze, które miało wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Stąd nie sposób uznać zasadność tego zarzutu. Podsumowując, skarżący nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia, tym bardziej zaś o takim charakterze, że winno ono skutkować orzeczeniem kasatoryjnym. Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym.
3 Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, a obrońcy wyznaczonemu z urzędu przyznano wynagrodzenie według norm przypisanych.
Powiązane orzeczenia
- V KK 422/15 2016-03-02Czy zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków przez sąd odwoławczy, mimo że ich zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające ist…
- III KK 428/18 2019-01-07Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok skazujący, dopuścił się rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez nienależyte rozważenie zarzutów apelacyjnych dotyczących oceny dowo…
- III KK 10/23 2023-02-28Czy sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.k. (dowolna ocena dowodów) i art. 167 k.p.k. (niepowołanie biegłego), a także czy prawidłowo odda…
- IV KK 561/20 2021-09-03Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji dotyczących oceny dowodów i naruszenia prawa do obrony, a Sąd Najwyższy prawidłowo rozpoznał kasację obrońcy?
- IV KK 460/20 2021-02-12Czy sąd odwoławczy, w przypadku oczywistej bezzasadności zarzutów apelacji i pełnego podziału oceny dowodów sądu pierwszej instancji, musi szczegółowo odnosić się do tych zarzutów w uzasadnieniu swojego wyroku?
Powołane przepisy
art. 535§3 KPKart. 280§1 KKart. 275§1 KKart. 11§2art. 64§2 KKart. 458 KPKart. 366§1 KPKart. 167 KPKart. 523§1 KPKart. 7 KPK§3§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy