III KK 501/22

III KK 501/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie W. W. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynów: z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., art. 191 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 245 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 października 2024 r. wniosku obrońcy W. W. o przyznanie kosztów pomocy prawnej na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., § 11 ust. 2 pkt 6 i § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) postanowił: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz W. W. kwotę 8.465,10 zł (osiem tysięcy czterysta sześćdziesiąt pięć złotych i dziesięć groszy), tytułem zwrotu poniesionych kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem w sprawie o sygn. akt III KK 501/22 wydanym na rozprawie w dniu 18 maja 2023 r. oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez Prokuratora Rejonowego w Goleniowie na niekorzyść uniewinnionego W. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 III KK 501/22 2 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV Ka 1332/20 i obciążył Skarb Państwa kosztami procesu za postępowanie kasacyjne. Pismem z dnia 26 sierpnia 2024 r. adw. M. L., obrońca W. W. , prowadząca Kancelarię Adwokacką w S., wystąpiła o „przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz W. W. kosztów procesu, w tym zwrotu uzasadnionych wydatków - w łącznej kwocie 8.649,10 zł”. Z pisma wynika, że na tę kwotę ma się składać 6.150 zł tytułem honorarium adwokackiego oraz 2.499,10 zł tytułem uzasadnionych wydatków związanych ze stawiennictwem w Sądzie, poniesionych w dniach 17/18 maja 2023 r. Kwota wydatków wynika z kosztów przejazdu obrońcy z klientem ze S. do W. i z powrotem - 1488,10 zł (1.134 km w obie strony x 1,15 zł = 1304,10 zł oraz 184 zł opłata za skorzystanie z autostrady), kosztów noclegu obrońcy i klienta w hotelu w W. (936 zł za 2 pokoje) oraz kosztów parkingu (75 zł). Do wniosku obrońca załączyła kopię paragonu fiskalnego, wykazującego zapłatę przez nieokreślony podmiot w dniu 7 października 2022 r. na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. L. kwoty 6150 zł za „usługę prawną”, fakturę VAT Nr […] na kwotę 543 zł (w tym 468 zł usługa noclegowa świadczona w hotelu I. w W. 17/18 maja 2023 r. i 75 zł parking) oraz paragon folio Nr […] na kwotę 468 zł (mowa w nim tylko o usłudze noclegowej), wystawione w dniu 18 maja 2023 r. w W. przez O. S.A., ze wskazaniem jako nabywcy M. L. Poproszona o zajęcie stanowiska w kwestii na czyją rzecz i jakiego rodzaju była świadczona usługa prawna oraz daty wystawienia paragonu fiskalnego, która wyprzedzała datę (20 października 2022 r.) podpisania pełnomocnictwa dla adwokat do prowadzenia obrony W. W. w postępowaniu kasacyjnym, a także podanie przyczyn odstąpienia od skorzystania z komunikacji publicznej w dojeździe do W., adw. M. L. pismem datowanym 20 września 2024 r. wskazała, że rozprawa przed Sądem Najwyższym została wyznaczona na czwartek godz. 10:00, a z uwagi na obowiązki zawodowe nie mogła wyruszyć do W. pociągiem w środę w godzinach pracy oraz że połączenia poranne w czwartek nie dawały szans na dotarcie do Sądu o wyznaczonej godzinie. Zapewniła, że „przedstawiony sądowi paragon fiskalny z całą pewnością dotyczy W. W. i przedmiotowej sprawy” oraz załączyła kopię podpisanego przez J. W. (ojca oskarżonego) zlecenia z dnia 7 października 2022 r., z którego wynika, że w tym dniu nastąpiła płatność 6150 zł III KK 501/22 3 gotówką, a sprawa dotyczy „reprezentowania syna (pozbawionego wolności) W. W. przed Sądem Najwyższym w związku ze złożeniem przez Prokuraturę kasacji (...)”. Wynika również, że całe honorarium ustalono na kwotę 10.000 zł plus VAT, nadto że obrońcy będą zwrócone koszty podroży i pobytu w W. w związku z posiedzeniem przed Sądem Najwyższym. Adwokat nadmieniła, że obecnie trudno jej wskazać, dlaczego sam druk upoważnienia do obrony nosi datę 20 października 2022 r.; może tylko domniemywać, że w dniu 7 października 2022 r. podpisano samo zlecenie i zapomniano o druku dla sądu, co zostało sanowane później. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Jak wcześniej nadmieniono, w postanowieniu z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III KK 501/22, Sąd Najwyższy zawarł rozstrzygnięcie o obciążeniu Skarbu Państwa kosztami procesu za postępowanie kasacyjne. Wobec tego, że na te koszty składają się m.in. uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.), jest uprawnione żądanie zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz W. W. kwoty mającej rekompensować wydatki, które poniósł z tytułu ustanowienia w sprawie obrońcy, jak też w związku z jego osobistym udziałem w rozprawie kasacyjnej (udział oskarżonego i obrońcy potwierdza protokół rozprawy). Wyjaśnienia udzielone przez adw. M. L. pozwoliły usunąć wątpliwości, które nasunęło jej pierwsze wystąpienie, w szczególności nakazały przyjąć, że kwota 6150 zł rzeczywiście została jej zapłacona tytułem honorarium za pomoc prawną mającą być świadczoną W. Więckowskiemu w postępowaniu kasacyjnym (w sytuacji, gdy oskarżony był wtedy pozbawiony wolności nie ma znaczenia, że kwotę tę zapłacił jego ojciec). Wspomniana kwota podlega zwrotowi na rzecz W. W., bowiem nie jest większa od stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia opłatę stanowiącą podstawę zasądzenia kosztów pomocy prawnej ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4 (stawka minimalna za obronę przed Sądem Najwyższym wynosi 1200 zł - § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia). Z kolei § 15 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że należna obrońcy opłata powinna przewyższyć III KK 501/22 4 stawkę minimalną, jednak nie może przekroczyć jej sześciokrotności, tj. kwoty 7200 zł. Należało też uznać, z wyjątkiem, o którym niżej, że zasługiwały na uwzględnienie wydatki związane z udziałem oskarżonego i jego obrońcy w rozprawie kasacyjnej. Rzeczywiście, wyznaczona godzina rozprawy kasacyjnej usprawiedliwiała przybycie tych osób ze S. do W. w przeddzień rozprawy, co wiązało się noclegiem w hotelu o niewygórowanych cenach i jest do zaakceptowania, że podróż, siłą rzeczy także powrotną, odbyły one wspólnie samochodem osobowym. Nie budzi zastrzeżeń wykazany kilometraż oraz stawka za jeden kilometr, wynikająca z § 2 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych (...) - Dz. U. Nr 27, poz. 271 z późn. zm. Żądaną przez obrońcę kwotę pomniejszono jedynie o pozycję „bramki autostradowe” (184 zł), bowiem tego wydatku, niewykluczone że poniesionego, obrońca nie udokumentowała jednak żadnym dowodem płatności. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ms]